De NVJ kan beter wegblijven bij de Rode Lijn Voorbij

Fréderike Geerdink

Scène uit Branded to Kill (Seijun Suzuki, 1967)

De Nederlandse Vereniging van Journalisten loopt morgen mee met de Rode Lijn Voorbij-demonstratie. De vereniging publiceerde een statement om die beslissing uit te leggen. Dat statement ondermijnt het verzet tegen genocide dat de demonstratie voorop stelt, én gooit Palestijnse journalisten onder de bus. De NVJ heeft op de Rode Lijn Voorbij dus niets te zoeken.

Het statement staat hier (of hier, mocht ‘ie offline gaan). Close-read doen?

In het intro gaat het al mis: er is geen oorlog in Gaza, er is een genocide. Het woord genocide komt in de verklaring niet voor. Heeft de NVJ gezien wat het motto van de Rode Lijn Voorbij-demo is? Dat is: ‘De Rode Lijn Voorbij: geen geld voor genocide’.

Daarna stelt de NVJ dat Israël ‘sinds de gewelddadige aanslagen op 7 oktober 2023 op 1.200 Israëlische burgers en de bloedige strijd die de Israëlische regering als antwoord hierop in Gaza begon tegen de terroristische organisatie Hamas’, ook de oorlog heeft verklaard aan de journalistiek. Het is geen ‘bloedige strijd’, het is een genocide, NVJ. En 7 oktober is níet het begin van deze episode in de Israëlische en Palestijnse geschiedenis. Het begon in 1948 (en zelfs nog eerder), en Israël heeft ook al veel eerder de oorlog verklaard aan de Palestijnse journalistiek. Even later wordt de Israëlische moord op de Palestijnse journalist Shireen Abu Akleh genoemd, wat daarvan het bewijs is: zij kreeg een Israëlische kogel op 11 mei 2022, dus ruim voor 7 oktober 2023.

Waarom schrijft de NVJ eigenlijk ‘de terroristische organisatie Hamas’? Hamas is een verzetsorganisatie, en volgens het internationaal recht is gewapend verzet tegen gewelddadige bezetting legitiem. Het is ontluisterend dat een vakbond een verzetsorganisatie als terroristisch bestempeld en daarmee handelt in dienst van de macht.

Erkende collega

We lezen verder, en komen tot wat eigenlijk het belangrijkste punt is omdat de NVJ stelt zondag vooral mee te lopen voor Palestijnse collega-journalisten. Het bestuur en de algemeen secretaris gebruiken echter de frase “door internationale onafhankelijke organisaties als journalist erkende collega’s”. Waarom? Komt de NVJ alleen voor je op als je een door internationale onafhankelijke organisaties als journalist erkende collega bent? Wat is dat dan? De journalisten in de Gazastrook die het werk van hun vermoorde collega’s overnamen en zichzelf on the job trainden in het verslaan van de genocide op hun eigen volk, zijn die door internationale onafhankelijke organisaties als journalist erkend? En zo nee, wat dan? Dan laat de NVJ je vallen als een baksteen?

En als een vermoorde journalist door Israël wordt geframed als ‘werkend voor Hamas’, (lees hier nog eens hoe dat werkt), valt die dan buiten de boot? Weet de NVJ dat je als journalist burger bent en dat het geen bal uitmaakt aan wie je verbonden bent maar dat je als burger bescherming geniet? Dat je die bescherming niet níet hebt als je géén ‘door internationale onafhankelijke organisaties als journalist erkende collega’ bent?

Deze hele formulering verraadt een fundamenteel onbegrip van de grote bescherming die iedere burger ten deel valt en daarmee iedere journalist. De NVJ gooit onze Palestijnse collega’s onder de bus, en ondermijnt alle (intern met veel moeite afgedwongen) steun die de afgelopen tijd aan hen gegeven is.

Dan: ‘Als bestuur begrijpen we hoe gepolariseerd het debat op dit moment is. Deelname aan de demonstratie betekent voor ons geen aanval op Israël als land, maar wel op de beslissingen die de Israëlische regering jegens journalisten als verslagleggers van dit conflict neemt.’

