Homokolonialisme

Tayfun Balçik

Chieko Matsubara (en Meiko Kaji)

Van de week kreeg ik een melding binnen op mijn smart-phone. Een ‘Nationale Conferentie over Racisme en Discriminatie’ bij mij in de buurt. Ik keek naar de mensen die hadden aangegeven er te zijn. Mitchell Esajas, Cemil Yilmaz en Jerry King Luther Afriye. Ik dacht, ik kan twee dingen doen: verder gaan met De witte Volkskrant of kijken wat ‘mensen van kleur’ voor mij in petto hebben. Dan is de keuze snel gemaakt.

Dus ik liep richting August Allebéplein en zag een bekend gezicht. Toen wist ik zeker, dit gaat interessant worden. Paar minuten later kwam ik aan bij Ru Pare, de ‘gekke Marokkanenschool’ van weleer. Ik herinner nog goed dat mijn vader mij en m’n broers hier in 1992 wilde inschrijven. De Turkse OALT-docent: ‘Je kan ze beter naar een christelijke school sturen.’

Etnische partijen

Terug naar 2017. Het publiek was gemengd. Er hing een rood spandoek: ‘SAMEN TEGEN RACISME & DISCRIMINATIE’. Daarvóór een grote gele bank. Een huiselijke sfeer. Dionne Hafiez van IZI Solutions was de moderator.

Er waren veel sprekers. Als eerste mocht Anton de Heul. “In de tram besefte ik pas dat ik al mijn hele leven strijd tegen racisme en discriminatie”, zei hij, “Partijen als DENK en Artikel 1 werden gelijk afgeserveerd als etnische partijen. Terwijl etniciteit nooit een rol speelt bij al die witte kandidatenlijsten van gevestigde partijen.”

Toen verscheen Rutger Groot-Wassink, fractievoorzitter van GroenLinks Amsterdam, op het toneel. Koude rillingen kreeg-ie over zijn rug vanwege de deportatie-discussie in De Balie en de normalisering van ‘foute’ en ‘goede’ groepen, zei hij.

Erdogan-aanhangers

Ik stak mijn hand omhoog: “Meneer Groot-Wassink, goed dat u hier bent, maar heeft u zelf niet bijgedragen aan de normalisering van racisme en islamofobie, door een paar maanden terug te zeggen dat er geen plek is voor Erdogan-aanhangers bij GroenLinks?” Groot-Wassink bleef achter zijn woorden staan en vond islamofobie maar een moeilijke term.

Back-up van Jefrey Afriye: “U heeft het nooit expliciet gehad over Trump-aanhangers of kolonisten-aanhangers van Israëlische nederzettingen. Zo voer je geen discussie.” Iemand anders uit de zaal: “U bent verontwaardigd over De Balie, maar daar deed Meindert Fennema, ook van GroenLinks, gewoon aan mee. Wat vindt u daarvan?”

Hypocrisie plenair blootgelegd. Daarna kreeg Afriye zelf het woord. Hij wordt tegengewerkt in zijn strijd tegen Zwarte Piet. “Anti-zwart racisme moeten we expliciet benoemen, omdat zwarte mensen altijd op de bottom belanden.” Asielzoeker Osman Younus uit Somalië vertelde over zijn ‘illegale’ bestaan in Nederland, de repressie van de IND. Deprimerend, maar ook krachtig dat Younus ondanks alles zijn verhaal deed.

Valse dichotomieën

Bij de workshops ging ik naar die van Dino Suhonic van Stichting Maruf over homoseksualiteit onder moslims. Suhonic praatte snel en kwam met allerlei termen waar ik nooit van had gehoord. “Als queermoslim willen ze altijd dramatische verhalen horen. Ik vond het ook pijnlijk dat het Comité 21 maart mij als de homo vroeg. Terwijl ik meer identiteiten heb. Ik ben ook moslim.”

Suhonic besprak valse dichotomieën in het Westen, ‘Gay versus Muslim’. Die zouden volgens homonationalisten nooit overlappen. “Zo wordt over onze rug het westen of Nederland gepresenteerd als homovriendelijk en progressief.” Heel vaak zeggen ze tegen Suhonic: “Waarom geloof je nog, als je homo bent? Bevrijd je van de ketens van de islam.” Dit terwijl de seksuele moraal in ‘de’ islam nooit altijd zo benepen is geweest. Suhonic verwijst naar ‘De minaret van Bagdad’ van Michiel Leezenberg. Mosimhomofobie is een modern verschijnsel.

Homokolonialisme

Na de Orlando-shootings spraken velen over Trumps ‘pro-gay islamophobia’. Maar dat hebben we hier al sinds Fortuyn en Wilders, zegt Suhonic. “Ze komen alleen op voor homo’s als ze het zogenaamde anders-zijn van moslims moeten benadrukken. Natuurlijk zijn er problemen binnen onze moslimgemeenschap. Maar al word ik op straat door twintig moslims achter elkaar bespuugd, ik zal nooit een hele groep mensen wegzetten als homofoob. Die generalisering kan je niet maken.”

Suhonic zegt dat de paternalistische top-down approach niet werkt. “Dat is homokolonialisme. Ik pleit voor de bottom-up benadering, die van de common language, met de mensen waar het om gaat. Moslims onderling. Die mag niet verstoord worden door mensen met een islamofobe agenda.”

Respect voor deze man.

Tayfun Balçik is historicus, gespecialiseerd in de moderne geschiedenis van Turkije en die van Amsterdam-West. Hij heeft een Facebook-pagina.