Vriendschap

Peter Breedveld

Veel mensen reageren (quasi) verbaasd op mijn kritiek op Bert Brussen. “Ik dacht dat jullie vrienden waren!” Ik vind dat nogal wonderlijk. Betekent vriendschap dat je de andere kant opkijkt als je vriend zich te buiten gaat aan zinloos (verbaal) geweld tegen andere vrienden, tegen de gasten in je huis of tegen toevallige voorbijgangers?

Hoelang blijf je zwijgen als je vriend opeens omgaat met louche types, die alleen maar kwaad in de zin hebben? Betekent echte, oprechte vriendschap niet dat je je vriend erop wijst dat het echt verkeerd is om zomaar mensen uit te schelden voor sneue hoer, of ze ervan te beschuldigen hun kinderen te verkrachten?

Moet je het maar door de vingers zien als een vriend jou opeens begint uit te schelden, en daarna je vrouw, omdat ze het voor je opneemt?

Ik heb gehoord van mannen die hun vrouw straffeloos laten beledigen, maar ik ben niet één van hen. Ik voel niets dan minachting voor een man die het maar laat gaan, voor de lieve vrede of omdat-ie bang is voor een blauw oog of een vlek op zijn jasje. Noem het primitief of achterlijk of seksistisch zelfs, maar ik accepteer niets dan respect voor mijn vrouw, die mijn koningin is, mijn godin.

Brussen heeft zich van alles veroorloofd in de tijd dat ik hem nog gunstig gezind was. Hij ging tegen mijn beste vrienden tekeer vanwege wat opbouwende kritiek op een project waar Brussen bij betrokken was. Hij ging op enorm agressieve wijze los tegen schrijvers op mijn site omdat ze het over God of spiritualiteit durfden te hebben. Brussen zegt een hekel te hebben aan fundamentalisten die hun geloof aan anderen opdringen, zonder in de gaten te hebben dat-ie zelf zo’n fundamentalist is.

Ik heb die uitspattingen van Brussen altijd getolereerd, tot op zekere hoogte, omdat ik ‘m wel sympathiek vond. Creatieve types kunnen nou eenmaal grillig zijn, zo wil het cliché. Ik ben zelf niet zonder zonden, wat dat betreft.

Maar ik heb Brussen nooit als mijn vriend beschouwd. Wel als een medestander, in de tijd dat hij nog ageerde tegen islamofobe obsessievelingen zoals die van Het Vrije Volk. Dat hij daarbij onderscheid maakte tussen kritiek op de islam (vond hij verwerpelijk) en kritiek op het christendom (kon in zijn ogen niet grof en hard en eindeloos genoeg zijn) vond ik dan weer hypocriet, maar goed, toen wist ik al dat je beter tot tien kunt tellen dan zoiets tegen Brussen zeggen. Het sop was me de kool niet waard.

In rap tempo is Brussen echter veranderd van een chronisch opgewonden voorvechter van de multiculturele samenleving in een briesende Marokkanenhater. In het interview met de Volkskrant zegt hij daarover dat dat komt omdat hij zelf in de Utrechtse wijk Zuilen met overlast geconfronteerd werd, en omdat volgens hem ‘de geneugten van de multiculturele samenleving in één keer op je afkomen’ op het Utrechtse busstation. Ik ken het Utrechtse busstation heel erg goed en inderdaad, er lopen veel allochtonen. Vreselijk. Je voelt je buitenlander in je eigen land.

Sorry, maar ik heb niks met zulke kortzichtige mensen, wier levensvisie radicaal verandert op basis van wat zij in hun onmiddellijke omgeving zien. Voor wie iets alleen betekenis krijgt als het ze zelf aangaat.

Bovendien is mijn vrouw een Marokkaan. Als Bert Brussen mijn vriend al was geweest, dan was die vriendschap in één keer afgelopen met de eerste keer dat hij Marokkanen voor Rifapen begon uit te schelden. Wat bezielt mensen om van mij te verwachten dat ik zoiets accepteer? Dat ik kies voor een vriend die niet attent genoeg is zijn grote muil tegen mijn vrouw te houden? Wie van jullie zou zoiets doen? Wie is zo laag?

Er zijn ook mensen die suggereren dat ik kritiek op Brussen uit vanwege jaloezie, rancune of wat dan ook. Ik vraag me af of die mensen dom, verdorven of beide zijn. Is het echt zo moeilijk voorstelbaar dat ik moeite heb met Brussens gedrag, met kwalificaties als ‘sneue hoer’ en ‘van mij mag je sterven’ en ‘Jazeker, JOUW VOLK: rifapen, onderontwikkelde, agressieve primaten’?

“Nee, dat kan het nooit zijn waar Breedveld zich aan stoort, het zal wel kinnesinne zijn.” Mensen die dat denken, zijn gestoord. En mensen die denken dat ik me voor rotte vis laat uitmaken door een vriend, die ontberen realiteitszin.

Mijn vriendschap is niet onvoorwaardelijk. Ik wil alleen vrienden zijn met mensen die ik aan mijn andere vrienden durf voor te stellen. Die ik vijf minuten met die andere vrienden in een kamer durf achter te laten, om wat versnaperingen uit de keuken te halen of een flesje wijn open te trekken. Ik weet het, het is heel bizar van mij om zoiets te eisen, maar het is niet anders.