Frontaal
Naakt
4 september 2015

Gelukszoekers

Anita Brus

land7

De foto van de driejarige Aylan Kurdi uit Kobani, die aanspoelde op het strand van Turkije, maakt veel los. Ik zie die foto overal op internet verschijnen en lees emotionele commentaren. Toch meent Arnold Karskens dat wij ons maar liever af moeten vragen waarom de vader wel duizend euro per persoon betaalt voor een boottrip naar Kos, maar geen vijf euro voor een reddingsvestje voor zijn zoon.

Een collega van mij plaatste het volgende op zijn Facebook-pagina: ‘Ik kijk met een brok in mijn keel naar het verdronken Syrische peutertje. Zijn ouders hadden waarschijnlijk een iPhone (daar valt een deel van Nederland over), zij spraken waarschijnlijk ook Engels omdat ze een opleiding hebben genoten. Bovendien bezitten ze een auto en een huis met een betegelde badkamer. Gelukzoekers worden ze genoemd, die term is eigenlijk heel treffend want dat is waar deze vluchtelingen naar op zoek zijn. Geluk is voor deze mensen een clusterbommenvrije straat, geen openbare executies, verkrachtingen of onthoofdingen.’

Vervolgens vraagt hij zich af waarom wij wel het geluk zouden mogen hebben geboren te worden in een veilige omgeving en zij niet.

Geluk zoeken

Ook ik vraag mij af wat er eigenlijk op tegen is ‘geluk te zoeken’. Zoeken wij niet allemaal het geluk en moet je eerst ontdaan worden van al je geld en goederen om daar recht op te hebben?

Een iPhone hebben kan niet en met duizend euro op zak laat je je liever maar plat bombarderen? Wanhopig moet je zijn als je alles achter laat en zo veel, zelfs je eigen kinderen, op het spel zet, op zoek naar geluk.

Bovendien, weet je van te voren wat je te wachten staat als je in zo’n bootje stapt? Overgeleverd aan mensensmokkelaars kan je immers van alles wijs worden gemaakt. Er zal vast tegen de familie gezegd zijn dat de overtocht volkomen safe was en dat ze (ook zonder zwemvesten) veilig zouden aankomen.

En al zou het ‘dommigheid’ of onvoorzichtigheid zijn geweest van die ouders (niet alleen de vader, mag ik aannemen) om zonder zwemvesten te vertrekken, is dat dan een reden om het te hebben over die zwemvesten bij de foto? Misschien zijn de ouders en kinderen onder druk en in alle haast vertrokken en was er helemaal geen tijd om aan zwemvesten te denken.

Tot de tanden bewapend

Weet Arnold Karskens soms hoe dat precies gegaan is? Voor hem zit het geluk blijkbaar in een zwemvestje en ik vraag mij af hoe hij zelf de oorlogsgebieden bezoekt waarover hij verslag doet. Tot de tanden bewapend en verblijvend in aftandse hutjes? Ik vermoed van niet.

Iemand anders plaatst naar aanleiding van de foto van het aangespoelde jongetje op Facebook een vergeelde foto van zichzelf als driejarig jongetje liggend tegen zijn vader. Hij vermeldt hoe ze in de jaren zeventig alles achterlieten omdat ze moesten vluchten voor de Argentijnse dictatuur en hoe dankbaar zij ook nu nog zijn dat ze hier werden opgevangen.

‘We were lucky. Whole families disappeared, with their children. I’m glad that the Dutch queen and premier Den Uyl accepted us in the Netherlands’, schrijft hij bij de foto. Zijn ouders zijn hier nu bekend als de grondleggers van de Nederlandse tango-scene en hijzelf behoort inmiddels tot onze beste tangodansers.

Vluchtelingenprobleem

Wat had dat jongetje, dat er nu niet meer is, kunnen worden in het land waar hij nooit aankwam? Vraagt Karskens zich dat ook wel eens af? Al die gemiste kansen die in de zee verdwijnen of dood aanspoelen omdat ze in zijn ogen zo zuinig, dom of onvoorzichtig waren geen reddingsvesten te dragen?

Wat zou het toch mooi zijn als hij – en wij allemaal – het ‘vluchtelingenprobleem’ ook eens van die kant bekeken.

Anita Brus is docent in de Spaanse taal/literatuur/kunst en schrijft over tango in het tijdschrift La Cadena. Zij publiceert ook teksten in het Spaans en in het Nederlands op haar eigen weblog. Lees het verbijsterende relaas over haar domrechtse date. Volg haar op Twitter.

Anita Brus
Reageren? Mail de redactie.