Frontaal
Naakt
5 februari 2013

Django Unchained – De tarantinificatie van de geschiedenis

Stella Bergsma


Illustratie: Pulpcovers.com

Oké, Tarantino jat voor zijn films alles bij elkaar uit de door hem in zijn jeugd zo bewonderde gewelddadige B-films. Oké, Tarantino gebruikt geweld op een cartooneske, onrealistische manier, waardoor zijn films een soort pornokitsch worden. Dit alles heb ik altijd heel leuk gevonden, omdat zijn scripts de film altijd een laagje extra bewustzijn gaven, ook door de geweldige dialogen.

Personages in zijn films ruzieden over hun gangsternamen (‘Why do I have to be Mr Pink?’) voordat ze de meest gruwelijke daden begingen. Dit gaf zijn films een komisch en zelfbewust laagje, waardoor het een soort antifilms werden. Een eerbetoon en tegelijk een kritiek op de films waar hij in zijn jeugd naar keek.

Puberale wraakfantasieën

Kun je dit truukje ook toepassen op echte geschiedenis? Kun je een strip maken van de Tweede Wereldoorlog? Of van de slavernij in de 19e eeuw in Amerika? Wat mij betreft, werkt het een stuk minder goed. Je zou kunnen zeggen dat Tarantino’s films een soort puberale wraakfantasieën zijn. In Inglourious Basterds nemen de joden wraak op de nazi’s en in Django Unchained is er een negerslaaf die wraak neemt op de blanken.

In kritieken lees ik dat Tarantino hiermee de slavernijkwestie aanpakt en vragen stelt over die duistere periode in de Amerikaanse geschiedenis. In mijn beleving probeert Tarantino alleen maar op een vrij kinderachtige manier de geschiedenis te herschrijven. Een neger ten tonele voeren die übercool is, sneller dan het geluid schiet en alle blanken een kopje kleiner maakt, is dat serieuze maatschappijkritiek hebben?

Vliegende ingewanden

Over de stylistische uitvoering heb ik niet veel te klagen. Je zou kunnen zeggen dat het Amerikaanse slavernijverleden in deze film getarantinificeerd wordt. Mooi retrosausje erover, swingende soundtrack en een paar liter bloed en wat vliegende ingewanden – klaar is Quentin. Ik mis alleen de goede scripts van Pulp Fiction, Reservoir Dogs en zelfs (ook al was ik daar niet gek van) Inglourious Basterds. De dialogen zijn niet zo scherp en het verhaal is dunner dan een flensje op vrijdag.

De manier waarop de held (gespeeld door Jamie Foxx) zich gedraagt en behandeld wordt, komt zeer onrealistisch over. En nou mag dat natuurlijk, het is film, het is fantasie, celluloid dreaming, maar nogmaals ik vind het lastiger omdat het echte geschiedenis betreft. De film is zo doordrongen van het infantiele Amerikaanse good guy, bad guy idee, zo ongelaagd dat het me, zeker gezien de lengte, begon te vervelen.

Verre van natuurgetrouw

Ja, de zwarte medemens werd beestachtig behandeld in die tijd. Wie niets te doen heeft, moet vooral eens het aantal keer turven dat het woord ‘nigger‘ valt in de film. In interviews zegt Quentin dat hij dat expres heeft gedaan om een zo accuraat mogelijk beeld van die tijd weer te geven, maar ik verdenk hem van een heimelijk puberaal binnenpretje, iedere keer als een van zijn acteurs het woord uitspreekt, ZE ZEIDEN NIGGER, ghi.

Een accuraat beeld van die tijd moet haast wel een lachertje zijn, omdat verder bijna alles in de film, van de verkeerde geweren, het bloed – dat cartoonesk rondspuit bij iedere kogel alsof er op een ballon vol rode verf wordt geschoten – tot de veel te hippe zonnebril van onze held, verre van natuurgetrouw is.

Witjes afknallen

Ja, het slavenverleden van Amerika wordt categorisch ontkend en gebagatelliseerd, maar gelukkig is daar Tarantino om het allemaal op te lossen. We sturen er een zwarte man op af die we freeman noemen, gooien er wat James Brown, die Unchained zingt, onder, laten hem alle witjes afknallen en all is right in the world.

Niggah please.

Stella Bergsma is dichteres en frontvrouw van de band EinsteinBarbie. Tussen het zingen door schrijft ze graag en heeft overal een mening over. U kunt haar volgen op Twitter

Gastschrijver