Democratie
Peter Breedveld
Foto: Yoshiyuki Iwase
Toen ik me een beetje aan het inlezen was voor mijn stukje over hoogopgeleide Arabische vrouwen, stuitte ik op dit rapport over de positie van vrouwen in de Arabische wereld. Daarin de volgende zinnen:
Paradoxically, repressive regimes, for their own reasons, have encouraged women’s rights in ways that might not have been possible if matters had been left to the natural progress of society, given its imposed and inherited constraints. The mechanisms of political oppression have even served at times to accelerate the rise of women. But the Report notes that this imperious, top-down style of “progress,” however enlightened, inevitably encounters objections and resistance from the popular base.
Als het aan het volk ligt, blijven vrouwen achtergesteld, staat daar dus. Alleen dictators slagen erin de positie van vrouwen te verbeteren, want dictators trekken zich per definitie niks aan van wat het volk wil.
Ik had toen net het bericht gelezen over de vrijgelaten Afghaanse journalist Parvez Kambakhsh. Die was ter dood veroordeeld wegens het schrijven van een kritisch artikel over vrouwenrechten. Onder internationale druk is zijn straf omgezet in twintig jaar cel, maar de Afghaanse president Karzai heeft hem, naar nu blijkt, stiekem gratie verleend. Karzai wilde niet dat dit voor de verkiezingen bekend werd, meldt dagblad Trouw, ‘omdat hem dat stemmen zou kosten’.
Ook hier weer: het volk wil graag dat vrouwen worden onderdrukt en journalisten ter dood worden veroordeeld voor het schrijven van artikelen. Voor democratisch gekozen leiders die vooruitgang willen, zit er niks anders op dan hun kiezers te bedotten. In Irak is het al niet anders. Ik sprak het afgelopen voorjaar twee Irakese wetenschappers die een poosje aan de Vrije Universiteit verbleven om op adem te komen, en ook zij vertelden me dat de overheid best wilde dat vrouwen een betere maatschappelijke positie krijgen, maar dat de bevolking tegenwerkt. Onder Saddam Hoessein hadden vrouwen in Irak het beter. Op die paar vrouwen na, waar Saddams zoons Uday en Qusays hun oog op hadden laten vallen. Maar dat hou je toch.
In Turkije lijkt het islamisme onder controle te worden gehouden zolang het leger daar de teugels voert. Dat betekent beperkingen van allerlei vrijheden, schending van mensenrechten, onderdrukking en terreur, maar zonder leger is die onderdrukking vele malen erger. Je vraagt je af waarom dictators in islamitische landen altijd de steun van de Amerikanen, Russen of Chinezen nodig hebben. Er is onder de bevolking draagvlak genoeg voor hun repressieve beleid. Ik begin de verhalen over dictators die bij verkiezingen 99 procent van de stemmen oogsten, zowaar te geloven.
Vroeger moest ik niks hebben van mensen die zeiden dat bepaalde landen niet klaar waren voor de democratie. Ik vond dat zo neerbuigend, om over andere mensen te beslissen dat de vrijheden, die je zelf geniet, niet zouden zijn besteed aan Japanners, of Russen, of Arabieren. “Die mensen hebben een hele andere cultuur.”
Inmiddels ben ik daar anders over gaan denken. De islamitische wereld heeft inderdaad geen democratie, maar keiharde dictators nodig. Hun regionale expansiedrift moet door de Amerikanen en de Russen misschien in check worden gehouden, maar hun binnenlandse beleid moeten ze naar eigen goeddunken kunnen voeren. Tenslotte zouden we ook niet meer zonder die Amnesty International-bijeenkomsten kunnen, gezellig brieven schrijven aan politieke gevangenen, ons goed voelen over onszelf.
Misschien dat het dan nog eens wat wordt met de positie van vrouwen in de islamitische wereld.
Peter Breedveld breekt vanavond zijn vasten met echte Israëlische dadels. شهية طيبة!
RSS