Witte mensen
Bart Croughs
Illustratie: Mirjam Vissers
Kreten als witte scholen’ en witte wijken’ zijn in opmars; blanke scholen en wijken worden steeds zeldzamer. Werden niet lang geleden witte wijken’ en witte scholen’ meestal tussen aanhalingstekens gezet, die aanhalingstekens zijn inmiddels verdwenen. Om het woord blank’ te vermijden gaan de meer radicale taalvervuilers sinds een paar jaar zelfs over tot het gebruik van gruwelijke uitdrukkingen als witte mensen’ en witten’. Zelfs HP/De Tijd is besmet geraakt: Ik wil een witte school voor mijn kind’, aldus het omslagartikel van vorige week.
Hoe deze trend te verklaren? Wat wordt ermee gewonnen blanken aan te duiden als wit? Je hoeft niet overdreven scherpe ogen te hebben om te kunnen zien dat de huidskleur van blanken helemaal niet wit is; die is blank. Het is niet voor niets dat die term bestaat. Het woord blank’ vervangen door wit’ is dus een stap achteruit. De taal wordt armer en onnauwkeuriger, nuances gaan verloren.
De meest onschuldige verklaring voor deze taalvervuiling is de invloed van Amerika: intellectuelen kijken naar CNN en lezen steeds meer Engels. Het Engels kent geen equivalent van blank; blanken zijn eenvoudig white’. Gedachteloos wordt die term overgenomen.
Het probleem met deze verklaring is dat een geestelijk gezond mens uitdrukkingen als witten’ en witte mensen’ onmogelijk gedachteloos op papier krijgt. Er moet hier meer aan de hand zijn.
Een minder onschuldige verklaring is dat er voor sommige mensen voordelen verbonden zijn aan het vervangen van blank’ door wit’. De term wit’ heeft namelijk, wanneer het verwijst naar de huidskleur, een negatieve lading. (Wat zie jij wit’, lijkwit’, enzovoorts.) Het woord blank’ klinkt een stuk positiever (roomblank’). Voor de antiblanke, anti-westerse, multiculturele intellectueel kan het gebruik van de term wit’ daarom zeer aantrekkelijk zijn.
En inderdaad, kreten als witte mensen’, witte Nederlanders’ en witten’ zijn verdacht populair bij allochtone woordvoerders en progressieve denkers als Tara Singh Varma, Hannah Belliot, Anil Ramdas, Pieter Hilhorst, Gloria Wekker, Ali Eddaoudi, Anja Meulenbelt, enzovoorts.
Maar dat kan natuurlijk ook allemaal toeval zijn.
Bart Croughs (1966) is filosoof en tot voor kort columnist bij HP/De Tijd. Daar is hij mee gestopt omdat het dagelijks doornemen van kranten vol onzin en opiniebladen vol domheid hem na een paar jaar ‘de strot uit kwam’. Deze column verscheen eerder in HP/De Tijd.
RSS