Vrijheid haten

Mihai Martoiu Ticu

Naakt omdat het moet

In hun boek ‘Manufacturing Consent’ menen Herman en Chomsky dat onze kranten weinig van communistische propaganda verschillen. Kranten zijn op het eerste gezicht heel kritisch, maar dat is vaak schijn. De kranten stellen daarmee grenzen aan wat je mag denken. Als je deze grenzen passeert, ziet men je als krankzinnig.

De column van Joyce Brekelmans in de Volkskrant is zo’n grens. Brekelmans wil tegendraads klinken; roept dat we enorme offers maken in onze groteske angst ‘voor mensen die vrijheid haten‘. Want onze kans om in een aanslag te sterven is nihil. Brekelmans adviseert: terrorisme negeren en doorgaan met de lol. Op het eerste gezicht lijkt haar column heel kritisch over ons en onze leiders. Maar niks is minder waar en haar onwetendheid kooit ons denken.

Hoe hard haten moslims vrijheid?

Brekelmans papegaait Bush na, die in zijn 911-speech zei: “They hate our freedoms”. Bin Laden reageerde op deze toespraak:

“Veiligheid is een belangrijke pijler van het menselijke leven en vrije mensen geven hun veiligheid niet op… Dit is strijdig met de beweringen van Bush dat wij vrijheid zouden haten. Laat hem ons vertellen waarom wij dan bijvoorbeeld niet Zweden aanvallen… Maar wij bestreden u omdat wij vrij zijn en geen onrechtvaardigheid goedkeuren. Wij willen de vrijheid in onze islamitische natie laten terugkeren. En omdat jullie onze veiligheid aantasten, zullen wij jullie veiligheid aantasten.”

Hij zegt niet: “Jongens, ik haat vrijheid. Ik zal jullie vermoorden ongeacht wat je doet.” Hij geeft Zweden als vrijheidsvoorbeeld, dus hij heeft een soortgelijk concept van vrijheid. Hij zegt te strijden voor vrijheid omdat de VS moslims aanvallen, beroven en onderdrukken. Dit is een fundamenteel verschil.

Waarom fundamenteel?

Alle oorlogspropaganda beweert dat de vijand jou haat om wie je bent, niet om wat je doet. Propaganda beschrijft de vijand als gestoord, irrationeel en vol haat. Met de vijand kan je geen discussie voeren en je kan hem niks geven, zodat hij jou met rust laat. Daardoor kun je geen pacten sluiten, hij zal je altijd willen uitroeien. Altijd! Bush wil ons dit verkopen en het lukt hem Brekelmans te lijmen.

Alles verandert als de vijand rationeel is, reële eisen en klachten heeft. Dan kunnen we met de vijand debatteren en onderhandelen. Misschien heeft hij terechte klachten en redelijke eisen, misschien heeft hij recht op iets. Misschien kan een rechter het gelijk bepalen. Want dat doen we ook onderling in alle vitale conflicten, we laten de rechter beslissen en we laten onze opponenten nooit het laatste woord hebben.

Bin Laden had zes politieke eisen

Hij vroeg, onder meer, de Amerikaanse militaire kampen in Saudi-Arabië te ontmantelen; onze steun aan tirannen in hun landen te staken; de onvoorwaardelijke steun aan Israël voorwaardelijker te maken; de bezetting van Irak te stoppen. Irrationeel? Onredelijk?

Je kan het met hem oneens zijn en je kan ook zeggen dat men nooit aanslagen mag plegen. Je kan zeggen dat hij in de straten van Riyad had moeten protesteren of opiniestukken naar de Amerikaanse bladen had moeten sturen. Of dat hij zich – zoals Gandhi – in elkaar had moeten laten timmeren door de Saoedische beulen. Maar je kan niet ontkennen dat hij politieke eisen stelde.

They hate our policies

De wetenschappelijke commissie van het Pentagon, onder George Bush, concludeerde:

“Muslims do not ‘hate our freedom,’ but rather, they hate our policies. The overwhelming majority voice their objections to what they see as one-sided support in favor of Israel and against Palestinian rights, and the longstanding, even increasing support for what Muslims collectively see as tyrannies, most notably Egypt, Saudi Arabia, Jordan, Pakistan, and the Gulf States.”

Zelfs als je gelooft dat moslims ons zouden aanvallen, ongeacht of we hun smeekbede fiatteren en zelfs als je gelooft dat hun klacht een leugen is, dat we die dingen met recht of terecht doen, kan je niet volhouden dat je alwetend bent.

Vreedzaam middel
En je moet toegeven dat zij geen enkel vreedzaam middel hebben om te krijgen wat ze willen, mochten ze gelijk hebben. Noch kunnen zij bij een internationaal hof eisen dat de mensen op Guantánamo een eerlijke rechtszaak krijgen of vrijgelaten worden. Noch kunnen zij Israël aanklagen en eisen dat Israël de bezette gebieden verlaat, als de rechters denken dat volkenrecht dit eist. Noch kunnen zij een Amerikaanse invasie of bezetting van Irak via de rechter stoppen.

De grens in het denken van Brekelmans
Brekelmans’ magere vermelding van ons ‘machtsmisbruik’ stelt nog steeds niet de vraag of die macht legitiem is. Illegitieme macht is dictatuur en misbruik van illegitieme macht is Tirannie 2.0. Zij zou zelf ook geloven dat zij in een dictatuur leeft als iemand in Nederland altijd het laatste woord zou hebben. Maar zij ziet niet dat wij onze wil aan anderen opleggen en het laatste woord afdwingen. Desnoods met geweld.

En als we niet alwetend zijn, met welk recht spelen we rechter in onze eigen ruzies? Terrorisme negeren zal deze onrechtvaardigheid niet doen vergaan.

Mihai Martoiu Ticu is filosoof en internationaal rechtsdeskundige. Hij heeft een website en een Twitteraccount.