Pervers geprikkeld

Hedwig Vos

Illustratie: Pulpcovers.com

De laatste tijd gaat het, als het over de zorg gaat, vaak over geld. Over graaiers, over DOT- en DBC-tarieven en over dure behandelingen die wel of niet nodig zijn.

En laat ik nou ook eens wat over geld kwijt willen, maar dan meer vanuit het gesappel van de kleine ondernemer, de huisarts op de hoek, of in mijn geval, halverwege de straat. En natuurlijk weet ik ook wel – het is crisis, we moeten het allemaal met minder doen. En daar sta ik ook helemaal achter, en dat kan ook allemaal wel, maar ik word gewoon af en toe pervers geprikkeld en daar wil ik graag even therapeutisch over bloggen.

Lang leve de marktwerking

Pervers geprikkeld? Ja, in de zorg, in de huisartsenij zijn er dingen die extra geld opleveren en dingen die alleen maar tijd kosten, maar wel enorm nuttig kunnen zijn.

Zo levert het verwijderen van een talgkliercyste 65 euro op (in de meeste kranten lees ik 80 euro, maar de zorgverzekering, met wie ik tot verplichte winkelnering gedwongen ben – lang leve de marktwerking – vergoedt 65 euro) en het bijwonen van een oncologiebespreking in het ziekenhuis helemaal niets. Het plaatsen van een spiraal is ongeveer 50 euro in the pocket, een overleg met een collega, een specialist, de thuiszorg, de wijkverpleegkundige of welke andere hulpverlener dan ook levert helemaal niets op. Een huisvisite bij een patiënt die daarom vraagt, levert 13 euro en één cent op, een huisvisite bij een onwillige dementerende patiënt zonder hulpvraag levert, u raadt het al, helemaal niets op.

Dikke grijze man

Wie bepaalt dit dan? Dat is de Nederlandse Zorgautoriteit, de NZa. Deze organisatie, van mensen met vermoedelijk enige afstand tot de werkvloer, bepaalt wanneer welke zorgverlener een bepaald tarief mag rekenen.

Marktmeester in de zorg noemt deze organisatie zich. Ik zie dan een dikke grijze man voor me met een leren masker en een zweepje. De NZa bepaalt dus de regels, al verwijst ze door naar VWS als het lastig wordt.

En wat zegt de NZa bijvoorbeeld? Ik mag alleen zorg verlenen aan mensen die een hulpvraag hebben. Nou wil het toeval dat wij huisartsen de laatste tijd steeds meer problemen op ons bord geschoven hebben gekregen (zie mijn eerdere blog hierover). Ik maak dus nogal wat visites om te kijken hoe het is met mijn bejaarde, vaak dementerende patiënten. Of met de ernstig verslaafden met psychiatrische problematiek. Of ik ga op kraamvisite bij een gezin met veel problemen.

Niets extra’s

En daar mag ik dus, als er geen hulpvraag is, eigenlijk geen cent voor rekenen. “Nou”, zegt de NZa desgevraagd – want ik heb uiteraard een mail gestuurd naar deze gemaskerde grijze man – “U krijgt het wel vergoed, maar dan uit het tarief per ingeschreven patiënt.”

O ja, dat klopt. Per patiënt krijg ik per kwartaal 14 euro en 15 cent of iets meer als het een oudere persoon is, of als hij woonachtig is in een achterstandswijk. Natuurlijk, met zo’n 1750 patiënten (ik heb een hele kleine praktijk) is dat best een bedrag per kwartaal. Maar van dit bedrag betalen mijn collega en ik ons personeel, de hypotheekrente, het abonnement op mijn computersysteem, de afschrijvingen van mijn computers en apparatuur, de vuilnisophaaldienst, allerhande verzekeringen, de schoonmaakster, de klusjesman, alle bedrijfskosten dus.

Dus het maken van visites bij mensen zonder hulpvraag, die juist de extra zorg kunnen gebruiken, levert me niets extra’s op. Want de verrichtingen zoals de consulten, de visites en de medische behandelingen, díe leveren mij mijn inkomen op.

Weg met de NZa

Nu ben ik – en dat zeg ik niet om mezelf op de borst te kloppen – best wel voor preventie en er vroeg bij zijn voordat er problemen optreden, en wellicht neig ik daarin wat naar de paternalistische kant.

Dus ik sjouw mijn zorgbehoeftigen regelmatig af en dwing ze tot een hulpvraag zodat ik de visite mag declareren. Maar je snapt dat, als ik keuze heb tussen een ingewikkeld multidisciplinair overleg van twee uur voor nul euro of het wegsnijden van een vetbult voor 65 euro zelfs ik een beetje pervers geprikkeld word.

En dan gaat het bij de huisartsgeneeskunde nog om peanuts. Dus ik zeg: weg met de NZa en laat ze de perverse prikkels dan ook meteen meenemen!

Hedwig Vos is huisarts, promovendus, moeder, chocoholic en PvdA’er. Volg haar op Twitter.