Ya lahwiti

Hassnae Bouazza

De drie eerste films die we huurden in huize Bouazza, toen mijn vader een videorecorder had gekocht, was een film met Elvis (ja, ik weet het), een James Bond en een Disneytekenfilm. Mijn broers huurden vaak films en toen ze een keer de musical Annie voor me gingen halen, kwamen ze thuis met een boete vanwege geen licht op de fiets. Annie, zo weten we sindsdien, brengt ongeluk.

Naast de Amerikaanse films huurde mijn zus veel, heel veel Arabische films. Het gros ervan was van Egyptische makelij en zo leerde ik alle Egyptische acteurs en regisseurs kennen. Ik heb in mijn jeugd zo ontzettend veel films en daarna zoveel series gezien dat ik een bijna-expert ben geworden.

Een tijd geleden had ik een interview met Joumana Hadad, dichteres en hoofdredactrice van het Libanese tijdschrift Jasad (Lichaam). Ze vertelde over de dwingelandij van religieuzen en wees op de rijke historie van de Arabische cultuur waarin er ruimte was voor erotiek en seksualiteit.

Jasad grijpt terug op die traditie en stelt het lichaam en de seksualiteit centraal. Erotische poëzie, literatuur en persoonlijke, gewaagde stukken over bijvoorbeeld de penis of de eerste keer; Jasad kent geen taboes. Toen ik dus hoorde dat ‘het lichaam’ het thema zou worden van de nieuwe ZemZem, wist ik meteen waar deze column over moest gaan: lichamelijkheid en seksualiteit in Arabische, maar vooral Egyptische, films en series.

Voordat Libanese schonen met hun lange, slanke goed verzorgde lichamen de kroon overnamen van de Egyptische vrouwen, had de ideale Egyptische vrouw brede heupen, grote billen en een goed gevulde buik en boezem. In films waren het vooral de plattelandsvrouwen die in fel glimmende jurken met hun heupen wiegden, terwijl ze een mand met het een of ander op hun hoofd vervoerden. De mannen konden zich dan nimmer beheersen. Met een grote plaksnor op, gromde de man dan met een zwaar, zwaar doorrookte stem: ‘eeeehhhh, ayiz ha’i fielgawaaz’.

Nu heb ik lang gedubd hoe dit te vertalen. Letterlijk zegt hij dat hij zijn deel van het huwelijk wil, ofwel, datgene waar hij recht op heeft, namelijk seks, want het huwelijk is, laten we er niet omheen draaien, een vrijbrief om seks te hebben. De man trekt dan zijn blauwe abaya omhoog, toont ons zijn lange, witte onderbroek die smal is bij de pijpen en wijd van boven, waardoor je nog net iets van zijn klokkenspel ziet bungelen. De vrouw wil niet, zegt iets in de trant van ‘ya lahwiti‘ (o jeetje) en dan zie je dat de man haar grijpt, zijn lippen tuit, zijn snor nog steeds blijft plakken, en terwijl ze op bed vallen of op de grond, draait de camera weg, want zedigheid is een groot goed.

Dat waren de kostelijkste ‘erotische’ momenten. Er waren ook veel films waarin echt gezoend werd, zelfs getongzoend. Als meisje kreeg ik het dan benauwd, want dat soort dingen deden toch alleen niet-Arabische acteurs?

De tongzoen van Mahmoud Abdelaziz en Suheir Ramzi ben ik nooit vergeten. Suheir Ramzi was een van de meest gedurfde actrices van Egytpe: extreem korte rokjes, Lolita-look, en zoenscènes, ze draaide haar hand er niet voor om. Tegenwoordig leeft ze teruggetrokken en draagt ze de hijab en geef haar eens ongelijk. Eerst helemaal losgaan en daarna, als je al goed op leeftijd bent, God hervinden en het rustig aan doen.

Een andere snoeperd is de Egyptische komiek Adel Imam. Komiek had ik eigenlijk tussen aanhalingstekens willen zetten, want grappig is de beste man al jaren niet meer. Nu ja, hoe hij zijn tegenspeelsters uitkiest heeft dan weer wel humor: heb ik ze al wel of nog niet gezoend, schijnt zijn criterium te zijn. Elke jonge, nieuwe actrice cast hij wel eens en je kunt er gif op innemen dat hij er een zoenscène mee heeft.

Youssef Chahine, voorheen Egypte’s interessantste regisseur, maar helaas overleden, had ook vaak intimiteit in zijn films; broeierig en goed geregisseerd. Geen boerse exclamaties voor wijlen Chahine, maar sensuele scènes waarin de lust van de personages van het beeldscherm af spat en met ontwapenende intimiteit tussen jonge mensen.

De heftigste seksscènes die ik in Arabische films zag waren in een Tunesische film (Tunesië heeft interessante producties) en in films van de jonge Marokkaanse regisseur Nabil Ayouch. Ik kan er niets aan doen, maar steeds als ik ermee geconfronteerd werd, sloeg de paniek toe. Waar ik in Westerse producties geen moeite mee heb met dergelijke scènes, moet ik er bij Arabische producties iedere keer weer aan wennen, juist omdat het niet gebruikelijk is. Maar daar komt verandering in, want tegenwoordig wordt er in Libanese videoclips gezoend en zag ik een tijd geleden een jonge zangeres met ontbloot bovenlijf van achteren gefilmd. De cultuur van hashouma (schaamte) brokkelt er wellicht wat door af.

Ik ben er maar wat blij mee, want mannen die meteen leeglopen en hun abaya omhoog trekken of aan hun broekrits gaan friemelen bij de aanblik van vrouwelijk schoon, die zijn niet echt aantrekkelijk.

Hassnae Bouazza (حسناء بوعزة) schrijft voor Vrij Nederland, De Volkskrant, NRC Handelsblad, en de Arabische site van de Wereldomroep. Tegenwoordig is ze (bijna) wekelijks te bewonderen in Vrouw & Paard. Dat ze nog tijd heeft om in het geheim voorbereidingen te treffen voor de vestiging van het kalifaat in Nederland, mag een wonder heten. Volg haar op Twitter. Eerder gepubliceerd in ZemZem.