Fout
René Koeman
Illustratie: Marvel
Wat een consternatie over een gedicht van een vijftienjarige voor de Nationale Dodenherdenking. De jongen refereert aan een oudoom die de foute keuze maakte om in de SS te dienen tijdens de oorlog. En dat doet hij voor een vijftienjarige naar mijn mening heel genuanceerd. Zo dicht hij bijvoorbeeld:
Koos voor een verkeerd leger
Met verkeerde idealen
Vluchtte voor de armoede
Hoopte op een beter leven
De jongen geeft aan dat het fout was, maar ook waarom die keuze invoelbaar was: de armoede. Hij vergeet er overigens bij te melden dat het voor jongemannen in de oorlog snel ook de keus was tussen gedwongen arbeid in Duitsland of dienst nemen. Overigens moet men ook niet de Duitse propaganda onderschatten die het bolsjewisme als het kwaad bestempelde. Iets wat heel goed viel in de Nederlandse maatschappij, ook al voor de oorlog.
Geen weg meer terug
Als een keuze is gemaakt
Alleen een weg vooruit
Die hij niet ontlopen kan
En dan die duivelse consequentie. Natuurlijk was er geen weg meer terug; dat zou desertie en dus de doodstraf hebben betekend. Iedereen zat gevangen in die wervelwind van wreedheid en waanzin. We weten overigens niet of zijn oudoom excessief wreed was daar aan het oostfront. Waarschijnlijk omdat hij daar gesneuveld is.
In tegenstelling tot deze jongeman had ik een oud familielid die wel terugkwam van het oostfront. Weliswaar na ruim tien jaar Sovjet-detentie, maar toch. Nooit heb ik van hem gehoord dat hij de Russen zijn detentie kwalijk nam. Wel had hij verhalen over de wreedheid vooral in, maar ook na de oorlog. Hij heeft zijn hele leven spijt gehad van zijn foute keuze. Hij noemde wel zijn beweegredenen, die ik hierboven heb samengevat, zonder ze als excuus te gebruiken.
Hoewel hij terug mocht keren naar Nederland, heeft hij tot zijn dood het staatsburgerschap niet meer herkregen. Terecht naar mijn mening, want dat is het logische gevolg van indiensttreding bij een vreemde krijgsmacht.
Jongeren zoals hij waren verblind en verdwaasd tijdens die krankzinnige periode in onze geschiedenis en juist daardoor óók slachtoffers.
Net als Dirk Siebe.
René Koeman is één van de vaste reageerders op Frontaal Naakt. Hij heeft een blog en een Twitter-account.
RSS