Lieve Anil,
Nuweira Youskine
Illustratie: Phil Henderson
Precies een week geleden kwam je nog even op de redactievloer. Even, want je moest nog naar de crematie van een oude vriend van je. Je bent daar nooit heengegaan. Luttele uren later was je immers bezig de weg naar je eigen crematie voor te bereiden. Dat konden we toen nog niet weten. Er was niets aan je te merken.
Het was ook jouw verjaardag. Dat hadden we wél kunnen weten. We hebben verdomme niet eens een liedje voor je gezongen, die dag. Een belachelijke gedachte, ik weet het. Maar het cliché klopt dus. Als je hoort dat iemand heeft besloten uit het leven te stappen, dan ga je malen. Bedenken welke dingen je nog had kunnen doen.
We hadden jouw zelfgekozen dood nooit kunnen voorkomen, zeggen ze. Nee, voorkomen waarschijnlijk niet. Maar troost bieden, met kleine of grotere gebaren, dat misschien wel. Hoewel, als je met jou werkte, dan waren kleine gebaren eigenlijk nauwelijks mogelijk. Als je met jou te maken had, dan schrokte je de ander op, met huid en haar. Met al je nukken en grillen, met al je prachtige idealen en verhalen.
Onlangs nog, hadden we een gesprek over onze ‘helden’. Mensen tegen wie we opkeken. Jij diste met groot genoegen enkele minpuntjes van jouw helden op. Ik vertelde jou op mijn beurt, dat ik niet méer van mijn helden wilde weten dan de dingen waar ik ze om bewonderde. Hun zwakheden, hun valkuilen: ik hoorde er liever niet over, omdat hun heldendom dan af zou brokkelen. Je keek me aan met een scheef glimlachje. ‘Daar komt de gelovige in jou dan weer naar boven’.
Het zou gek voelen om jou als een held van mij te kwalificeren. Dat is ook niet mogelijk, want als je nauw met mensen samenwerkt, schilfert een ideaalbeeld altijd af. Helden worden mensen van vlees en bloed. Maar wat een respect heb ik voor je. Jouw stem in het dolgedraaide Nederlandse debat, jouw intelligentie, jouw moed om jezelf te blijven wanneer iedereen je naar beneden probeerde te halen en jouw motto dat iedereen elke dag weer moet opstaan om voor een ideaal te vechten. Wat was het afschuwelijk, jouw eigen vechtlust te zien verdampen. Om je wanhopig te zien worstelen met de lelijke wereld om je heen. Je brak mijn hart, met je kwetsbaarheid.
Wat een onmacht rest er nu, wetende dat we nooit meer iets kunnen doen om jouw eenzaamheid op te heffen.
Ik weet dat jij niet geloofde in een God die je liefdevol op zou nemen. Laten we dan een compromis sluiten en wel geloven, dat jouw wonden in een andere wereld zullen helen.
Anil Ramdas, 1958-2012
Nuweira Youskine is redacteur van het televisieprogramma Z.O.Z. en ze heeft een wekelijkse column in Trouw.
RSS