Het debat is niet gepolariseerd. Er is een genocide gaande en zowel in Palestina als internationaal is er een beweging gaande die uit alle macht probeert die te stoppen. De Rode Lijn Voorbij is onderdeel van die beweging, en de NVJ stelt dat het bestuur begrijpt dat het debat gepolariseerd is? Waarom heeft de hasbara zoveel vat op het bestuur en de algemeen secretaris?

Propagandamachine

Vervolgens: ‘Het moet een vreedzame demonstratie worden. Als NVJ verwerpen wij alle vormen van antisemitisme en het oproepen tot en verheerlijking van geweld, zoals die soms in andere demonstraties te zien of te horen waren. Mensen die dat doen, horen niet thuis bij de demonstratie.’

Waarom wordt hier antisemitisme genoemd? Er is geen antisemitisme in de beweging tegen genocide, en het is de Israëlische propagandamachine – die zélf antisemitisch is want vereenzelvigt Israël met jodendom en brengt zo joden overal ter wereld in gevaar – die mensen probeert te doen geloven van wel, en de NVJ trapt erin. En oproepen tot en verheerlijking van geweld? Waar dan? Met een vlag zwaaien, ook als dat een Hamasvlag is, is géén oproep tot of verheerlijking van geweld. En als de NVJ vindt van wel, waarom verzet de vereniging zich dan tegen de wet tegen terrorismeverheerlijking?

En eh, ‘mensen die dat doen horen niet thuis bij de demonstratie’? Daar gaat de NVJ helemaal niet over. Wie wil komen demonstreren, hoort bij de demonstratie thuis, dat noemen we de vrijheid van demonstratie.

We lezen verder. ‘Wij zien Hamas als een terroristische organisatie, die al decennialang groot leed veroorzaakt bij zowel het Palestijnse als het Israëlische volk. Wij distantiëren ons dan ook van alle mogelijke deelnemers die zich op een positieve manier over Hamas uiten of Hamas-vlaggen dragen. De organisatoren zijn dat met ons eens en hebben ons verzekerd dat zij er alles aan zullen doen om dit soort uitingen te bestrijden. Voor ons is die toezegging een belangrijke voorwaarde om deel te kunnen nemen.’

Groot leed

Wie is wij? Ik ben ook lid, actief lid nog wel, namelijk lid van het beleidsteam Persvrijheid. Ik zou Hamas, of welke verzetsorganisatie dan ook, nooit terroristisch noemen, en het past de NVJ ook op geen enkele manier om dat wel te doen. Het benoemen van niet-statelijke gewapende verzetsgroepen als terroristisch is een uitvinding van de macht. Waarom ziet de NVJ Israël niet als terroristische staat, als genocidale terroristische staat? Waarom het legitieme Palestijns zo benoemen en Israël niet? Is het serieus Hamas dat al decennialang groot leed veroorzaakt? Is Hamas soms geen reactie op de decennialange gewelddadige onderdrukking van de Palestijnen door de genocidale apartheidsstaat Israël?

Wat verwacht de NVJ eigenlijk dat de organisatie gaat doen als iemand met een Hamasvlag zwaait? Dat die uit de handen wordt gerukt? Zou de NVJ dat oké vinden? Trouwens, uit een interview vandaag met het hoofd campagne van The Rights Forum, één van de organisatoren van De Rode Lijn Voorbij, blijkt dat zo’n uiting helemaal niet actief wordt bestreden.

Dit statement is diep beschamend. Ik weet dat er veel kritiek op is gekomen door NVJ-leden en ik weet van ten minste twee opzeggingen. Die mensen hebben gelijk: dit is níet het statement dat een vakbond moet doen. Een activistische organisatie – en dat zijn vakbonden per definitie – mag nooit en te nimmer meegaan in de narratieven van de macht maar moet zich daar tegen verzetten.

De NVJ gedraagt zich niet als vakbond, maar als genocide-apologeet die meelult met Jetten en Yeşilgöz maar wel hypocriet meeloopt in de Rode Lijn. Zelfs hun Palestijnse collega’s laten ze vallen als een baksteen. Laat de NVJ alsjeblieft thuisblijven.

Fréderike Geerdink is onafhankelijk journalist. Ze is lid van het beleidsteam Persvrijheid van de NVJ. Ze geeft ook een fantastische collegereeks, Media, macht en koloniale erfenis, die in het voorjaar opnieuw gehouden wordt en waarvoor u zich al op de geheel vrijblijvende wachtlijst kunt zetten.