Winstmaximaliserende racisten

Peter Breedveld

Illustratie: Gil Elvgren

Gisteren raakte ik op Twitter in discussie met Anouar El Haji, één van de Volkskrantmarokkanen die ik in dit stuk over de knie leg. El Haji, een bedrijfskundige, stelt samen met hogeschooldocent Mohamed Aadroun dat de racistische werkgever niet bestaat.

Niet-westerse allochtonen worden volgens El Haji en Aadroun wel gediscrimineerd op de arbeidsmarkt, maar dat is ‘statistische dicriminatie’. ‘De werkgever heeft niets tegen zijn etniciteit, maar heeft wel het beeld dat gemiddeld genomen een niet-westerse sollicitant ondergemiddeld presteert.’

Meer geld verdienen

Met andere woorden: de werkgever heeft niks tegen zwarten, maar hij neemt ze niet in dienst omdat-ie gelooft dat alle zwarten lui zijn en een ‘in your face attitude‘ hebben. Dat leest-ie immers in de Volkskrant.

El Haji beweerde op Twitter dat je geen racist bent als je allochtonen discrimineert om meer geld te verdienen. De werkgever heeft nou eenmaal weinig tijd voor een weloverwogen oordeel op basis van eigen onderzoek en is daarom dus blijkbaar geëxcuseerd als hij een Marokkaan of Antilliaan afwijst omdat hij zoveel negatieve verhalen over Marokkanen en Antillianen hoort.

Wartaal en drogredenaties

El Haji houdt er ook een nogal wonderlijke definitie van racisme op na. Volgens hem kún je helemaal geen racist zijn als je zwarten of Berbers of Arabieren afwijst om financiële risico’s te vermijden. ‘Racisten hebben andere voorkeuren dan winstmaximaliserende werkgevers‘, aldus El Haji. En: ‘Als je niet selecteert op prestatievermogen dan gaat dat je bedrijf geld kosten‘.

Een wonderlijke redenatie, waaruit een welhaast religieus vertrouwen in de onfeilbaarheid van de ratio van ondernemers blijkt. Bovendien spreekt El Haji zichzelf tegen en raakt hij hopeloos verward in zijn eigen kluwen van wartaal en drogredenaties.

Enge verhalen over Antillianen

Aan de ene kant beweert hij dat allochtone sollicitanten last hebben van het negatieve beeld dat de werkgever heeft van de etnische groep waar ze deel van uitmaken. Aan de andere kant stelt hij dat werkgevers niet racistisch kúnnen zijn, want ze zouden wel heel dom zijn om op iets anders te selecteren dan het prestatievermogen van de sollicitant.

Maar als je een Antilliaan afwijst omdat je in de Volkskrant zoveel enge verhalen over Antillianen leest, selecteer je de sollicitant toch niet op zijn prestatievermogen?

Marokkaan in de tram

Dat racisme geen racisme is wanneer het dient om financiële risico’s te vermijden, is helemaal een van de pot gerukte opvatting. Zo kun je racisme helemaal uit de wereld bannen. Racisme bestaat dan niet. Wilders wil alle allochtonen het land uit vanwege de financiële risico’s (kosten-batenafweging). Dat is dus geen racisme volgens de definitie van El Haji. Oma wil niet dat de Marokkaan in de tram naast haar komt zitten omdat ze bang is dat hij haar tasje zal stelen. Dat is geen racisme, maar financieel risicomijdend gedrag.

El Haji beweert dat het verschil tussen een echte racist en een werkgever die zwarten discrimineert, is dat een racist ‘altijd een hekel heeft aan iemands ras ongeacht hoeveel hij weet over de persoon‘. Als Oma maar wist dat de Marokkaan in de tram een succesvolle plastisch chirurg is, een liefhebbende echtgenoot en een fantastische vader bovendien, dan zou ze niet bang zijn dat hij haar tasje steelt. Maar ja, tijdens die korte rit in de tram krijg je de kans niet om de biografieën van al je medepassagiers door te nemen, dus neem je maar het zekere voor het onzekere en zet je snel je tas op de lege plek naast je als daar een Marokkaan dreigt plaats te nemen.

Archie Bunker

De eeuwig kankerende, benepen burgerman Archie Bunker is het populairste personage in de oude televisieserie All in the Family. Archie oreert over Latino’s, Chinezen en zwarten, maar dat gaat nooit over de Chinezen, Latino’s en zwarten die hij persoonlijk kent. Die behandelt hij net als de blanken in zijn omgeving. Toch veranderen zijn opvattingen over etnische minderheden nooit. Ik herinner me een aflevering waarin Archie heel verontwaardigd is over de aanhouding van zijn zwarte buurman door de politie. “Maar als jij een zwarte door deze buurt zien rennen”, zegt de buurman, “wat zou jíj dan denken?” En dan begrijpt Archie opeens het optreden van de politie.

Archie is een racist. Een sympathieke, innemende racist, en een geestige bovendien, wat altijd het gevaarlijkst is, maar een racist niettemin. Mensen als Archie houden de vooruitgang tegen, ze zijn een regelrecht gevaar voor de samenleving. De meeste racisten zijn als Archie, niet als Adolf Hitler of David Duke. Ze zijn ook niet reddeloos verloren, maar we moeten we erkennen dat ze racist zijn, en dat ze daar nooit goede redenen voor hebben.

En natuurlijk… de Joden!

Nu ga ik de Joden erbij halen, omdat veel mensen pas begrijpen waarom een bepaalde behandeling van een Marokkaan of Antilliaan verkeerd is als je een Jood dezelfde behandeling laat ondergaan. Stel dat je een Joodse sollicitant voor je hebt zitten. Hij solliciteert naar een baan als kasbeheerder. Hij heeft alle vereiste diploma’s, een indrukwekkend c.v., maar je neemt hem toch niet aan omdat, nou ja, Joden en geld, weet je wel.

Is er íemand die durft te beweren dat dit géén antisemitisme is? Ook al gaat het hier om het vermijden van financiële risico’s, om een ‘kosten-batenafweging’?

Steun Frontaal Naakt, het enige echte dissidente geluid in Nederland! Doneer via Paypal of met een storting op rekeningnummer 39 34 44 961 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

« terug naar home