Home » Archief » Filosofische geschiedenis van de seks


[26.06.2013]

Filosofische geschiedenis van de seks

Peter Breedveld

FKK14U
Naakt omdat het moet

Vier keer in mijn leven ben ik een boek, nadat ik het uit had, meteen weer opnieuw beginnen te lezen. Dat was met From Hell van Alan Moore en Eddie Campbell, The Origin of Consciousness and the Breakdown of the Bicameral Mind van Julian Jaynes, De Slinger van Foucault van Umberto Eco en afgelopen weekend had ik het met het nieuwe boek van filosoof Ad Verbrugge: Staat van Verwarring.

Die boeken zitten zo tjokvol weetjes, die weer leiden naar andere weetjes en naar weer andere weetjes en uiteindelijk naar de onvermijdelijke conclusie, als in een detective, dat ik de tijd niet neem om al die informatie goed tot me te nemen en te ordenen in mijn hoofd. Het boek is té spannend, ik móet door naar het einde. Daarom is herlezing absoluut noodzakelijk, om alle kennis erin nog eens goed te laten doordringen, aantekeningen te maken, de details te bestuderen.

Liefde tussen man en vrouw

In zekere zin is Staat van Verwarring een vervolg op Tijd van Onbehagen, waarin Verbrugge pleit voor een terugkeer naar traditionele waarden, naar zaken als beroepseer en dergelijke.

Maar Staat van Verwarring gaat over seks. Of liever gezegd erotiek, of nog beter misschien gewoon liefde. De liefde tussen man en vrouw.

Erotisch drieluik

Als startpunt neemt Verbrugge de bestseller Vijftig Tinten Grijs, het erotische drieluik waarvan wereldwijd zestig miljoen exemplaren zijn verkocht, anderhalf miljoen in Nederland. Elke zichzelf respecterende intellectueel maakt er gehakt van, maar Verbrugge neemt Vijftig Tinten Grijs serieus:

‘Men kan lachen om deze roman en hem op basis van zijn literaire en psychologische kwaliteiten afwijzen als prullectuur, maar dan onderschat men de diepte van de problematiek die erin tot uitdrukking komt’

Rollen van man en vrouw

Het is namelijk niet voor niks dat het boek zo enorm veel mensen aanspreekt, stelt Verbrugge. Het verhaal over een intelligente jongedame die een sadomasochistische verhouding begint met een mysterieuze miljardair is meer dan ‘mommy-porn’, het gaat over twee individuen die in elkaar opgaan om een gemeenschap te vormen waaruit vervolgens kinderen voortkomen.

Het is, ondanks het op het eerste gezicht subversieve karakter van het boek, een pleidooi voor de terugkeer naar de traditionele waarden van het huwelijk waarin, jazeker, de rollen van man en vrouw weer duidelijk zijn verdeeld. De vrouw die zich volledig overgeeft, de gewonde prins op het paard die geheeld wordt door de liefde, de dood van twee individuen die worden wedergeboren in elkaar.

Bijpassende seksspeeltjes

Het boek is subversief, maar dat komt niet door bdsm-seks. Integendeel, het hoort er tegenwoordig bij om, in de woorden van Verbrugge, ‘zonder schroom zo’n roman te kopen – samen met de bijpassende seksspeeltjes’ en dat te interpreteren als ‘de zegetocht van enerzijds de seksuele emancipatie van de vrouw en/of moeder die vrijmoedig haar eigen seksuele genot nastreeft en anderzijds de consumptiecultuur, waarin we collectief een sterke neiging hebben om spanning, prikkels, kicks en trips op te zoeken, van pretparken tot pornofilms’.

Maar het echte tegendraadse zit ‘m juist in de overgave van twee geliefden aan elkaar, dat gaat volgens Verbrugge lijnrecht in tegen de verworvenheden van de Seksuele Revolutie en het postmodernisme, waarin individuele vrijheid het hoogste goed was en waarin ieder zijn eigen individuele keuzes maakt, ongeremd door taboes en door traditionele opvattingen over het vrouw- en man-zijn.

