Eigen slachtoffers eerst

Tayfun Balçik

In een vraaggesprek met Enis Odaci op de website NieuwWij behandelde ik de eenzijdigheid van de Volkskrant en de dubbele moraal die de ‘kwaliteitskrant’ hanteert met betrekking tot Turks nieuws. Een consequentie van deze instelling is een onmiskenbare verwaarlozing, verwijdering én vijandigheid ten opzichte van Turken of Turkije.

Sinds dat interview ben ik doorgegaan met het bijhouden van gegevens.

Tussen 1 juni en 5 juli zijn er 95 berichten verschenen die direct (55) of indirect (40) over Turkije of Turken gingen. Het Turkse nieuws is in die periode verzorgd door 83 mensen. De schrijvers waren allemaal van niet-Turkse komaf. De twee Turken die wel hebben bijdragen, waren fotograaf. Het is belangrijk om stil te staan bij dit feit. Het Turkse nieuws dat we bij de Volkskrant voorgeschoteld krijgen, is van niet-Turkse makelij. Het is Hollands nieuws over Turken.

Als we dit nieuwsaanbod aan de hand van ‘terroristische aanslagen’ beoordelen, komt het volgende naar voren.

Mainstream-aanslagen

In deze periode zijn meerdere aanslagen gepleegd. Tenminste, aanslagen die door de Volkskrant als ‘terroristisch’ worden gekenmerkt. Maar waarom zou een drone-aanval of luchtbombardement op burgerdoelen geen terrorisme zijn? Een boeiende vraag, waar ik aan het einde van mijn betoog op terugkom.

Nu de ‘mainstream-aanslagen’ met het aantal doden:

Brussel, maart (2)

Istanbul begin juni (12 doden)

Orlando (50)

Aanslag op Frans politiegezin (2)

Moord op Jo Cox (1)

Tel Aviv (4)

Istanbul luchthaven Atatürk (45)

Bagdad (125)

Dhaka (20)

Saoedie-Arabië (2)

Dat zijn negen aanslagen met in totaal 261 doden, waarvan 204 in islamitische landen en 57 in westerse landen. Een overzicht van het aantal berichten per aanslag laat zien dat er onevenredig (vanuit de aanname dat meer doden meer aandacht zouden moeten verdienen) meer belangstelling is voor westerse slachtoffers:

Orlando (23 berichten)

Istanbul Atatürk (11)

Moord op Jo Cox (9)

Aanslag Frans echtpaar (4)

Brussel, maart (2)

Aanslag Parijs, november 2015 (2)

Tel Aviv (2)

Istanbul begin juni (2)

Dhaka-Bangladesh (2)

Baghdad (1)

Charlie Hebdo (1)

Saoedie-Arabië (1)

Sociale cohesie

Dat zijn 43 berichten over aanslagen in het Westen en zeventien daarbuiten. Ook als we de principe ‘het hemd is nader dan de rok’ in acht nemen, zijn deze cijfers disproportioneel, onverantwoord en ondermijnend voor de sociale cohesie in Nederland.

Hypocriet is het ook. Want heel vaak kan je lezen dat het Westen en ‘onze manier van leven’ bedreigd wordt door moslimterroristen. Dat is dus voor 78 procent onwaar: 204 doden in islamitische landen en 57 doden in het westen, op een totaal van 261 doden. Maar voor de Volkskrant is toch het tegenovergestelde ‘waar’: 72 procent van het nieuws (43 berichten) in de periode 1 juni/5 juli ging over terroristische aanslagen in het Westen en 28 procent (zeventien berichten) over aanslagen daarbuiten.

Dit terwijl, zoals hierboven aangetoond, moslims voornamelijk slachtoffer zijn van terreur. Daar zien we weinig van terug. Hoe komt dit? In een perfecte wereld zou het niet uit moeten maken dat het komt doordat 83 niet-Turkse schrijvers het Turkse nieuws van de Volkskrant maken. Maar het maakt blijkbaar wel uit, waardoor niet-Westers lijden niet de plek krijgt die het verdient.

