Christenen en Palestijnen

Wladimir van Wilgenburg

Illustratie: Jean-Léon Gérôme

Afgelopen kerst heb ik met de NGO Pax Christi één week Palestina-Israel bezocht. Het viel me op, toen ik bij een Palestijns, Christelijk gastgezin sliep dat ze niet echt steun krijgen van Christenen in het Westen. Dit terwijl Westerse Christenen wel Israël steunen. Ik heb in Irak gezien dat Christenen in Nederland zich meestal warm maken voor het lot van hun medegelovigen, maar in Palestina leek dit niet zo te zijn.

De staat Israël krijgt veel steun van de Zionistische Christenen. Deze vrienden van Israël denken dat het merendeel van de joden sterft in een apocalyptische eindstrijd bij de terugkeer van Jezus naar het beloofde land. Daarom hebben lokale Palestijnse Christenen een alternatief gecreëerd. ‘Dit is niet ons Christendom,’ zegt een Palestijnse Christen uit Bethlehem.

In de visie van de Zionistische Christenen zullen alle joden terugkeren naar hun thuisland Israël en wanneer 144000 van hen zich bekeren tot het Christendom, zal de rest van de Joden afgeslacht worden in een apocalyptische eindstrijd.

Deze Christenen komen ook vaak op bezoek in Israël voor pelgrimages en bezoeken de stad Bethlehem om de geboorte van Christus te vieren tijdens het kerstfeest. Dit tot ergernis van lokale Christenen die zichzelf als slachtoffer zien van de creatie van de staat Israël.

Als gevolg hebben Palestijnse Christenen een ‘Palestijnse bevrijdingstheologie’ gecreëerd. Dit is in navolging van de socialistische Christelijke bevrijdingstheologie uit Zuid-Amerika. Dit was een religieus antwoord op de samenwerking van de Katholieke kerk met rechtse regimes tijdens de Koude Oorlog.

Volgens deze ideologie bevrijdde God de Joden van de Egyptische farao. Daaruit concluderen zij dat Christenen zich altijd moeten verzetten tegen onrecht. Indien noodzakelijk met geweld. Dit is ook één van de redenen waarom er nu religieuze Joden zijn die sympathiseren met de demonstraties in Egypte tegen Moebarak. Het doet hen denken aan hun eigen geschiedenis tegen onderdrukking.

Palestijnse Christenen hadden het gevoel dat ze werden onderdrukt op grond van heilige geschriften. Zij begrepen niet waarom de duizenden Christenen elke Israëliër omarmen, maar niet openstaan voor Palestijnse Christenen. Dat zegt Nederlandse Meta Floor van de pro-Palestijnse organisatie Sabeel in Jeruzalem. ‘Hoe kan het Oude Testament het woord van god kan zijn, terwijl het gebruikt wordt om zionisme te ondersteunen? ’ vroeg de priester Naim Ateek zich af, de oprichter van Sabeel.

Palestijnse propagandaposter

Daarom kwamen Palestijnse Christenen in 2009 met de Kairos-verklaring, die hevig wordt bediscussieerd onder Christelijke organisaties. Hierin wordt opgeroepen tot een tweestatenoplossing en een boycot van Israël. Maar dit soort ideeën wordt niet op prijs gesteld door pro-Israëlische Christenen in Nederland. Dit was te merken uit de e-mails die Meta Floor kreeg.

Zo was er een e-mail waarin stond dat ‘God doet dingen die we niet begrijpen. Het staat in de bijbel dat het zo is. We hopen de Palestijnse Christen tot inzien komen tot het Joodse volk de grote broer is en dat zij plaats moeten maken.’ In een andere e-mail werd duidelijk gemaakt dat Jezus is gekomen om het zwaard te brengen en niet liefde. Terwijl Floor juist benadrukt dat Christendom niet gebruikt mag worden om anderen uit te sluiten.

Er zijn dus verschillende interpretaties van het Christendom met betrekking tot Israël en de Palestijnen. Dit weerspiegelt zich ook in de steun voor Israël onder Christenen en Christelijke partijen in Nederland. Maar Floor voegt eraan toe dat het ook te maken heeft met niet religieuze redenen. Vooral het schuldgevoel over het lot van de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Sommigen zijn bang dat de geschiedenis zich zal herhalen en de Joden door de Arabieren worden uitgemoord en de zee in worden gedreven. Ze steunen daarom Israël. Maar er zijn ook mensen als oud-CDA politicus Dries van Agt die de Palestijnen als een onderdrukte minderheid ziet tegenover de staat Israël.

Wladimir van Wilgenburg (25) studeert de Master Conflict Studies en Human Rights in Utrecht en schrijft regelmatig over het Midden-Oosten. Hij schrijft o.a. voor de Amerikaanse denktank Jamestown Foundation en
de Koerdische krant Rudaw.