Gerard Visch

Illustratie: John Gabriël Stedman

Wilders heeft onmiskenbaar de gave het nieuws te kunnen domineren en het politieke debat naar zijn hand te zetten. Waren het eerst vooral kwetsende teksten en one-liners waarmee hij de aandacht trok (‘kopvoddentaks’), een ophitserig filmpje waarvan de waarde vooral zat in het opvoeren van de spanning voorafgaande aan de openbaarmaking, en allerhande losse kwetterberichten (bijvoorbeeld over de koningin), waarmee hij de knuppel in het hoenderhok gooide en vervolgens achterover kon leunen zonder ergens op te reageren, nu lijkt de rek uit die tactiek te zijn.

In de peilingen staat de PVV op verlies, tijd dus om het roer om te gooien. En zowaar was daar vorige week ineens het ‘interview’ met Frits Wester, naar aanleiding van diens opmerking dat Wilders aan belletje-trek-politiek deed.

Ondanks al die aandacht is het uitermate treurig te moeten zien dat de PVV vrijwel nergens op enige substantie betrapt kan worden. Noch Wilders zelf, noch de schare ‘politici’ en lokale bestuurders waarmee hij zich omringd heeft, blinken uit in bestuurlijke kwaliteiten.

Het ontbreken van inhoud, het onthutsende gebrek aan toekomstvisie gecombineerd met een ontluisterende vorm van incompetentie, het is allemaal reden tot zorg.

Er wordt maar wat aangerommeld door deze politieke prutsers, af en toe lekken er wat emails uit (leuke boel daar in de raadsfractie van Den Haag), een gerespecteerde traditie als de Arondéuslezing wordt de de nek omgedraaid, er wordt wat met onderzoekjes gefraudeerd (PVV-raadsleden storten bij gebrek aan publieke belangstelling zelf de box voor protestmailtjes vol), een politieke tegenstander wordt uitgemaakt voor uitgekotst halalvlees (waar Wilders weet van had maar een jaar niets mee deed), kortom het is een zootje ongeregeld, gewoon tuig van de richel.

Op deze manier wordt het ambacht van politicus te schande gemaakt. Deze mensen zijn gekozen door het volk, in het vertrouwen dat ze de kiezer vertegenwoordigen en het land namens hen besturen; voor sommige zaken heb je nou eenmaal specialisten nodig.

Maar net zoals je voor een openhartoperatie niet naar de slager op de hoek gaat, zo zou je deze zogenaamde politici helemaal niet in het parlement of de gemeenteraad willen hebben. Met zo’n partij mede aan het roer worden oplossingen voor de grote problemen waar we voor staan in het beste geval alleen maar vertraagd, maar merendeels onmogelijk gemaakt.

We zitten in de grootste financiële crisis sinds de Tweede Wereldoorlog en wat haalt de PVV aan als succes? Het boerkaverbod… Hooguit 150 boerkadraagsters op bijna 17 miljoen inwoners, alsof we niets beters te doen hebben.

En nu de door hen gebezigde dieventaal in de Tweede Kamer gewoon geworden is, kijken we nauwelijks nog op bij alle onzin die gedebiteerd wordt. Vogelpoep op je motorkap? Schuld van de moslims… Wat een platte geesten!

Recente peilingen lijken er nu op te wijzen dat het meer nadenkende deel van de PVV-stemmers afhaakt, de schreeuw-maar-raak-houding heeft kennelijk zijn magie voor deze kiezers verloren, en die trappen ook niet in de doorzichtige poging de SP zwart te maken met prietpraat en zwakke verzinsels.

Is daarmee de kous af, zijn we getuige geweest van een verschijnsel dat van voorbijgaande aard bleek? Lachen we er over 10 jaar om en kijken we elkaar een weinig besmuikt in de ogen?

Eigenlijk is de PVV zelf helemaal niet zo belangwekkend, veel boeiender is de vraag waarom collega-volksvertegenwoordigers telkens met de mond vol tanden staan als Wilders’ venijn over hen uitgestort wordt.