Westers slachtofferschap

Wat krijgen we wel: een maximale exploitatie van Westers slachtofferschap. Zo worden plaatsnamen waar aanslagen hebben plaatsgevonden (‘Parijs’, ‘Brussel’ of ‘Orlando’) al snel een begrip. Hoe gaat dit feitelijk? Door een paar dagen columns te koppen met Orlando, Parijs, of Brussel. Op een gegeven moment is het al normaal om zinnen te beginnen met ‘Na Parijs..’.

Heel interessant is ook een alinea als deze in Volkskrant-bijlage Vonk van 25 juni:

‘De NCTV definieert terrorisme als “het voorbereiden of plegen van op mensen gericht ernstig geweld dan wel daden gericht op het aanrichten van maatschappijontwrichtende zaakschade.” Dit met als doel “maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen” de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.’ Dat past goed bij wat er in Parijs, Brussel en Orlando gebeurde.’

Terrorisme krijgt in die laatste zin een Westerse volgorde: ‘Parijs, Brussel en Orlando’. Vergis je niet, dit gaat om een tijdsbestek van zeven maanden waar het buiten ‘Parijs, Brussel en Orlando’ alles behalve koek en ei was. Maar goed, met een brede horizon kan je wat ‘ons is overkomen’ niet cultiveren en al helemaal geen eurocentrische geschiedenis schrijven. What you gonna do, het hemd is nader dan de rok.

Islamofascist

Trouwens, als het Westen het slachtoffer is, wie zijn de daders dan? Ik zei al eerder dat er 95 berichten over Turken of Turkije zijn verschenen. Slechts in zestien daarvan zijn Turken slachtoffer.

In de overige berichten komen Turken of Turkije overwegend als volgt uit de bus; ‘de lange arm van Erdogan’, ‘straatvechters’,‘zetelrovers’ of polariseerders ‘net als de PVV’ (achttien berichten over DENK), als massamoordenaar en ontkenner (dertien berichten over de Armeense genocide), als de woedende Erdogan himself die ‘dreigt’ en ‘chanteert’ (elf berichten over Erdogan), maar die wel goed van pas komt omdat hij vluchtelingen voor ons tegenhoudt (tien berichten over de Turkije-deal), de oorzaak van alle jihadistenellende in Syrië, ( Nee, deze zes berichten gaan niet over Assad, maar over Turkije) als bedreiger van schrijvers en parlementsleden (twee), als Grijze Wolf die op Koerden jaagt (twee) en verder o.a. iemand die naar knoflook ruikt of ‘islamofascist’ is (columns van Sylvia Witteman en Arthur van Amerongen).

Turkse muziek

De moraliserende toon en hoon tegen ‘de’ Turk is allesoverheersend. Die paar verdwaalde cliché-stukjes over Turkse muziek, baklava en enorme trouwerijen wegen niet op tegen de barbarisering van ‘de’ Turk, waar Turken terecht ontevreden over zijn.

De ophef hierover op sociale media lijkt effect te hebben. Na de laatste aanslag in Istanbul is er iets meer aandacht voor Turks slachtofferschap. Dat is een goede ontwikkeling.

Maar nu komt het. Want ook voor Turken is de hemd nader dan de Koerdische rok. Zoals Turken klagen over Westerse hypocrisie, zo klagen Koerden over Turkse hypocrisie. Volkomen terecht! Al die Turken die aandacht vragen voor Turks slachtofferschap hebben het bijna nooit over Turks daderschap in Sur, Cizre en Nusaybin, Koerdische gebieden die door Erdogan met de grond zijn gelijkgemaakt.

Koerdische bevolking

Dat is dus terrorisering van de Koerdische bevolking die, helaas maar waar, niet binnen het terrorisme-paradigma van deze wereld valt. En ook voor Koerden is het hemd nader dan de rok. Maar goed, dat mogen zelfkritische Koerden zelf invullen. Ik zeg slechts: door alleen te rouwen om onze ‘eigen doden’ komen we er niet. En dat geldt voor iedereen. Peace!

Tayfun Balçik is historicus, gespecialiseerd in de moderne geschiedenis van Turkije en die van Amsterdam-West. Hij heeft een Facebook-pagina.