Vluchtige bevrediging van het eigen genot

Dat levert een mens in ‘staat van verwarring’ op, die in een consumptiecultuur op zoek gaat naar de vluchtige bevrediging van zijn eigen genot, en er voor past zich teveel aan anderen gelegen te laten liggen, want dat zou een beknelling zijn van zijn eigen individualiteit. Zijn identiteit ontleent hij aan sociale media als Facebook, waardoor zijn bestaan steeds virtueler wordt en er een zeker ‘ontlijving’ bestaat.

Vijftig Tinten Grijs appelleert volgens Verbrugge aan een verlangen naar terugkeer naar de lijfelijkheid, en naar een oergevoel van mensen, die hun eigen bestaan bevestigd willen zien in het bestaan van anderen.

Dyonisische mysteriën

Om dat te bewijzen, maakt Verbrugge een fascinerende reis door de geschiedenis. Hij vergelijkt het seksuele bdsm-ritueel van de twee hoofdpersonen van Vijftig Tinten Grijs met de Dyonisische mysteriën van de oude Grieken, die ‘herboren’ werden als leden van hun gemeenschap na een bacchanaal van wijn, verdovende middelen en seksuele uitspattingen.

Orgieën zijn in onze tijd uitspattingen om zich te onttrekken aan de normen en waarden van de maatschappij, het burgerlijke leven – in de oudheid dienden ze juist ter bestendiging van de gemeenschap.

Jezus Christus

Verbrugge behandelt de opvattingen over de liefde van Aristoteles en Plato en de diepere betekenis van woorden als ‘macht’ en ‘discipline’ aan de hand van het Nieuwe Testament en het werk van bijvoorbeeld Hegel. Overtuigend laat hij zien dat een begrip als ‘macht’ ook een vorm van liefde kan zijn, van afhankelijkheid van de ander, omdat de mens zichzelf weerspiegeld wil zien in die ander.

Aan de hand van al die analyses, van Plato, Aristoteles, maar ook Kant, Heidegger, Hegel, Marx, Rousseau, Foucault en wie eigenlijk niet – de Parzifal komt voorbij, Freud, Jung, Elementaire Deeltjes van Michel Houellebecq – geeft Verbrugge bijna elk aspect in Vijftig Tinten Grijs een diepere betekenis, die de schrijfster zelf waarschijnlijk nooit heeft bedoeld, al is het wel frappant dat de hoofdpersonen namen hebben – Anastasia en Christian – die beide verwijzen naar het offer en de wederopstanding van Jezus Christus.

Ritueel van exclusieve seksualiteit

Zo blijkt Vijftig Tinten Grijs niet te gaan over geile neukseks tussen twee mensen die daarna netjes trouwen, kinderen krijgen en nog lang en gelukkig in ongekende weelde leven, maar over twee individuen die zich laten disciplineren in een heilig ritueel van exclusieve seksualiteit, zich offeren aan de ander, sterven als individu om te worden wedergeboren in de ander, als deel van een twee-eenheid.

Zo. Los van of je het nou eens bent met de strekking van Verbrugges boodschap, die lijkt te zijn dat de mens op drift is geraakt toen hij zich afkeerde van het traditionele huwelijk tussen man en vrouw, bedoeld om kinderen voort brengen een bij te dragen aan de gemeenschap – de manier waarop hij zijn betoog opbouwt, is zonder meer opwindend en voor een filosofisch weinig onderlegde nincompoop als ik nog bijzonder leerzaam ook.

Avonturen in dark rooms

Een groot gemis vind ik wel de behandeling van enige andere vorm van seksualiteit dan die tussen man en vrouw. Verbrugge brengt alleen homoseksualiteit ter sprake wanneer hij Foucault behandelt, en diens avonturen in dark rooms, eindigen met zijn dood aan AIDS in 1984. Wat als Anastasia lesbisch was geweest? Had haar bdsm-relatie met de rijke Christel Grey dan dezelfde betekenis gehad?