Natuurlijk, de man is een vervelende pestkop, hij is goed gebekt en hij weet vaak te verrassen, maar na een paar keer weet je hoe het foefje werkt en dan stem je daar je tactiek toch op af?

Laten we de PvdA als voorbeeld nemen, de geplaagde Cohen moet het vaak afleggen tegen de straatvechter Wilders. De welgemanierde bestuurder blijkt niet hufter-proof, fatsoen wordt beentjegelicht door de lompe schreeuwer, en dat volgens het aloude recept ‘één zot kan meer vragen stellen dan honderd wijzen kunnen beantwoorden’.

Juist omdat Wilders er maar wat op los blèrt, kan hij slechts met genuanceerde argumenten bestreden worden. En in die circusvoorstelling gaan de media gretig mee, er moet immers gescoord worden, Wilders zorgt voor een sfeer waarin de media bang zijn een scoop te missen.

Maar misschien moet je helemaal niet met genuanceerde tegenwerpingen komen maar moet je hem met zijn eigen wapens bestrijden. Mahatma Gandhi had met zijn geweldloze ongehoorzaamheid ook niet veel uit kunnen richten als zijn tegenstanders niet de Britten waren geweest maar bijvoorbeeld de Nazi’s (en voor de oplettende lezertjes, hier wordt de PVV dus niet met Nazisme geassocieerd!).

Waarom wijst Cohen niet iemand uit zijn fractie aan die Wilders voortdurend op de korrel neemt, die daarmee de lachers op zijn hand krijgt (gevoel voor humor kun je de PVV in elk geval niet aanwrijven): ‘Meneer Wilders hoe komt het toch dat elke keer als u uw mond opendoet heel Nederland een kameel hoort ruften?’

Waarom spreken de partijen in de Kamer niet onderling af de brievenbusplassers even hun zegje te laten doen, en daarna tot de orde van de dag over te gaan: echte problemen aanpakken? Want ga er maar vanuit dat Wilders voortgaat op de weg om toch vooral maar de voorpagina’s van de kranten te halen en het openingsonderwerp van de journaals te zijn, met om het even wat, als je maar met je kop in de krant komt.

We weten nu al dat hij een dezer dagen met zijn ‘onderzoek’ naar de herinvoering van de gulden komt. Dat gaat weer volgens het geijkte stramien: we huren een of ander fopbureau uit het buitenland in om eens flink wat ketelmuziek te maken, de uitslag staat bij voorbaat al vast, getuige de uitspraken van directeur Dumas, en wat denk je? de gehele goegemeente trapt er weer massaal in.

Maar we kennen de truc, we weten allemaal dat het onzin is, laten we hem nu eens een stap voorblijven en de PVV met hun peuterpolitiek gewoon in hun eigen sop gaar laten koken!

En de harde kern van de aanhang? Ach, laat die mensen maar, dat zijn dezelfde types die na de moord op Fortuyn en van Gogh de slogan Het vrije woord is vermoord tot lijfspreuk verhieven: ‘ja, ’t is toch zo? je ken tegenwoordig toch niks meer zeggen op straat?’

Over openhartoperaties gesproken: ik ken een hartchirurg uit een Zuid-Europees land, werkzaam in een ziekenhuis in Amsterdam. In een gesprek met een grote familie, van oud tot piepjong in dezelfde kleur joggingpak gehuld, waarvan de kettingrokende en stevig pils drinkende pater familias zijn derde bypass-operatie waarschijnlijk niet zou overleven, werd hem hem in onvervalst plat Amsterdams toegebeten dat hij op kon rotten naar zijn eigen land. Directe aanleiding voor die bedreiging was een goedbedoeld advies inzake het voordeel van een wat gezondere levensstijl, ook in het belang van de kleinkinderen.

Na het gesprek verzuchtte hij met ironisch ten hemel geslagen ogen dat zijn vak er een stuk eenvoudiger op zou worden als aan bepaalde mensen het recht op voortplanting ontzegd zou worden…

Gerard Visch groeide op in de verstikkende sfeer van de Bible-belt op de Veluwe. Hij woont in Amsterdam en herkent in het huidige maatschappelijke klimaat (te)veel van de spruitjeslucht uit zijn jeugd.