Dus Femke noemt de islam hardvochtig; et alors?

Hassnae Bouazza en Nadia Bouras

Illustratie: Henri Gerbault

Vanaf het moment dat Femke Halsema in de eerste aflevering van de serie Seks en de Zonde de islam ‘hardvochtig’ noemde, is er kortsluiting in de hoofden van nogal wat moslims en hun autochtone apologeten die online leeglopen over het kwaad dat Seks en de Zonde heet.

Volgens de boze mediaconsumenten schildert de serie moslimvrouwen af als ‘zielig en onderdrukt‘, is Femke bevooroordeeld en gedraagt ze zich als een ‘white saviour‘ en had de serie gemaakt moeten worden door mensen die wél verstand hebben van de islamitische wereld.

Quasi-wetenschappelijk gebazel

Ons wordt onzorgvuldigheid, islamofobie en domheid verweten, niet zelden door mensen die in krakkemikkig Engels vervallen om hun duizelingwekkende leegte te verhullen (of dat althans pogen), mensen die ons verwijten alleen afvallige vrouwen te portretteren of die ‘kritisch zijn op het eigen geloof’ en die ons voor ex-moslim uitmaken.

Daar sta je dan, met je quasi-wetenschappelijke gebazel, ons onzorgvuldigheid te verwijten, terwijl je zelf de ene na de andere koe van een fout maakt.

Liefdevol geportretteerd

Toegegeven, we dragen niet het ‘Wij Blijven Hier-certificaat van goedkeuring’, maar we zijn ex-moslim noch islamofoob en portretteren evenmin afvallige vrouwen of ‘vrouwen die kritisch zijn over het geloof.’ Wellicht is het een idee zelf wat zorgvuldigheid te betrachten alvorens anderen luidkeels de maat te nemen.

De vraag is waar we deze verwijten aan hebben verdiend. Hoe kan iemand stampvoetend volhouden dat we vrouwen wegzetten, terwijl we die vrouwen juist liefdevol hebben geportretteerd, vrouwen die zeer secuur en genuanceerd de samenlevingen duiden waar ze deel van uitmaken, daarbij niet alleen de (historische) rol van religie in acht nemend, maar ook de verschillende factoren die de maatschappijen beïnvloeden zoals politiek, cultuur, tradities, patriarchie, sociale klassen, noem het maar op.

‘Maar Femke vindt de islam hardvochtig’, krijsen de boze kijkers. Et alors? Maakt dat van haar geen gesprekspartner? Mag ze haar eigen ideeën niet toetsen? Is ze alleen geschikt als ze als een Alice in Wonderland vol naïeve bewondering overal ja op knikt?

Onbekende perspectieven

Nederland kent al dertien jaar een dodelijk vervelend islamdebat waarbij iedereen maar wat roept. Waarom niet het podium gebruiken om eens een aantal van de hete hangijzers voor te leggen aan de vrouwen over wie veel gesproken wordt, maar die zelden gesprekspartner zijn? En dan eens niet de bekende namen die in ieders kaartenbak zitten, zoals Irshad Manji en Mona el Tahawi, maar nieuwe gezichten en verhalen die onbekende perspectieven openen.

Waarom dan deze negativiteit? Wat is erop tegen je vragen, hoe gekleurd ook, aan het begin te poneren en deze door de vrouwen te laten beantwoorden? Neem een voorbeeld aan de vrouwen in de serie. Of is het vertrouwen in de eigen overtuiging zo zwak dat iedere kritische vraag tot een existentiële identiteitscrisis leidt? Gesprekken gaan dieper daar waar er wrijving is, niet bij blinde adoratie.

Willoze moslimvrouw

Waarom dat egocentrische genavelstaar, de drang om alleen jezelf en je groepsgenoten te willen herkennen, niet bereid te zijn je blik te verruimen? Waarom zou het verhaal van Fadwa Kartoubi minder waard zijn dan dat van Nora Asrami?

Wat is erop tegen intelligente, mondige vrouwen te portretteren die het beeld van de onderdanige, willoze moslimvrouw charmant afbreken?

Waarom zou je deze vrouwen, die hun sporen hebben verdiend, weg willen zetten als zielig en onderdrukt? Want dat is nog wel het opvallendst aan alle commotie: het is niet de serie die hen wegzet als zielig en onderdrukt, het zijn de vele boze internetmoslims die dat doen.

Emotionele incontinentie

Waarom de makers gebrek aan ‘sisterhood‘ verwijten terwijl bij jouzelf de solidariteit met en het respect voor de vrouwen in de serie ver, ver te zoeken is? Omdat de vrouwen niet makkelijk in een hokje te plaatsen zijn? Omdat ze zowel gelovig zijn als kritisch over de omstandigheden waarin ze leven? Zit daar de pijn?

Wie wil discussiëren, doet dat op basis van feiten, niet op meningen gevormd op basis van geruchten, kwaadaardige leugens en emotionele incontinentie.

Voor het eerst heeft het grote publiek in Nederland kennis mogen nemen van zeven uitzonderlijke vrouwen die zeer eloquent over hun leven praten, onderbouwd hun samenlevingen duiden en nogal wat Westerse vooroordelen ontkrachten.

Dankzij de sharia

Is het iemand opgevallen dat de Saoedische mensenrechtenactiviste Souad Al Shammary vertelde dat zij dankzij en niet ondanks de sharia als eerste vrouw zaken kon bepleiten in de Saoedische rechtbank?

Heeft iemand opgemerkt hoe geestelijke Rufaida Al Habash extremistische geestelijken met hun eigen bronnen op hun nummer zet?

Heeft er ook maar iemand iets geleerd van Latifa Jbabdi’s herinterpretatie van de bronnen om gelijke rechten voor vrouwen af te dwingen?

Dat zijn slechts drie van de vele punten die een discussie waard zijn. Waar lering uit getrokken kan worden.

Weerzin tegen Femke

Maar nee, men was te druk met de eigen weerzin tegen Femke. Omdat ze de islam hardvochtig noemde. Dat ze vervolgens zeven vrouwen aan het woord liet die dat weerspreken, ontgaat de critici kennelijk. Dat Femke een antwoord heeft gevonden op haar beginvraag, op basis van wat de vrouwen hebben verteld, is in het blinde gescheld ook verloren gegaan.

Terwijl de boze niet-kijkers druk waren met sociologengezever over ‘politieke representatie’ en verwijten aan het adres van de makers, hebben zeven geweldige vrouwen uitgebreid hun verhaal gedaan en de islamitische wereld een heel wat intellectueler en zachter gezicht gegeven dan alle internethuilmoslims de afgelopen dertien jaar.

Constructieve bijdrage

Dát zijn de feiten. En voor wie het anders ziet: Maak ook een serie. Maak er tien. Hoe meer, hoe beter. Leef jullie uit. We zijn reuzebenieuwd naar de producties en hoe verschrikkelijk verrijkend en goed gemaakt die zullen zijn. Wij juichen wél iedere constructieve bijdrage toe.

Hassnae Bouazza en Nadia Bouras zijn respectievelijk eindredacteur/regisseur en redacteur van Femke Halsema’s serie Seks en de Zonde, terug te kijken op Uitzending Gemist.