De kut van Sunny Bergman

Peter Breedveld

Illustratie: Miguelanxo Prado

De vorige keer, dat ik tijdens het zappen in een documentaire van Sunny Bergman viel, was ze net bezig haar kut aan iemand te laten zien. Toen ik vorige week, weer tijdens het zappen, in het eerste deel van haar nieuwe documentairereeks Sunny Side of Sex viel, was ze net bezig haar kut aan iemand te laten zien.

En daarmee zijn we meteen bij de kern van de zaak: in de documentaires van Sunny Bergman draait het eigenlijk allemaal om de kut van Sunny Bergman. In het universum van Sunny Bergman draait het hele zonnestelsel om de kut van Sunny Bergman. De kut van Sunny Bergman is tegelijkertijd haar hele persoonlijkheid. De vrouw die de hele tijd zo hinderlijk in beeld loopt in Bergmans docu’s, en die iedereen kent als Sunny Bergman, is eigenlijk een automaat die wordt aangestuurd door die kut.

Die kut neemt alle beslissingen en geeft Bergman opdrachten. Dan moet ze weer stampij gaan maken over de cosmetische industrie, en dan weer een nieuwe feministische beweging beginnen met haar vriendinnen en nu is haar missie om te laten zien hoe geweldig vrij en onbezorgd en natuurlijk en gezond het seksleven van vrouwen in blotevoetenlanden is, dit natuurlijk in schril contrast met onze eigen westerse verkrampte verknipte vreugdeloze gekunstelde seksualiteit.

Dat heeft waarschijnlijk te maken met de gevoelens van onzekerheid van de kut van Sunny Bergman. Ze vindt zichzelf lelijk en in Beperkt Houdbaar kreeg de cosmetische industrie daarvan de schuld, in Sunny Side of Sex zelfs de hele westerse beschaving.

Want kijk maar: voor Oegandese vrouwen zijn grote schaamlippen juist een must! Van jongs af aan trekken tantes, vriendinnen en zelfs de nonnetjes op de kostschool aan de schaamlippen van jonge meisjes, totdat ze een acceptabele grootte hebben. “Ze moeten wel iets langer gemaakt worden”, zegt een ‘professionele sekstante’ tegen Bergman, terwijl ze aan haar schaamlippen trekt.

Bergman vindt het fantastisch! “Zó hoort een vrouw eruit te zien!”, roept ze verrukt als ze de schaamlippen van die sekstante ziet. Dat die uitgerekte schaamlippen gewoon het fotonegatief zijn van de afgeknipte schaamlippen waar ze campagne tegen voerde met Beperkt Houdbaar, ontgaat haar volkomen, zelfs als een vrouw haar vertelt dat ze ertoe werd gedwongen haar schaamlippen uit te rekken. Niemand die Bergman er even op wijst dat ze in Oeganda blijkbaar óók geen genoegen nemen met schaamlippen in hun natuurlijke staat.

Nee, Bergman denkt in Oeganda het seksuele paradijs te hebben gevonden. Meisjes krijgen al vanaf zeer jonge leeftijd seksvoorlichting, dat doen ze in Nederland helemáál niet, vertelt Bergman aan de vrouwen daar. In Nederland gaan we pas naar een seksuoloog als er problemen zijn. In Nederland spreken we van ‘shame-lips‘, onthult ze. Alsof je je ervoor moet schamen.

En ze laat een veelbetekenende stilte vallen, die haar Oegandese gesprekspartner dankbaar oppakt voor een staaltje neerbuigende belerendheid: “Hoe kun je je nou voor je eigen lichaam schamen?”

Nou, als je bijvoorbeeld te kleine schaamlippen hebt?

Die seksvoorlichting, leren we van die sekstante, komt er vooral op neer dat meisjes leren hoe ze hun man moeten behagen. Dat ze bijvoorbeeld met hun vagina moeten knijpen, want mannen houden van lekker strak. Er zijn ook mánnen die seksvoorlichting geven – met behulp van pornoboekjes. Westerse pornoboekjes. De ironie ontgaat Bergman wederom.

Bergman heeft het zo naar haar zin in Oeganda, dat ze zich probeert te gedragen als een Oegandese vrouw. Ze slentert als een Oegandese vrouw, ze hangt aan haar nieuwe Oegandese boezemvriendinnen als een Oegandese vrouw. God, wat zou Bergman haar witte huid er graag afschrobben met een staalborstel, zodat de zwarte vrouw in haar – haar ware, ongeremde ik, vrij van westerse beschaving en christendom, tevoorschijn zou komen.

Halverwege de docu krijgen we warempel toch een zwart kantje van de Oegandese seksuele moraal te zien: homofobie! Die is niet misselijk ook, homo’s en lesbiennes worden gediscrimineerd en vermoord vanwege hun geaardheid en de homofobie is in Oeganda geïnstitutionaliseerd. Oei, oei, oei, hoe moet Bergman dat nou in haar straatje passen? Nou, dat is niet moeilijk: de homofobie blijkt namelijk een Amerikaans importproduct te zijn, gepropageerd door Amerikaanse televisiepredikanten. Zo blijft Bergmans droombeeld van de edele wilde intact!

Dat het homohuwelijk één van de verworvenheden is in het westerse, christelijke en veramerikaniseerde Nederland en niet in Oeganda, daar gaat Bergman gemakshalve maar even aan voorbij. Dan wordt het ook zo ingewikkeld, allemaal, en moet je gaan nuanceren en alles. Niks voor Sunny Bergman.

Vanavond is de tweede aflevering, dan gaan we met Bergman naar India, het land van de kindhuwelijken, waar de vrouwen verminkt worden of overgoten met benzine en dan in brand gestoken als manlief de bruidschat wat karig vindt, waar vrouwen worden gedwongen tot een abortus als ze in verwachting zijn van een meisje, maar hé! Ze doen er wel aan seksyoga!

En dat is ook wat waard.