Onaangepasten

Frans Smeets

Foto: Loïc Venance

Ik meen het oprecht. Ik wil bij deze de gehele familie Tokkie mijn welgemeende excuses aanbieden voor het misbruiken van hun familienaam. Die is ten onrechte door het slijk gehaald en een algemene aanduiding geworden voor tuig, onaangepastheid, gajes, domheid en weet ik niet wat nog allemaal. In de Van Dale staat ‘Tokkie’ voor ‘asociaal gedrag’.

Toen het televisieprogramma Hoe is het toch met… op bezoek ging bij de familie Tokkie, zag je niets anders dan een kwetsbaar en misbruikt gezin aan de onderkant van de samenleving. Onaangepast, maar ‘asociaal’ zou ik niet zeggen.

Wie omgaat met de onaangepasten van deze samenleving ziet een heel divers gezelschap van allerlei pluimage. Dat kan je het leven zuur maken, zijn taalgebruik is grof en van een beetje geweld af en toe moet je niet opkijken. Het heeft ergens zelfs een aantrekkelijkheid, omdat het zo verschrikkelijk direct en emotioneel gericht is. Er zit niets berekenends in en in al zijn kwaadheid heeft het iets onschuldigs. Je hoort nergens over en weer zoveel racistische stereotypen voorbij komen. Toch, de onaangepasten hebben meer nationaliteiten op haar bank zitten dan Rene Danen met zijn Bekennende Kleuren ooit zal durven dromen. Zonder zich er zelf bewust van te zijn zijn de onaangepasten een multicultureel succesverhaal.

Je komt deze onderkant van de samenleving in elk land tegen. Haar bestaan is maatschappelijk onvermijdelijk. Voor mij zelfs wenselijk.

Toch veroorzaakt ze veel minder humanitaire schade dan de achterbaksheid en gemeenheid van de mensen die vanuit een dominante machtspositie menen te moeten misbruiken en vernederen. De onaangepasten, zoals de familie Tokkie, zijn een baken van beschaving in vergelijking met hun uitbuiters Pieter Storms en andere riooljournalisten in Nederland. Dat zijn de echte asocialen die geen enkele scrupules hebben en ongeacht de gevolgen over lijken gaan.

Ze zijn nooit verantwoordelijk voor de schade en het persoonlijk leed dat ze veroorzaken. Ze staan er niet eens bij stil. Voor hen zijn mensen gebruiksartikelen die opgeofferd mogen worden ter meerdere eer en glorie van zichzelf, en natuurlijk voor de kijk -en leescijfers. Als Pieter Storms een fractie van het empathische vermogen van de familie Tokkie had gehad, dan had hij zijn programma nooit gemaakt. Pieter Storms is de echte Tokkie (shit, doe ik het toch weer!).

Het trieste is, dat dit mensenmisbruik niet langer slechts is voorbehouden aan een paar hitsige programmamakers, maar een integraal onderdeel is geworden van de Nederlandse beschaving. Het wordt inmiddels als normaal gezien dat mensen publiekelijk gevierendeeld worden als ze een misstap begaan, wanneer het lot toeslaat of als ze zich simpelweg niet kunnen verweren. We noemen het zelfs journalistiek. Als er een familiedrama plaatsvindt is het bloed nog niet droog of De Telegraaf doet een oproep: ‘Weet u meer?’ Journalisten staan direct bij de schoolpoort en Marck Burema scant vanuit zijn bureaustoel de Twitterberichtjes van scholieren.

Asociaal gedrag is de norm geworden en daarmee geaccepteerd als sociaal gedrag. Nederland heeft geen tuigdorpen nodig, maar is zelf een tuigland geworden. Als je de definitie voor ‘asociaal’ in de online encyclopedie toepast op de nieuwe riooljournalistiek, dan past ze precies in het plaatje; niet aangepast en hinderlijk voor anderen, geen rekening houden met, onmaatschappelijk, zonder sociaal besef, boosaardig gedrag, egoïstisch, grof, iemand zonder fatsoen, lomp, niet beschaafd.

De held uithangen wanneer een paar Marokkaanse jochies een fiets jatten, maar zonder blikken of blozen en ongeacht de gevolgen bereid zijn het leven van een dronken studente te ruïneren. Het is psychopatengedrag van de ergste soort. Alleen omdat er een voyeuristische behoefte aan leedvermaak bevredigd wordt, is dergelijk gedrag geaccepteerd. Wie anders vindt het afschieten van mensen cool ?

De familie Tokkie was een van de eersten die genadeloos werd misbruikt ten behoeve van het leedvermaak van het gepeupel. Het mensenmisbruik door Pieter Storms was trendsettend en is door veel media overgenomen als een geaccepteerde techniek van journalistiek bedrijven. En niet langer alleen als ‘entertainment’. Het te kakken zetten van mensen en het gebruiken van iemands privéleven is een manier geworden om andersdenkenden en onaangepasten de mond te snoeren of in een kwaad daglicht te stellen. Intimidatie -en vernederjournalistiek voor de voyeuristische behoefte van een benepen burgermansmoraal.

Nee, dan liever een Nederland vol Tokkies.

Frans Smeets denkt dat de meeste mensen aapjes kijken, omdat ze zelf te schijterig zijn om zich als vrije aapjes te gedragen.