Nou ja, waarom ook niet. Ik denk niet dat ik snel aan Vijftig Tinten Grijs zal beginnen, maar Staat van Verwarring lees ik gewoon nóg een keer.

Ad Verbrugge – Staat van Verwarring – uitgeverij Boom – 264 blz. – € 23,50

boeken, Peter Breedveld, 26.06.2013 @ 18:38

[Home]
 

15 Reacties

op 26 06 2013 at 19:47 schreef Sasha Berkman:

Leuke recentie! Ik was ook helemaal hoteldebotel van De slinger van foucault vroeger :) Ik ga hem weer eens opzoeken. 50 tinten grijs ga ik niet lezen. Dit boek is zo te lezen interessanter.

op 26 06 2013 at 21:16 schreef Rena:

Intrigerend. Door jouw recensie weer een boek op de te lezen boekenlijst.

op 26 06 2013 at 21:50 schreef Pietro:

Boeiende bespreking, Peter. Eco’s ‘slinger’ en Julian Jaynes’ wetenschappelijke cultklassieker vind ik ook heel bijzonder en wil ik allebei zeker nog es herlezen. ‘From hell’ sla ik liever over, evenals ‘Vijftig tinten’. Voor wat boeiend is aan ‘t laatstgenoemde boek kunnen we, begrijp ik, nu terecht bij Ad Verbrugge.

op 26 06 2013 at 22:51 schreef Brenda van der Veer:

Het doet mij een beetje denken aan het filmpje van Generation Identitaire, waarin een jonge vrouw met een piercing in haar onderlip vertelt dat ‘wij’ hebben ondekt dat we een traditie en daarmee een toekomst hebben. Een interessant beeld.

Waar gaat dat beeld over? Dat het zogenaamde post-modernisme als het zwembad uit mijn kindertijd is? Het zwembad waarin ik zwemles kreeg maar te diep was om in te staan, waardoor ik naar de haak van zwemleraar verlangde. Of is het als de oude man uit, ik meen, Sammy and Rosie Get Laid, die twee jonge vrouwen verwijt dat zij de wereld als een supermarkt zien waarin zij naar hartelust cultureel kunnen shoppen. Zo komt het hedendaagse conservatisme op mij over, een veilige wereld waarin alles en iedereen een plaats heeft maar waar je ook kinky kunt zijn en een joint mag roken.

Misschien is dat de reden dat Ad Verbrugge een beetje naar kitsch smaakt.

op 27 06 2013 at 01:00 schreef MNb:

Brrr, hopelijk wordt hier niet een vals dilemma gepresenteerd: “terugkeer naar de traditionele waarden van het huwelijk” versus “staat van verwarring”. Die traditionele waarden kunnen me namelijk gestolen worden – juist die brengen me in een staat van verwarring – terwijl dat van die consumptiecultuur en vluchtige bevrediging volstrekt niet op mij van toepassing is.
Van de Slinger van Foucault was ik volstrekt niet onder de indruk. Dat komt wellicht omdat ik als natuurkundeleraar een grondige aversie heb tegen metafysische rimram opgehangen aan een tamelijk simpele natuurkundeproef.

op 27 06 2013 at 07:29 schreef Max:

Ad Verbrugge is ook zanger http://www.youtube.com/watch?v=epkiqvvqGx0

op 27 06 2013 at 07:50 schreef Thomas E:

“sterven als individu om te worden wedergeboren in de ander, als deel van een twee-eenheid.”

Mooi gezegd. Dit heb ik zo duidelijk waargenomen toen mijn opa overleed. Waar was de individuele vrouw gebleven, die mijn oma ooit was? Mijn opa bleef versmolten in haar zitten. Zij leefde verder met een dubbel-ik.

op 27 06 2013 at 07:57 schreef Leo Schmit:

Mooie bespreking en ik deel de conclusie, waarbij ik trots meld dat wij thuis op midzomerdag 22/6 in aanwezigheid van 2 kinderen (slechts 2 helaas) ons 30 jarig huwelijk mochten vieren.

