Peter Breedveld

Illustratie: Howard Chandler Christy

De laatste tijd krijgt Uw Hoofdredacteur steeds vaker verzoeken om interviews. De meeste daarvan slaat hij af, bijvoorbeeld onlangs nog een verzoek van een ‘journalist’ die in de weken daarvoor onvermoeibaar zat te dreinen en zuigen op Twitter en desondanks de euvele moed had te vragen of ik bereid was mee te werken aan een stuk over ‘het landschap van Nederlandse politieke weblogs (met hun onderlinge conflicten en kruisbestuivingen)’ waarin Frontaal Naakt niet mocht ontbreken. Yeah rrright, sucker. Hoe achterlijk denk je eigenlijk dat ik ben? *

Dat als u dat stuk straks onder ogen krijgt, u al bij voorbaat weet dat alles, wat er over FN of Uw Hoofdredacteur in staat, feitelijk onjuist is en waarschijnlijk geschreven uit kinderachtige rancune.

Ik zeg ook wel eens ja, bijvoorbeeld een paar weken terug, toen een studente Media en Cultuur een uurtje van mijn tijd vroeg. Ze is bezig met een scriptie over het gebruik van internet door professionele en burgerjournalisten. Tijdens het gesprek bleek dat ze mij beschouwde als ‘burgerjournalist’.

Maar burgerjournalisten bestaan niet. Ik ben een professionele journalist, en als hobby doe ik er Frontaal Naakt bij, waarop ik een paar journalistieke genres beoefen, soms een interview, soms een sfeerreportage, maar vooral columns.

En ik permitteer mezelf op FN dingen waarover ik niet zou piekeren als ik voor de media werk die me betalen. FN is bijvoorbeeld nogal activistisch en ik lap hier heel wat regels aan mijn laars die voor de gevestigde media gelden – of golden, want ik constateer dat ik in onbetamelijkheid en het overschrijden van fatsoensregels links en rechts ben ingehaald door kwaliteitskranten als Trouw en NRC Handelsblad, om van de Volkskrant maar niet te spreken, die in korte tijd is gedegenereerd tot een rioolkrant.

Ik ben dus journalist en daarnaast blogger en wat tegenwoordig de hemel in wordt geprezen als ‘burgerjournalistiek’ zijn vooral filmpjes van ongelukken en gevallen van ‘zinloos geweld’ die omstanders met hun smart-phones maken en naar redacties opsturen. Daarnaast wordt in het Westen, wat de verslaggeving in de Arabische wereld betreft, nogal stevig geleund op wat activistische bloggers daarover melden. Maar dat is evenmin ‘burgerjournalistiek’ te noemen.

Journalistiek is, in tegenstelling tot wat veel mensen lijken te denken, een echt vak en journalisten moeten een aantal vaardigheden onder de knie hebben om dat vak te kunnen beoefenen. Niet iedereen die zijn mening opschrijft, is een journalist. Dat je toevallig ergens getuige van bent, maakt je geen journalist. Vroeger waren mensen ook wel eens getuige van iets. Een auto-ongeluk, of de moord op een dictator. Dan duwde een journalist – een echte – die persoon een microfoon onder zijn neus en vroeg hem wat-ie had gezien. Daarmee was die getuige niet meteen ook tot journalist gebombardeerd.

Bloggers en omstanders die filmpjes maken zijn net als die getuigen die vroeger werden geïnterviewd. Ze zijn een bron, en niet meer dan dat. Om te weten wat er in Egypte gebeurt, moeten we niet afgaan op wat Sandmonkey daarover schrijft. Door de enorme invloed, die media toedichtten aan bloggers als Sandmonkey, kreeg de argeloze lezer snel de indruk dat het hele Egyptische volk als één man tegen Moebarak in opstand kwam. Maar een korte reportage in Nieuwsuur, gemaakt door echte journalisten, liet al snel zien dat je maar enkele tientallen meters van het Tahrir-plein hoefde weg te lopen om te zien dat de meeste Egyptenaren hun gewone, dagelijkse leventje leidden en niet in het minst geïnteresseerd waren in wat voor revolutie dan ook.

Het Internet biedt een extra dimensie aan de journalistiek, maar ze kan die niet vervangen. Journalisten hebben tegenwoordig iets minder te zeggen over wat nieuws is en wat niet, maar voor het duiden en analyseren ervan, voor tenminste een poging tot onafhankelijkheid, zijn we nog steeds op professionele journalisten aangewezen. Dat zijn dus geen journalisten die thuis in hun onderbroek achter hun laptop zitten en Twitter en de blogs afspeuren, op zoek naar nieuws.

Opvallend is dat, terwijl bloggers in de Arabische wereld meer en meer de berichtgeving van journalisten bepalen, de bloggers in eigen land nog steeds schromelijk worden veronachtzaamd. Iedereen die de islamofobe bloggers als Fjordman en Martien Pennings heeft gevolgd, had kunnen weten dat een drama zoals vorig jaar in Noorwegen in het verschiet lag. Ik heb het zelf voorspeld, alleen door de grootschaligheid van de moordpartij was ik verrast. Bovendien had ik verwacht dat er iets in Nederland zou gebeuren.

Terwijl echter al snel duidelijk werd dat Anders Breivik zijn delirische paranoia liet voeden in de islamofobe blogosfeer, blijven de Nederlandse media tot op de dag van vandaag blind voor de enorme invloed van blogs op de extreemrechtse beweging in Europa en Nederland. Dat de PVV haar ideeën en retoriek van islamofobe blogs haalt, weet vrijwel niemand. Dat islamofobe bloggers en twitteraars openlijk dromen van het ‘vermalen tot bloedpap’ van politieke tegenstanders en de massamoord in Noorwegen vergoelijken en zelfs bejubelen, interesseert bijna niemand.

Kortom: bloggers zijn geen betrouwbare bron, ze zijn geen ‘burgerjournalisten’, net zomin als er ‘burgerloodgieters’ bestaan, of ‘burgergynaecologen’ (zou u een uitstrijkje laten maken bij een ‘burgergynaecoloog’? Nou dan! Waarom verlaat u zich dan wel op een ‘burgerjournalist’?), maar blogs zijn evenmin te negeren. Blogs zijn de gebeurtenis die door journalisten moet worden verslagen, geduid en geanalyseerd.

*) Ik zag er eerst de zin niet van in man en paard te noemen, maar nu ik ‘m op Twitter weer zie zuigen: het is de racistische hijger Bart Schut, die kennelijk denkt dat het wel vertrouwen wekt als je de mensen, die je wilt interviewen, eerst continu probeert te beledigen.

Peter Breedveld wordt aanstaande dinsdag, 12 juni, van 19 tot 20 uur een uur lang aan de tand gevoeld door Naeeda Aurangzeb in het programma Oba Live op Radio 5. Hij moest vier muzikale intermezzo’s uitzoeken en selecteerde Yassassin van David Bowie, Rio van Ryuichi Sakamoto, Sexy Eiffeltower van Bow Wow Wow en Zühtü van Esin Afşar.