Peter Breedveld

‘Tegen sluiers, religieuze fanaten, censors en moraalridders – Wij Blijven Vrij!’ roept het satirische stripblad l’Echo des Savanes ons vanaf de voorkant van het nieuwe nummer toe. Een voluptueuze Marianne toont ons vanonder haar mantel – de Franse driekleur – haar intimiderende en onontkoombare naaktheid – volle, trotse borsten, keurig gecoiffeerd geslacht – alsmede haar trotse middelvinger.

‘Fuck de fundi’s en moralisten’, schrijft hoofdredacteur Claude Maggiori in zijn redactioneel. Hij verzet zich tegen het (ook in Frankrijk blijkbaar) veelgehoorde argument dat we ‘in onze vrijheden zijn doorgeschoten’. ‘We moeten niet vechten tegen de vrijheden, maar tegen ongelijkheid. De wereld is al onrechtvaardig genoeg, zonder dat ons ons plezier en onze vrijheden wordt afgenomen.’ Verderop in het blad voegt Maggiori daar aan toe: ‘Opgelet, weldenkenden, preutsen, televisiefilosofen, politici en al die anderen die willen beperken, die grenzen willen stellen, die willen smoren: geen gepolitiseerde gedachten, geen gedachtenpolitie. De staat bemoeit zich nu al veel te veel met onze levens.’

Uit de artikelen in het blad blijkt dat de redactie van l ‘Echo zich ernstig zorgen maakt over de toenemende (zelf)censuur. Er is een interview met een advocaat, Emmanuel Pierrat, die een ‘Zwartboek van de Censuur’ heeft geschreven en die heeft ontdekt dat zelfs Franse literaire klassiekers niet van censuur gevrijwaard blijven als er pikante passages over moslims in staan. Een artikel over computerfabrikant Apple, die elk beetje naakt van de iPad weert, een opsomming van de straffen die je in Frankrijk te wachten staan als je wordt betrapt tijdens het liefdesspel in de auto, of zelfs in je eigen huis, een opsomming van de verboden voor vrouwen in verschillende landen (zelfs Nederland wordt genoemd, vanwege een fatwa tegen fietsende moslima’s), een artikel over een verboden tentoonstelling van erotisch werk door kinderboekenillustrators, enzovoort.

De rest van het blad wordt gevuld met iconoclastische, blasfemische en ronduit vulgaire en uitermate grove strips van bekende provocateurs als Wolinski, Reiser en Vuillemin. Er staat een strip in over God, die zichzelf in Allah verandert om van het gezeur van zijn zoon Jezus af te zijn (die is volgens de islam namelijk niet Gods zoon, maar ‘gewoon’ een profeet) en daarbij de gedaante van Morgan Freeman aanneemt omdat het verboden is Allah af te beelden (de logica ontgaat me, maar goed). In een bizar verhaal van Wolinski heeft de tekenaar het aan de stok met een in burqa gehulde moslima, die een fatwa over hem uitspreekt vanwege zijn vele pornografische stripverhalen.

Opvallend is dat l’Echo een uitgesproken links blad is, dat nog altijd de geest van de opstandige jaren zestig uitdraagt. President Sarkozy krijgt er een paar keer ongenadig van langs en er wordt stevig stelling genomen tegen racisme én tegen de inperking van de vrijheden van moslims. Maar van enig respect voor de gevoeligheden van welke religie ook is geen sprake. l’Echo is onwrikbaar: alles en iedereen moet belachelijk kunnen worden gemaakt, de persvrijheid is absoluut.

Zo’n hartstochtelijke verdediging van onze vrijheid zul je in Nederland nou nooit eens in een links blad aantreffen. Hier laten we dat over aan onfris-rechtse types als Geert Wilders. De redactie van l’Echo zou in Nederland waarschijnlijk onder het kopje ‘Extreem-rechts’ in de nieuwe Monitor Racisme en Extremisme figureren. In Nederland roepen de journalisten doorgaans juist als eersten om inperking van de vrijheden. In Frankrijk is Links echter zijn wortels nog niet vergeten. Anarchistisch, opstandig, iconoclastisch én intelligent. Dat is een Links waar ik me meteen prettig bij voel.

Het hardst heb ik trouwens moeten lachen om een strip van Dimitri Planchon, Blaise, met gemanipuleerde foto’s, over een ongemakkelijke puber en zijn intellectualistische ouders. Snoeiharde lulligheid in optima forma – hilarisch.

Peter Breedveld kent in Nederland één uitgever die zijn nek zo durft uit te steken als de redactie van l’Echo des Savanes: Uitgeverij Xtra