In de reactie ruimte worden 2 Foucaults door elkaar gehaald, Eco’s ‘slinger’ (taai boek) en de Foucault van vlees en botten die de wereld met zijn post modernistische instituties opzadelde (ook taai leesgoed)

op 27 06 2013 at 11:58 schreef MNb:

Nee Leo, jij haalt Leon de natuurkundige (van de proef) en Michel de filosoof (van het post-modernisme) door elkaar.

op 27 06 2013 at 12:00 schreef PS:

Toch is 50 tinten grijs ( alle 3 delen) best te lezen, ik vind het mooie goed geschreven boeken

op 27 06 2013 at 21:00 schreef Rob:

“Het gaat over twee individuen die in elkaar opgaan om een gemeenschap te vormen waaruit vervolgens kinderen voortkomen.”

Tsja. Alsof je een pastoor hoort praten.

op 27 06 2013 at 21:32 schreef Gert:

Fijn geschreven recensie. Terug verlangen naar traditionele waarden en normen?
Flauwekul. Op naar de toekomst!

op 28 06 2013 at 09:53 schreef Marco de Baar:

Allen,

50 tinten grijs ken ik niet, en staat van verwarring ook niet. Dit wordt dus of-topic.

Om te beginnen raad ik Peter aan om ‘de kunst van het genieten’ er bij te pakken. Ik vermoed dat je dat ook heel boeiend zult vinden.

MNb. Subtiel verschil: In Eco’s boek wordt niet geimpliceerd dat er metafysica bestaat, maar het gaat over mensen die -tegen beter weten in- suggereren dat meta-fysica bestaat, en die dan draaien in een plot met mensen die ervan overtuigd zijn dat er metafysica bestaat. Daar moet je als fysicus toch wel mee kunnen leven lijkt me. Gewoon lezen, en lachen. Het einde is hilarisch!

op 02 07 2013 at 07:58 schreef Ch1po:

alleen aan de hand van deze recensie, lijkt het er wel op dat het (uiteraard) vanuit de mn als middelpunt wordt benaderd. Genoemde namen bv, alleen meneren.
Ach.

op 03 08 2013 at 12:10 schreef renzo:

maar recensies Ch1po geven een slecht beeld van een boek, dat wist je toch wel? Zelfs positieve?
Om te kunnen oordelen zul je het boek zelf moeten lezen. En al zou het alleen vanuit de man zijn – wat ik betwijfel – nou en? Kunnen mannen niets interessants zeggen dan? Je maakt onderscheid op sekse, iets dat ik niet mag doen. En ja, al zou het alleen vanuit de man zijn en zou het de vrouw overslaan (wat niet zo is), wat dan nog? Moet elk boek evenwichtig zijn, en alles belichten? op elk boek kun je commentaar geven: de positie van de zwarte wordt nie tbelicht, of die van de amerikaan, of het dier. Idd, ja, omdat de auteur keuzes maakt en je anders onleesbare boeken krijgt. Voor rol van een vrouw.. is een ander boek te lezen. MAar jammer, Ch, je vooroordelen tegen mannelijke schrijvers. Groeten, Renzo. (Geen fan van Eco, Verbrugge en Jaynes…)

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in augustus

O Het stuitende racisme van de Woke-brigade

O Jawel, een jaartje niet op vakantie kunnen is wel degelijk erg

O Verboten de columns van Max Pam racistisch te vinden

O Een ontmoeting in het park

O Wij zijn allemaal dor hout

O Hoe de media hebben gefaald en blijven falen in de corona-crisis

O Rutte wil niet over de oorzaak praten omdat hij de oorzaak is

O Corona is voor sukkels

O Boomers en respect

O Links maakt het Domrechts wel heel erg makkelijk

 

Meest gelezen in het afgelopen decennium

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Literaire Spartacus” (André Holterman)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS