Giorgio Touburg

Vorig jaar september werd Jeremy Corbyn verkozen tot partijleider van Labour. Dit was tegen de aanvankelijke verwachtingen in: Corbyn wist zich in de rug gesteund door een alsmaar aanzwellende grassroots campagne en een drietal oninspirerende tegenkandidaten. Nooit eerder in de geschiedenis van de partij stond een lid van de zogeheten hard left factie aan het roer.

Vanaf het moment dat het erop leek dat Corbyn de nieuwe partijleider zou gaan worden, hebben prominente partijgenoten er alles aan gedaan om hem dwars te zitten. Dit culmineerde eind juni (met Corbyns inzet voor het EU-referendum als excuus) in de #ChickenCoup: een georganiseerde uittocht uit het schaduwkabinet van Corbyn, aanvankelijk door de rechterflank van Labour.

In de dagen erna volgde een groot deel van de soft left factie van het schaduwkabinet. Corbyn bleek echter onverstoorbaar: hij stelde een groep nieuwe fractieleden, veelal jonge loyalisten, aan als schaduwkabinetsleden. Vervolgens verzamelden zijn tegenstanders genoeg handtekeningen om een nieuwe leiderschapsverkiezing uit te schrijven. Zijn eerste uitdager was Angela Eagle, later werd dat Owen Smith.

Interne machtsspelletjes

Hierop verhevigde het getouwtrek tussen de ‘Corbynistas’ en de gevestigde orde binnen de partij zich: er waren rechtszaken over en weer, er werden de nodige interne machtsspelletjes gespeeld, maar het heftigst was nog wel de media-oorlog die nu nog altijd woedt. En met de tweede interne leiderschapsverkiezing in korte tijd zal deze in ieder geval tot 24 september (de dag dat de winnaar bekendgemaakt wordt) voort blijven duren.

De Britse – voornamelijk rechts georiënteerde – tabloids zijn berucht. Google maar eens op ‘Hillsborough disaster’, of verdiep je in het afluisterschandaal van enkele jaren geleden. Mijn verwachtingen over de berichtgeving rondom Corbyn waren dus niet al te hoog.

En inderdaad: vanaf het moment dat vorig jaar duidelijk werd dat hij op weg was naar het leiderschap, zijn ze gaan graven. Niet dat ze veel hebben gevonden: op een onhandige uitspraak over Hamas en Hezbollah na, gaat de meeste kritiek vooral over zijn media-presentatie, zijn persoonlijke leven en zijn vermeende gebrek aan vaderlandsliefde.

Vergezochte frames

Maar ook de serieuzere media hebben het wat mij betreft laten afweten. Met name het demasquévan de parlementaire verslaggeverij was stuitend. De crisis binnen Labour maakte duidelijk hoezeer deze journalisten afhankelijk zijn van vriendelijke omgang met hun parlementaire bronnen. Ook werd duidelijk hoe bereid ze zijn om, zonder wederhoor, alles wat die bronnen doorgeven voor waar aan te nemen en mee te gaan in spannende, maar niet zelden vergezochte frames.

Het gewilligste doorgeefluik van anti-Corbyn spin is George Eaton van de New Statesman: wie op Twitter de output van Eaton doorzoekt op de strofe ‘I’m told’, krijgt een veelvoud aan inmiddels achterhaalde New Labour–spin voor de kiezen. En dan heeft Eaton ook nog eens de neiging zichzelf binnen een dag tegen te spreken:

Misschien dat het beter is om wederhoor toe te passen voordat je in de ijdele hoop op een politieke scoop iets op Twitter knalt, zoals ook Huffington Post-verslaggever Paul Waugh onlangs ondervond:

Merk ook de slappe verdediging van Waugh op. Hij verschuilt zich, net als vele andere verslaggevers, achter de verschillende bronnen die hij gebruikt: ‘bron a zegt X over deze kwestie, bron b stelt Y; ik geef slechts door wat er leeft binnen de partij.’ En ik maar denken dat het binnen de journalistiek om waarheidsvinding en het bevragen van macht gaat…

Sfeer van intimidatie

Veel journalisten nemen ook simpelweg de tijd niet om de context en achtergrond van een vermeend schandaal onder de loep te nemen. Vaak blijken de zaken bij nadere beschouwing net even wat anders te liggen. Zo was daar het verhaal dat de ruit van het lokale kantoor van Angela Eagle door Corbyn-aanhangers zou zijn ingegooid en dat Eagle op politie-advies het kantoor moest sluiten. Later bleek dat 1) het onduidelijk was wie de ruit had ingegooid, 2) het raam niet van Eagles kantoor zelf was, maar van het trappenhuis van het gebouwencomplex, 3) de politie nooit het advies had gegeven om het kantoor te sluiten.

Enkele weken later was daar het verhaal dat het kantoor van Seema Malhotra, voormalig lid van het schaduwkabinet, wederrechtelijk zou zijn betreden door een lid van Corbyns entourage. Deze en andere ‘schandalen’ werden en worden door tegenstanders als bewijs gezien voor een sfeer van intimidatie die onder Corbyn binnen Labour zou heersen.

Tevens lijkt veel van de interne kritiek op Corbyn voort te komen uit niets anders dan politiek opportunisme: zowel Smith als Eagle lieten zich in de nasleep van het referendum negatief uit over Corbyn’s campagne voor een blijvend lidmaatschap van de EU, maar beiden lieten enkele weken eerder nog hun enthousiasme blijken over zijn inzet voor ‘Remain’. En dan zijn er nog de partijgenoten die moedwillig ongefundeerde geruchten over Corbyn verspreiden, zoals Chris Bryant, die Corbyn ervan beschuldigde heimelijk voor een Brexit te hebben gestemd.

Negatieve berichtgeving

Dat de media niet echt onpartijdig of evenwichtig zijn in hun berichtgeving over Corbyn, blijkt ook uit twee academische studies: zowel de London School of Economics als de Media Reform Coalition publiceerden onlangs een rapport waaruit bleek dat de berichtgeving rondom Corbyn in de mainstream media overwegend negatief is en dat tegenstanders van Corbyn veel meer aan het woord worden gelaten dan voorstanders of zelfs neutrale bronnen. Corbyn moet het dan ook niet hebben van de traditionele media: veel van zijn (jonge) aanhang vertrouwt daarom op sociale en alternatieve media.

Alle negatieve berichtgeving ten spijt trekken de campagnebijeenkomsten van Corbyn moeiteloos honderden tot duizenden toeschouwers. Zijn tegenstander, Owen Smith, profileert zich als een minstens zo radicale, maar minder polariserende en meer capabele tegenkandidaat. Hij weet echter op z’n een hoogst een kleine honderd mensen op de been te krijgen, zelfs als hij gratis ijs uitdeelt.

Het zou kunnen dat zijn verleden als lobbyist voor een grote farmaceut en zijn deelname aan de ChickenCoup niet lekker liggen bij een deel van de leden. Ook heeft hij enkele onhandige uitspraken gedaan: hij liet zich op een manier over premier Theresa May uit die door sommigen als vrouwonvriendelijk werd gezien. Verder liet hij zich ontvallen best bereid te zijn om met ISIS te onderhandelen. De verwachting is dan ook dat Corbyn weer zal winnen, zo mogelijk met een nog grotere meerderheid.

Afsplitsing van Labour

Intussen hebben parlementariërs op de rechtervleugel van de partij al aangegeven dat ze bereid zijn om ieder jaar een leiderschapsverkiezing te houden. Weer anderen verkennen de mogelijkheid tot een afsplitsing van Labour, vergelijkbaar met wat er in 1981 gebeurde toen een aantal prominente Labour-parlementariërs de Social Democratic Party oprichtten. Het lijkt er dus op dat de strijd binnen de partij ook na 24 september niet gestreden is.

Giorgio Touburg is socioloog en promoveert aan de Rotterdam School of Management, waar hij lesgeeft over cultuur in organisaties. Hij Twittert ook.