Pinocchio is links (2)

Eddy Terstall

Duitse hippies legden me ooit uit dat er ook zoiets is als ‘fatsoenlijk links’. Het links dat wel kritisch is over het totalitaire. Dat wel van de persoonlijke vrijheid uitgaat, of misschien wel júist van de persoonlijke vrijheid uitgaat. Echte feministen, die net zo’n hekel aan het aanrecht hadden als aan de hoofddoek. Die net zo kritisch zijn over Mohammed als dat ze over de paus waren. Net zo kritisch over Castro als over Franco. Die gelijke standaards hebben wanneer ze het gedrag of de mening van witte en van gekleurde mensen beoordelen.

Jokkebrok-links daarentegen weet altijd wel iets te verzinnen om terreur en geweld goed te praten als de daders maar exotisch genoeg zijn. Als klootzakken van de ene Afrikaanse stam met hakmessen hele dorpen van een andere stam afslachten, komt dat door lukrake koloniale grenzen of economische knechting door witte multinationals.

‘Een gekleurd mens kan namelijk niet slecht zijn, want hij heeft geen ontwikkeld geweten,’ zo heeft de zichzelf antiracistisch noemende kaste bedacht. Als een hond vals is, komt het door zijn baasje. Het betuttelracisme in een notendop. Een cruciaal strijdpunt van links was ook de seksuele revolutie. Althans, revolutie… bij revolutie denk je eerder aan Roemenië en Iran. Bij revolutie loop je het risico om voor je flikker geschoten te worden door ongeletterde boeren in legerkloffie. De seksuele revolutie was lekker neuken met bevrijding uit de beknelling van de burgerlijkheid als bonusprijs.

Gelukkig was het aanstekelijk. In de westerse wereld brokkelde de hypocriete seksuele moraal af. De christelijke clerus zat met de handen in het haar. Vrouwen mochten en wilden experimenteren. Ze waren seksueel gelijk. Homoseksualiteit werd niet alleen bespreekbaar, maar zelfs omarmd als symbool van de vrijzinnigheid.

Het probleem is alleen dat er nauwelijks nog een homo op een linkse partij stemt. Het probleem is ook dat veel van de vroege feministen de persoonlijke vrijheden die ze ooit hebben bevochten en voor geen goud zouden willen inleveren, niet gunnen aan vrouwen met een kleurtje. Die moeten het met heel wat minder doen. En dat is niet erg. Want ze zijn ook niet veel gewend.

Deze neerbuigende houding komt neer op een zeer kwalijke vorm van betuttelracisme. Persoonlijke vrijheden van burgers met moslimouders doen er bij dat soort links niet toe. Gewetensvrijheid of vrijheid van partnerkeuze is iets voor witte mensen. En die moeten zich vooral ook niet bemoeien met de zaken van ‘non-whites’. Het is hún religie, hun ‘aangeboren mening’ over het ontstaan van hemel en aarde. Daar mogen witte mensen zich niet mee bemoeien, schijnt het. Gekleurde mensen die geen genoegen nemen met die aangeboren mening trouwens ook niet. Die zijn minstens even erg. Dat zijn ‘nestbevuilers’ of ‘aandachttrekkers’. Die hebben een persoonlijkheidsstoornis of zijn ‘getraumatiseerd’.

Niet getraumatiseerd door de islam natuurlijk, want dat kan niet. Getraumatiseerd kun je alleen worden van iets westers. Iets blanks. Kritiek op de islam en op de mohammedaanse mannenmaatschappij mag eigenlijk niet van binnen en niet van buiten. Voor de grootste multicultiwarhoofden is deze opstelling links.

In principe ga ik altijd graag met dat soort types in debat. Dat soort debatten kun je winnen terwijl je ondertussen een kruiswoordpuzzel oplost. Alleen, gelijk hebben en gelijk krijgen zijn volgens Johan Cruijff twee verschillende dingen. Wanneer ze verzuipen in inconsequenties onder druk van feitelijkheden, beginnen ze meestal als paniekerige kippen wat verontwaardigde algemeenheden door je heen te kakelen.

‘Nederland moet weer een land worden waar een vrouw veilig met een hoofddoek over straat kan,’ klinkt het op het congres van een ooit linkse partij op het thema van vrouwenrechten. Een mij na aan het hart staande Turkse Nederlandse met moslimouders zei hierop tegen de nieuwe leider van de partij: ‘Een moslima met hoofddoek wordt gelukkig zelden lastiggevallen, maar als ik door een moslimwijk rondloop zónder hoofddoek, word ik vaak verrot gescholden in de taal van mijn ouders en ben ik blij dat ik niet in een donker steegje loop.’

Maar ook dit soort geluiden zouden op het congres in kwestie worden afgedaan als rechtse feiten’ en aandachttrekkerij. En men zou demonstratief gaan klappen voor elkaars neuzen. Als er dan iemand met een meetlint zou binnenkomen om neuzen te meten, dan zou hij worden weggehoond.

‘Meten? Dat kunnen wij zelf wel. Sterker nog, dat kunnen wij alleen. Kijk maar naar het klimaat. Wij hebben gemeten hoe erg de opwarming van de aarde is en ook wie er de schuld van heeft. Het is heel erg en de schuld hebben witte middelbare mannen met een stropdas. Alle verdere onderzoek is overbodig. De gewenste uitkomst is reeds vastgesteld.’

Politieke correctheid is heel christelijk. Het collectief belijden van de eigen schuld of van mensen zoals jezelf. Dat is niet alleen heel beleefd en netjes, het geeft een fijn gevoel. Het is de aflaat. Het postchristelijk mea culpa. Het garandeert een plek in de progressieve hemel op aarde in de vorm van een leuke baan en een mooi koophuis in een witte wijk. Het is daarnaast ook een stiekeme beschuldiging aan de medemens. De gehele westerse wereld is slecht behalve ik, want ik begrijp het. Ik ben de witte roos tussen het onkruid.

De politiek is een rare parallelwereld. Een parallel universum met parallelwaarheden. Het heeft nog heel weinig met de echte wereld te maken. Populistisch rechts heeft iets tegen de islam. Links heeft iets tegen populistisch rechts. De islam heeft stiekem weer iets tegen alles waar links ooit voor stond. Een fraai driehoekje.

Links stond dus onder meer voor het vrije woord, voor de ontworsteling van de burger aan kerk en kapitaal, en linkse vrouwen zochten meer vrijheid door ontworsteling aan de mannenmaatschappij.

Links had dus ook wel eens gelijk. Best vaak zelfs. Links was de vaandeldrager van het klassieke antiracisme. Links verzachtte het naoorlogse kapitalisme. Zorgde ervoor dat arbeiderskindjes als ik konden gaan studeren. Links zette milieubewustzijn op de agenda, en dierenwelzijn.

Sociaaleconomisch zou ik nog steeds links kunnen stemmen, maar op het gebied van de persoonlijke vrijheid is links onzichtbaar. Wanneer ik er openlijk iets van zeg, word ik uitgescholden voor kortneus en nestbevuiler.

Voel ik me dan nog links? Ja. Of in ieder geval progressief-liberaal. Ik ben voor eerlijke wereldhandel, voor antiracisme, voor milieubewustzijn, tegen overbevissing, voor burgerrechten, mensenrechten.

Soms heb ik van die oprispingen waardoor ik me weer even hartstikke links voel. De interne debatten in de PvdA wekten bij mij irritatie, maar elke keer voelde ik toch een prettig gevoel wanneer ik in een zaal mét Turkse en Marokkaanse Nederlanders praat, en niet alleen over hen. Links voel ik me wanneer ik de oude Mandela zie, of onopvallend jank wanneer Obama president van Amerika wordt.

Laatst voelde ik me even linkser dan ik me sinds lange tijd had gevoeld. Ik kreeg een mailtje van een bevriende moslim. Het ging over een symposium dat was gericht op de in Nederland wonende jonge moslims. De opzet van het symposium was om jongeren te leren hoe ze als moslims om konden gaan met alle verleidingen waar ze in de westerse maatschappij mee geconfronteerd worden. Het was een mailtje dat was gericht aan velen. Van mij kreeg iedereen dit mailtje terug:

Ik zou zeggen, de belangrijkste uitdagingen voor die jongeren zijn: je wijsheid uit meer boeken halen dan één, de wetenschap serieuzer nemen dan religieuze boeken, religieuze doctrines eerst objectief op waarheid, moraliteit en kwaliteit onderzoeken alvorens ze te accepteren, leren even buiten de beperking van je religie te stappen en objectief naar de wereld te kijken, hoofddoeken afgooien want verkrachting is hier gewoon strafbaar, wat vaker Reve en Kafka lezen, seksueel experimenteren, ook als je vrouw bent, het patriarchaat in twijfel trekken (maar dan ook echt), af en toe een wijntje drinken voor de gezelligheid, een keer met de rugzak naar Australië gaan en slapen op het strand.

Mijn advies zou zijn: geef aan al die verleidingen toe. Het zijn de mooie dingen van het leven. Het heeft veel christenkinderen bevrijd van de beknelling. Een beproefd recept.

Ik denk dat dat pas echt in het belang van die jongeren is. Maar dat belang schijnt er bij dit seminarium helemaal niet toe te doen, als ik dat zo lees. Zolang ze maar moslim blijven. De kudde vooral de kudde laten blijven. Ook al is het uit de kudde stappen aantrekkelijker voor het individu.

Ik neem aan dat dit symposium niet gesubsidieerd is of dat dit bekostigd wordt door een vreemde mogendheid. Anders zouden er Kamervragen over moeten worden gesteld.

Gelukkig nieuwjaar, iedereen.

In 1970 zouden ze zeggen: ‘Tjonge, Eddy wat een links verhaal! Feministisch, antiklerikaal, geen blad voor de mond en uitdagend naar de mannenmaatschappij.’ Nu zou menig zich links noemend persoon die die tijd heeft meegemaakt zeggen: ‘Moet dat nou? Da’s een bewuste provocatie. Wij waren heel anders in onze tijd. Wij waren heel diplomatiek en heel voorzichtig en lieten ons nooit kwetsend uit over geloof.’

En vervolgens zou de neus gaan groeien tot drie meter tachtig.

Tweede en laatste deel van het stuk ‘Pinocchio is links’, uit het onlangs verschenen boek van cineast en luis in de PvdA-pels Eddy Terstall, Ik loop of ik vlieg. U leest het begin hier.