Remco Breuker

Noord-Korea heeft weer een raket gelanceerd. Deze keer recht over het noordelijk deel van Japan, waar voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog burgers wakker werden met de dringende oproep een schuilplaats in stevige, betonnen gebouwen te zoeken.

Twee dagen voor deze laatste lancering had Pyongyang al drie raketten gelanceerd waarvan wordt vermoed dat deze ontworpen zijn om laag genoeg te vliegen om onder de raketafweerschilden van zowel Zuid-Korea als Japan te blijven. Een nieuwe kernproef lijkt ook in aantocht te zijn. Zowel onafhankelijke onderzoeksinstituten als de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst menen de voortekenen en voorbereidingen daartoe te hebben opgepikt.

Met enige variaties heb ik de bovenstaande introducerende alinea al menigmaal geschreven. Het heeft er alle schijn van dat ook deze keer niet de laatste zal zijn. Er verandert niets in of aan Noord-Korea, zo wordt me van alle kanten verzekerd.

Chemische wapens

Dat is niet noodzakelijk waar. Er verandert niets aan de intenties van het regime om onkwetsbaar te blijven voor Amerikaanse aanvallen. Er verandert ook niets aan dat Noord-Koreaanse ideaal dat, hoewel moeilijk te verwezenlijken, altijd aanwezig is op de achtergrond: hereniging van het Koreaanse schiereiland op Noord-Koreaanse voorwaarden. En er verandert niets aan ons (van de EU, van de internationale gemeenschap) beleid ten opzichte van Noord-Korea. En dat is bepaald spijtig, want dat is ongeveer het enige wat binnen onze macht ligt om daadwerkelijk te veranderen.

Want er verandert wel iets in Noord-Korea. De ontwikkeling van rakettechnologie (sneller dan verwacht) en nucleaire technologie, brengt de haalbaarheid van Noord-Korea’s grootse militaire ambities snel dichterbij. En dat is geen goed nieuws. Noord-Korea is immers nog steeds een staat waar mensenrechten op extreme wijze en in extreme mate worden geschonden. Daarnaast zijn het bijvoorbeeld Noord-Korea’s wapenleveranties aan Assad geweest die het regime in Syrië overeind hebben gehouden. De VN hebben net verleden week bekend gemaakt dat er het afgelopen jaar twee scheepsladingen Noord-Koreaanse chemische wapens met bestemming Syrië zijn onderschept.

Dat is iets om goed door te laten dringen. Chemische wapens uit Noord-Korea op weg naar Syrië, waar een paar jaar terug burgers met behulp van diezelfde chemische wapens vermoord zijn door Assad. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat de proliferatie van wapens door Noord-Korea beperkt zou blijven tot het versturen van chemische wapens naar Syrië. Dat kan ook naar andere landen en het kan ook met andere wapens, zoals kernwapens. Er is naast de explosieve situatie op het Koreaanse schiereiland dan ook op andere vlakken meer dan genoeg reden tot zorg.

Militaire provocaties

‘Op z’n best kunnen we de boel vertragen, in de hoop dat er in de tussentijd een structurele oplossing voor dit probleem wordt gevonden’
Wat nu? Feitelijk zijn we te laat. We hebben de zaken op hun beloop gelaten, elkaar geruststellend met een ‘zo’n vaart zal het toch niet lopen’ van tijd tot tijd. Zo’n vaart loopt het dus wel. Noord-Korea waant zich nu niet onterecht onaantastbaar, en ontwikkelt met kernkoppen uitgeruste langeafstandsraketten die als een schild voor verdere militaire en andere provocaties kunnen fungeren.

Hier valt nu niet meer veel aan te doen. Lanceringen en kernproeven die aanstonds zijn, kunnen we ook niet tegenhouden. Op z’n best kunnen we de boel vertragen, in de hoop dat er in de tussentijd een structurele oplossing voor dit probleem wordt gevonden. Dat houdt in dat we Noord-Korea’s informele economische netwerken veel beter in kaart moeten brengen en dan gericht moeten sanctioneren. Dat lukt namelijk nog steeds niet goed. Doen we dit niet, dan blijf ik nog wel even opiniestukken schrijven waarin de nieuwste Noord-Koreaanse militaire provocatie wordt besproken.

Tot het moment dat we de testfases voorbij zullen zijn.

Eerder gepubliceerd in De Morgen. Remco Breuker is hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden en te volgen op Twitter via @koryoinleiden.