Home » Archief » Slavernijverleden


[16.01.2018]

Slavernijverleden

Jona Lendering


Scène uit Lady Snowblood

Het is weekend. Je zit rustig in je stamcafé te lunchen. Dromerige muziek die je nog niet kende. Kopje koffie. Uitsmijter. Krantje. Je bent helemaal op je gemak. En dan lees je een interview met Piet Emmer over slavernijgeschiedenis en is het ineens gedaan met je sereniteit.

Vraag: Vindt u niet dat de geschiedenis van slavernij zou moeten worden beschreven door zwarte historici en niet door blanke mannen van een zekere leeftijd?

Emmer: Dat lijkt me een misvatting. Of denkt u ook dat de geschiedenis van de oude Romeinen beter kan worden geschreven door een Italiaan? Of dat alleen een Afrikaanse arts een tropenziekte mag behandelen? Wanneer historici bronnen raadplegen, behoren zij volgens bepaalde wetenschappelijke standaarden tot dezelfde conclusies te komen, ongeacht hun huidskleur. Het lijkt me uiterst problematisch als we inzichten gaan verwerpen op grond van huidskleur.

Wat zou het heerlijk zijn als onderzoekers inderdaad, ongeacht hun achtergrond, over bepaalde onderwerpen tot dezelfde conclusies kwamen. Maar zo werkt geschiedvorsing helaas niet. In de praktijk zijn er nogal wat verschillen.

Christelijke bagage

Sta me toe een voorbeeld te geven waar ik nu zelf mee bezig ben: het visioen van Constantijn. Vrijwel alle boeken die ik erover bekijk, veronderstellen dat als je christen was, je geen heiden kon zijn. Die aanname is gebaseerd op het heden: je kunt niet én rooms-katholiek én protestants zijn. De onderzoekers hebben christelijke bagage meegenomen. Ze kunnen kerkverlaters zijn, maar ze blijven denken zoals West-Europeanen altijd hebben gedaan.

De aanname is onjuist. Mensen konden in de Late Oudheid perfect én christelijk én iets anders zijn. Die mensen vormden vermoedelijk lange tijd zelfs de meerderheid. Dat oudheidkundigen dat vaak niet zien, is omdat ze hun eigen noties hebben meegenomen. Het maakt dus uit wat je vertrekpositie is. Een historicus die in militaire dienst is geweest, schrijft anders over oorlog dan een historicus die dat niet is geweest. Een vrouw herkent andere dingen dan mannen. En iemand die een Curaçaose slaaf onder zijn voorouders heeft, ziet weer andere dingen dan iemand die afstamt van kleine boeren uit de Achterhoek.

Goedkoop relativisme

Minimaal op het niveau van de vragen zijn de wetenschappelijke standaards niet zo neutraal als je zou willen. Het leuke van geschiedenis is nu dat je je eigen perspectief, je bril, je oogkleppen beter leert begrijpen. Je begint te schrijven aan een verhaal over keizer Constantijn, je herkent dat hij én heidens én christelijk was – en ineens begrijp je je moderne perspectief beter. Je vertrekpositie doet ertoe. Dit wil overigens niet zeggen dat we de subjectiviteit moeten aanvaarden: ik behoor tot degenen die menen dat we moeten blijven zoeken naar wegen om haar te overwinnen en bij sommige discussies lijkt de wil daartoe niet heel groot te zijn. Dan wordt het zelfonderzoek dat geschiedenis kan zijn, een goedkoop relativisme.

Nog iets anders: er zijn grote verschillen waarop historici hun werk doen. Oudhistorici benadrukken bijvoorbeeld steeds dat de auteurs van tweeduizend jaar geleden niet schreven voor eenentwintigste-eeuwers en dat het belangrijkste niet in de antieke teksten staat; als ik daarentegen spreek met mediëvisten merk ik dat zij veel meer vertrouwen hebben in de bronnen. Ander voorbeeld: in de discussie over de aanwezigheid van Caesar in Kessel werd duidelijk dat archeologen een andere visie hebben op wat een oudheidkundig bewijs vormt dan historici.

Politieke visies

Emmer stapt wel erg makkelijk over de diversiteit aan benaderingen heen. Hij zal de debatten toch wel kennen over de vraag of een oorzaak ligt in een individu of tevens in structuren? Hij zal toch wel weten dat in deze debatten de diverse standpunten samenhangen met politieke visies?

Dit alles gezegd hebbende: het is goed dat Emmer benadrukt dát er standaards zijn. Dat mag inderdaad wel in de krant. Ongeacht of u het met de hierboven ingenomen posities eens bent (er is immers debat): als iets vaker zou zijn uitgelegd dat geschiedenis een wetenschap is, zou in elk geval de oudheidkunde wat minder vaak geconfronteerd zijn geweest met ondeskundigen als Tom Holland en Marjoleine de Vos (klik hier voor een exceptioneel ongelukkig artikel). Door de methodologie niet meer te benadrukken, wekken oudheidkundigen de indruk dat er geen methode is en roepen ze over zichzelf af dat iedereen meent het beter te weten dan degenen die ervoor zijn opgeleid.

Jona Lendering is oudheidkundige, schrijft goede geschiedenisboeken (maar echt), heeft zijn eigen onderwijsinstituut en blogt dagelijks.

Jona Lendering, 16.01.2018 @ 08:15

[Home]
 

3 Reacties

op 16 01 2018 at 09:11 schreef André de Raaij:

Het is absurd pretentieus te verkondigen dat bronnen maar naar één “wetenschappelijke” interpretatie kunnen leiden. Maar voor Emmer zal geschiedenistheorie een communistisch bedenkseltje zijn en daar heeft hij in al zijn objectiviteit niets mee te maken.
Steeds weer en steeds meer kun je concluderen: als mensen het over objectief zijn hebben, bedoelen ze “rechts”.

op 16 01 2018 at 09:23 schreef Jos den Bakker:

Heel interessant artikel en relevant.

Klein taaldingetje: in de laatste alinea staat “standaards” ipv “standaarden”

op 17 01 2018 at 10:57 schreef Ines:

Dat laatste lijkt iets algemeens te zijn tegenwoordig, zie bv al die mensen die denken dat ze na het lezen van een paar klimaatsceptische blogs meer weten over het klimaat dan klimaatwetenschappers. Of je die mensen bereikt met het uitleggen van methoden betwijfel ik.
Leuk artikel een interessante site

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in Januari

O Een inhoudelijk gesprek met Thierry Baudet

O Een totaalverbod op honden is gerechtvaardigder dan een vuurwerkverbod

O ‘Ik wou dat ik echt iemand had die om me geeft’

O Zelfs jonge kinderen zijn niet veilig voor extreemrechtse bokito’s Marjolein Faber en Wierd Duk

O De vlammende hakken van Ebissé Rouw

O Frank van der Linde, een etterbak with a cause

O De ‘Excuusjoden’-haat van Esther Voet en Bart Schut

O Zihni Özdil is zelf een fascist en hier is waarom

O Nee, Fidan Ekiz, de vrije meningsuiting is niet in gevaar omdat de kijkers jou niet lusten

O Ionica’s favoriete boeken van 2019

 

Meest gelezen in het afgelopen decennium

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS