Home » Archief » Spionnen


[28.12.2011]

Spionnen

Remco Breuker

Het is weer het seizoen waarin de spanningen tussen Noord- en Zuid-Korea oplopen. Noord-Korea, weet u wel, de laatste Stalinistische/communistische staat ter wereld met die onvoorspelbare en irrationele dictator aan het hoofd die de boel nu al twintig (dertig? veertig?) jaar lang westerse wetenschappers en hun analyses onbeschoft uitdaagt door de boel toch bij elkaar te houden.

Of zoals ik zelf denk: een vrij recent kapitalistisch geworden staat die alle retoriek ten spijt gegeven de situatie vrij rationeel wordt bestuurd, maar ook extreem repressief en voor het gewone volk funest. En ondanks alle capriolen uit Pyongyang en de vaak lachwekkende propaganda zijn de Noord-Koreanen geen hersenloze robots die het liefst in paradepas rondmarcheren. Het zijn gewoon mensen.

De media zijn gek op Noord-Korea. Het is immers de laatste Stalinistische staat ter wereld, het dreigt te pas en te onpas met een ‘zee van vuur’, het is afgesloten van informatie van rest van de wereld en wordt bestuurd door een onwaarschijnlijk mediagenieke familie. Toen recent de Facebook-account van de kleinzoon van de pater familias werd ontdekt, ging dat de wereld sneller over dan het veel belangrijker nieuws dat het geheime bevolkingsregister van Pyongyang in de handen van een Zuid-Koreaanse krant was gevallen.

Maar, ik heb het al vaker gezegd, er is meer nieuws over Noord-Korea dan kernbommen, het kapsel van Kim Jong Il of de verbijsterend goed gecoördineerde massaparades. En Noord-Koreanen zijn gewoon mensen. Die net als wij lachen en huilen. Hoe ik dat weet? Door met ze te praten en te lachen en (bijna) te huilen.

Net na de intrede van het nieuwe millennium studeerde ik nog Koreaanse geschiedenis in Korea. In Zuid-Korea wel te verstaan. Ondanks mijn warme gevoelens voor het Noord-Koreaanse volk an sich, sta ik zeer wantrouwig tegenover het regime en de wijze waarop deze het land bestuurt. Hierdoor houd ik mij verre van de Noord-Koreaanse staat. De mij meerdere malen aangeboden snoepreisjes naar het Arirang-festival op kosten van de Noord-Koreaanse staat heb ik dan ook altijd aan mij voorbij laten gaan. Maar Noord-Koreanen ontmoet men niet alleen in Noord-Korea. Wellicht juist niet als men een goed gesprek op prijs stelt.

Op een dag ging ik met een Koreaanse vriend mee om, naar zijn zeggen, “Noord-Koreaanse spionnen te ontmoeten.” Mijn ontzetting ziend (ik had namelijk de dag erna een gesprek bij de Zuid-Koreaanse IND om mijn verblijfsvergunning te verlengen, nooit een sinecure), haastte hij zich eraan toe te voegen: “Die na tientallen jaren net zijn vrijgelaten uit de gevangenis hier.”

Nieuwsgierig om deze aartsvijanden te ontmoeten van het land waar ik met zoveel plezier vertoefde, ging ik mee met het busreisje naar de zuidelijke stad waar deze oud-spionnen met elkaar een huis deelden. Het werd een gedenkwaardige ontmoeting, die voor mij niet geheel gespeend was van ambiguïteit (dit was anders voor mijn reisgenoten, allen overtuigde rooie rakkers van het eerste uur).

De Noord-Koreaanse spionnen die tussen de 25 en 45 jaar (!) vast hadden gezeten bleken, mijn romantische voorstellingen ten spijt, eigenlijk geen spionnen te zijn geweest. En nu zeker niet meer. Wat ik zag was een groepje mannen tussen de 65 en 75, getekend door jaren gevangenisleven en (gedurende bepaalde presidenten) dagelijkse afranselingen.

Deze mannen waren er na de Koreaanse Oorlog door het noorden op uitgestuurd om in het zuiden bekeerlingen voor het communisme te zoeken. Ze waren opgepakt en veroordeeld wegens spionage. De meesten waren toen jongemannen in de twintig of dertig, met een gezin in Noord-Korea. Dit waren degenen die nooit de beruchte ‘afvallingheidsverklaring’ hadden ondertekend, waarin de ondertekenaar publiekelijk afstand deed van het communisme in ruil voor onmiddelijke vrijlating. Om hen zo ver te krijgen deze verklaring te ondertekenen, werden ze in cellen gezet met leden van de georganiseerde misdaad die weekendjes vrij kregen als ze hun celgenoot elke dag in elkaar zouden slaan. Er zijn zo heel wat vrije weekendjes verdiend.

Deze mannen echter hielden vol. Amnesty International (dat altijd graag Zuid-Korea op de vingers tikte, maar tot vrij recent het noorden raar genoeg niet) bemoeide zich tevergeefs met hun zaak. Ook binnen Zuid-Korea waren er groepen (voornamelijk kerkelijk) die vonden dat deze mannen hun straf hadden uitgezeten en op humanitaire gronden niet langer vastgehouden konden worden. Uiteindelijk werden ze gefaseerd vrijgelaten tussen 1998 en 2000. En toen?

Zuid-Korea is een welvarende maatschappij, maar niet voor Noord-Koreaanse oud-spionnen met kip noch kraai in het zuiden. Dus deze pensioengerechtigde oude baasjes gingen vuilnis inzamelen en sorteren, schoonmaken of kruidenmedicijnen verkopen. Ze woonden in een commune en deelden noodgedwongen alles met elkaar. Ze hadden weinig contact met de buitenwereld die hen zag als gevaarlijke rooien.

En qua gedachtengoed waren ze dat ook. Hun enige houvast in de gevangenis al die jaren zonder contact met hun familie of vrienden was het geloof uit hun jeugd, het communisme. Zonder hun passie voor het communisme te kunnen delen, was ik onder de indruk van de standvastigheid van hun overtuigingen. Een leven in Noord-Korea had ironisch genoeg waarschijnlijk veel meer gedaan om hen hiervan los te weken dan tientallen jaren in een Zuid-Koreaanse gevangenis hadden gekund. Nog ironischer was het feit dat zij, gedwongen door hun uitsluiting van de Zuid-Koreaanse samenleving, strikt genomen een communistischer leven leidden (men werkte naar vermogen en nam naar behoefte) dan hun familie in Noord-Korea.

Wat de meeste indruk maakte, echter, waren de gewone verhalen die deze mannen vertelden. Over de gezinnen die ze hadden achtergelaten, hun fantasieën over nu volwassen kinderen, over hun frustraties en woede in de cel, de angst voor de afranselingen of martelingen, over hoe hun leven zou zijn na repatriatie naar het noorden. Zelfs over hoe ze vaak genoeg van elkaar hadden en hoe ze elkaar jenden.

Zo werd de jongste van hen (65) steevast aangesproken met ‘maagd’. Hij was maagd toen hij de gevangenis inging en, meesmuilden zijn vrienden, ‘nu zou het er wel nooit meer van komen’. Tot mijn verbazing werd er veel gelachen en ook om verduveld harde grappen. De tragiek van hun verloren levens (zelf zagen ze dat overigens niet zo; dat was mijn – aanmatigende – oordeel) hing bijna tastbaar in het kleine huis waar ze wachtten op repatriatie.

Nu is het gemakkelijk om hun ervaringen te bagatelliseren. Deze mannen zijn immers zelf naar het zuiden gegaan, ze geloofden in wat ze deden en ze betaalden daar de prijs voor. Ze hadden veel eerder kunnen vrijkomen als ze niet zo koppig waren geweest. Zuid-Koreaanse spionnen in Noord-Korea waren slechter af.

Dat is allemaal waar, maar na een paar uur gesproken te hebben met deze oude mannen, kon ik hun ervaringen daarmee niet zomaar afdoen. Ze hadden geleden zoals weinigen lijden en daar deed het feit van onze niet-gedeelde overtuigingen voor mij weinig aan af. Het was ook onmogelijk om hen niet ook te zien als slachtoffers van een van buiten (VS, Sovjet-Unie, Japan) opgelegde opdeling van de Koreaanse samenleving.

Eenmaal vrij, permitteerden ze zich weer te dromen over een ander leven. Een leven aan de andere kant van de 38ste breedtegraad, in een land waarvan ze zeker wisten dat het het socialistisch paradijs was. Niet veel later, een half jaar of zo, werden ze inderdaad gerepatrieerd naar Noord-Korea, waar ze zelf hebben kunnen zien wat er van hun jeugdige idealen terecht was gekomen.

Ik had ze beter gegund, maar zij waren uiteindelijk niet degenen die het slechtst af waren. Dat waren hun collega’s die wél bezweken waren onder de dagelijkse afranselingen en martelingen. Die, bebloed en kapot, wél de afvalligheidsverklaring ondertekend hadden. Die hetzelfde naamloze leven van de verstoteling leidden in Zuid-Korea. Die ook gezinnen in Noord-Korea hadden. En die niet gerepatrieerd werden omdat Noord-Korea alleen behoefte had aan onbezoedelde helden.

Op de weg terug in de bus, vergezeld door een aantal van de oude mannen, besloten mijn linkse reisgenoten dat er genoeg gepraat was over het neo-marxistische gedachtegoed en gingen we naar goed Koreaans gebruik over op het zingen van liedjes om de tijd te doden.

Nu kende ik alleen maar kapitalistische Zuid-Koreaanse deuntjes. Bovendien was ik niet dronken, wat voor mij een voorwaarde is om in het openbaar te zingen. Maar langzaam bezwijkend onder de verwachtingsvolle blikken van mijn nieuwe Noord-Koreaanse spionnenvrienden, barstte ik tot mijn eigen verbazing uit, hemeltergend vals, in het Wilhelmus, mijn reisgenoten verzekerend dat dit een oud Nederlands revolutionair lied
was.

Het Wilhelmus heeft nooit meer helemaal hetzelfde voor me geklonken. Maar ook Noord-Korea is nooit meer helemaal hetzelfde voor me geweest. Ik hoor altijd de verhalen van deze oude mannen of die van vluchtelingen die ik later tegenkwam, op de achtergrond gefluisterd worden als Noord-Korea weer in het nieuws is. Een absurd land misschien, maar menselijk, al te menselijk.

Remco Breuker is historicus en hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden. Dit verhaal schreef hij vlak voor de dood van Kim Jong Il en heeft een tijdje in de mailbox van Uw Hoofdredacteur gezeten zonder door Hem te worden opgemerkt. Vandaar dat het lijkt alsof de dood van de Geliefde Leider helemaal aan de hoogleraar is voorbijgegaan. Maar dat is dus niet zo. Volg hem op Twitter.

Remco Breuker, 28.12.2011 @ 11:41

 

 

[Home]
 

13 Reacties

op 28 12 2011 at 13:25 schreef Wazzup:

Lol. Noord-Korea experimenteert, als Lenin in de jaren twintig, met de markt. Boeren mogen producten op de markt verkopen, enkele loon- en subsidierestricties zijn opgeheven en experimenteert met enkele vrijhandelszone’s. Private markten zijn, onder stricte controle toegestaan. Niet perse omdat de overheid dit nu zo graag wilt maar omdat de informele economie groter is dan de officiële en in 1996 600.000 Koreanen stierven van de honger. Want tegelijkertijd zijn alle productiemiddelen en gebouwen nog in handen van de staat. Bepaalt de overheid de hoogte van lonen en is vrij ondernemerschap buiten de speciale zone’s en aangewezen markten strict verboden.

Maakt dat Noord-Korea kapitalistisch? Wel natuurlijk als je de definitie extreem oprekt, maar dat kan met alles. Dan is Adolf Hitler bijvoorbeeld een socialist en Barack Obama stiekem een fundamentalist uit Mekka. Maar dat is het leuke van FN: waar kun je anders de meningen lezen uit een parallel universum?

op 28 12 2011 at 13:46 schreef Thomas E:

Ontroerend verslag! Je kunt een patroon ontdekken in mensen, die vrij plotseling uit hun jeugdomgeving zijn ‘weggerukt’ om vervolgens de rest van hun leven in een totaal andere wereld door te brengen. Ze worden roomser dan de paus. Nederlandse immigranten in Canada en Australië handhaven Jan Steen-achtige Hollandse tradities. Arabische immigranten hier koesteren hun moslim-identiteit fanatieker. En Joden in Amerika hebben vaak nog opvattingen en gebruiken waar ze in Israël lacherig over doen. In ‘ballingschap’ is men kennelijk geneigd, als een soort houvast, de roots te idealiseren.

op 28 12 2011 at 14:23 schreef hassnae:

Blijft grappig te zien hoe mensen die alles bij elkaar googelen, het beter denken te weten dan mensen die er én zijn geweest én de taal spreken én de ontwikkelingen op de voet volgen.

op 28 12 2011 at 14:50 schreef Wazzup:

Dat is juist het mooie van informatietechnologie – iedereen kan het beter weten, zeker als je informatie ophaalt bij hoogleraren die over hetzelfde onderwerp publiceren én ook de taal spreken én de actualiteit volgen én over een groot relevant netwerk beschikken. Ik kan niet achterhalen of ze ook kapitalistische liedjes in de trein zingen, misschien doen ze dat op de vrijmarkt (onder toezicht van de politieke politie uiteraard).

op 28 12 2011 at 14:55 schreef Peter:

Je kunt er vergif op innemen dat de domrechtse zwatelaar zich vastbijt in één opmerking die indruist tegen zijn domrechtse dogma’s in een een verhaal van 1500 woorden, verder de hele strekking van het verhaal volledig mist en fanatiek gaat proberen de hele discussie te domineren met zijn fundamentalistische gezwam over die ene opmerking.

Nou ik dacht ‘t niet, Wazzup. IP-ban. En nu voorgoed.

Zero tolerance.

op 28 12 2011 at 14:59 schreef MNb:

Hassnae: dat argument heb ik in iets andere vorm (krant lezen ipv googelen) eerder gehoord. Tav de apartheid in Zuid-Afrika.

“Zuid-Koreaanse spionnen in Noord-Korea waren slechter af.”
Dat heb ik nooit een argument gevonden voor een onmenselijke behandeling. Zuid-Korea heeft een paar nare dictaturen gehad.

op 28 12 2011 at 15:10 schreef Bigpete:

Ik ben een tijdje weggeweest, en vond de oeverloze welles nietes “discussies” niet de moeite waard om mijn tijd aan te verdoen.
Noord Korea boeit me echter wel. Dat Remco de taal en cultuur kent is evident, dat hij ook daadwerkelijk in Noord Korea is geweest kan ik zo snel even niet vinden. Mocht dat wel zo zijn dan valt daar vast het nodige over te vertellen. Ik wacht met spanning af.

Ik ben nooit in een van beide Korea’s geweest, mijn vrouw wel. In beide.(het is wel ruim 15 jaar geleden) En haar ervaringen in NK stemmen niet tot vreugde. Elke beweging werd op de voet gevolgd, en dan kwam ze nog wel als handels gedelegeerde van de grote buurman… Westerlingen zullen waarschijnlijk nog meer gewantrouwd worden.

Ik ben talloze malen in China geweest. Dat land is in naam ook communistisch, toch is er nauwelijks een land te vinden dat kapitalistischer is dan China. Wellicht gaat het in NK ook langzaam die kant op. Laten we het hopen.

op 28 12 2011 at 21:35 schreef Thomas E:

Overigens zojuist in Een Vandaag een onthutsende reportage over NK gezien. Er blijkt inderdaad een soort schaduw-kapitalisme te bestaan. Talrijke goederen, die tot voor kort in China werden gemaakt, worden nu vanwege de kosten in NK vervaardigd. Opdrachtgevers betalen niet aan de betreffende fabrikant, maar aan de staat. Die houdt een derde deel (geloof ik) ervan in. Het werd niet duidelijk of er over de rest óók nog eens belasting betaald moet worden.

op 28 12 2011 at 21:55 schreef Nils:

” Dat Remco de taal en cultuur kent is evident, dat hij ook daadwerkelijk in Noord Korea is geweest kan ik zo snel even niet vinden.”

Ik blijf dit zo fascinerend vinden: AnoniemerTs moeten alles kunnen vinden, ruiken en zien voordat het waar is. Zelf moeten ze helemaal niks. En als je daar wat van zegt worden ze boos.

Meer van dit soort stukken verder. Op de NOS hoeven we niet te rekenen, die vragen Floortje Dessing en een postzegelverzamelaar die op de Kerstman lijkt.

op 01 01 2012 at 13:29 schreef You On A Gin:

@ hassnae
Hoewel je opmerking zonder meer hout snijdt – het zijn soms juist mensen die ergens te diep in hebben gezeten die voor & achter niet meer kunnen onderscheiden. Is vast te stellen bij verscheidene academici. Dus soms is een blanco iemand daar juist verfrissend in. Zoals een prentje van Picasso er anders uitziet van dichtbij, dan van een aantal passen terug.

(PS sorry voor mijn relatief slechte typen; ben noodgedwongen op een Japans toetsenbord bezig)

op 01 01 2012 at 13:36 schreef Peter:

Want je schrijft dit vanuit Japan, YOAG?

op 01 01 2012 at 13:49 schreef You On A Gin:

Was het maar zo een feest, Peet (hoewel je een beetje interessante oud & nieuw in Japan goed moet plannen, want met familie is het saai als de hel). ピター、 ik typ dit op de Japanse laptop van een Japanner. Op de Japanner van een Japanner, zo je wilt.

op 01 05 2012 at 18:49 schreef Angry Birds in Pyongyang: Dutch Reportage from North Korea « SINO-NK:

[...] also: Remco Breuker, “Spionnen,” Frontal Naakt, December 28, 2011.  [English version here.] Like this:LikeBe the first to [...]

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

Meest gelezen in augustus

O Tégen antisemitisme en vóór Marokkanenhaat? Geen excuus voor deze hypocriete vertoning
O De wereld is weer een stukje veiliger: Twitter schorst Frontaal Naakt-account
O Naakt is gezellig
O Wie Israël bekritiseert, is geen Jodenhater
O Zelfhaat-Jood
O Elma Drayer (7)
O Gezellig
O Fundamentele islam
O YouPorn
O Tent en seks

Meest gelezen in 2013

O Fnexit
O YouPorn
O De kut van Sunny Bergman
O Holland for foreigners: can't you take a racist joke?
O Jodenhaat
O Frontaal Naakt Leeft!
O Griezel
O Islamsatire
O 'Fuck off ben je niet goed bij je kankerkop stinkhoer'
O De oorlog tegen bijstandsmoeders

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!) op rekeningnummer 393 444 961 van de Rabobank in Rijswijk (NL59 RABO 0393 4449 61 - SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. 'Frontaal Naakt'.

Mail!
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

Gratis!
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

Blurbs!

"How does it feel to be famous, Peter?" (David Bowie)

"Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist." (Sylvia Witteman)

"Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven." (Sheila Sitalsing)

"Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen." (Hassnae Bouazza)

"Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept." (Naeeda Aurangzeb)

"We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land" (Petra Stienen)

"Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen." (Femke Halsema)

"De scherpste online columnist van Nederland" (Francisco van Jole)

"Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak" (Nausicaa Marbe)

"Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven." (Hollandse Hufters)

"De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld" (Joop.nl)

"Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten." (Hans Beerekamp - NRC Handelsblad)

"De grootste lul van Nederland" (GeenStijl)

"Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver." (Bert Brussen)

"Landverrader" (Ehsan Jami)

"Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband." (Carel Brendel)

"You are an icon!" (Dunya Henya)

"De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt." (Sargasso)

'De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.' (Elsevier weekblad)

"Frontaal Gestoord ben je!" (Frits 'bonnetje' Huffnagel)

"Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt." (@JoycePants)

'Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.' (jury Dutch Bloggies 2009)

'Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.' (jury Dutch Bloggies 2008)

'Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.' (Revu)

'Extreem-rechtse website' (NRC Handelsblad)

'Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.' (Hafid Bouazza)

'Complimenten voor Frontaal Naakt. Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.' (Lousewies van der Laan)

'De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.' (Anil Ramdas)

'Peter Breedveld verrast!' (Nederlandse Moslim Omroep)

'Breedveld is voor de duvel nog niet bang' (Jeroen Mirck)

'Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.' (Max J. Molovich)

'Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.' (Laurence Blik)

Links!


 

RSS RSS