Home » Archief » Maus


[04.05.2010]

Maus

Benech

mauscover

Maus, gemaakt door Art Spiegelman, is de eerste en tot dusver de enige graphic novel die de Pullitzer-prijs heeft gewonnen, meer dan terecht overigens. Het is tot op de dag van vandaag een zeer gedurfde maar artistieke en bewonderenswaardige keuze om een overlevingsverhaal in de vorm van een graphic novel te gieten.

Spiegelman komt, en dat is duidelijk te zien, uit de underground-scene. De tekeningen zijn niet zo mooi gelikt als Robbedoes of de Marvel-comics. Uit artistiek oogpunt heeft Art Spiegelman ervoor gekozen om deze graphic novel geheel in zwart-wit te maken en nog kenschetsender: alle personages te vervangen door dieren. Zo zijn de Duitsers katten, de Polen varkens en de Joden muizen enz.

Natuurlijk is dit geen opzet, maar de onderliggende gedachte is ook een verwijzing naar Der Ewige Jude. Wat hij daarnaast lijkt te willen suggereren, is dat we allemaal dieren zijn, niemand uitgezonderd. Dieren, waarbij klasse, status en wie je bent eigenlijk maskers zijn om te verhullen wie we werkelijk zijn. Dit leidt tot een bijna surreële sfeer in het boek. De normale grijstinten tussen goed en fout zijn verworden tot de zwart-wit visie van de vader van de schrijver, Vladek Spiegelman, en hoofdpersoon van Maus.

maus2

Het accent in Robbedoes en Kwabbernoot ligt juist in de grijstinten tussen goed en fout, in Maus draait het om de onmogelijkheid je te verplaatsen in een kampoverlevende, zelfs als het je vader is. Met dit probleem kampt de maker van Maus. Hij probeert, en slaagt daar goed in, om de onmogelijkheid van het overlevingssverhaal van zijn vader Vladek en zijn vrouw Anja eerlijk en goed te beschrijven. Toch is het boek meer dan “slechts” een overlevingsverhaal.

Naast het overlevingsverhaal van Vladek en Anja draait een belangrijk deel van het verhaal om de complexe verstandhouding tussen Vladek en Art. Art leidt aan een schuldcomplex over zijn suïcidale moeder en om zijn broer die hij nooit gekend heeft. Deze is overleden tijdens de Tweede Wereldoorlog, heeft Art daardoor nooit gekend, maar hij wel continu met hem vergeleken. Tegelijkertijd snakt hij naar de goedkeuring van zijn vader voor de goedkeuring van zijn eigen werk en leven.

Doordat Vladek meer dan regelmatig verwijzingen maakt naar zijn ervaringen, ontstaat een scheve verstandshouding die leidt tot een onvermogen om elkaar goed te begrijpen. De enige manier die tot enige constructiviteit leidt, zijn vertellingen over de levenservaringen van Vladek. Vladek blijkt, ondanks al zijn levensvaringen, geen held en wordt ook daarom niet geheroïseerd. In tegendeel zelfs: zo empathisch als hij voor de Tweede Wereldoorlog is, zo onverdraagzaam en haatdragend lijkt hij erna te zijn. Zijn leven bestaat niet meer uit grijstinten.

maus1

Spiegelman beschrijft ook de impact, die dit alles op hem heeft gemaakt. De verstandhouding tussen met name hem en zijn vader Vladek is hierdoor onder hoge emotionele spanning komen te staan. Toch vervalt het boek niet in plastic emotionaliteit, integendeel zelfs. De schrijver toont zichzelf van een zeer kwetsbare kant. Pijnlijk laat hij de (verschillende) impact tussen hem en zijn vader zien in de vorm van een cartoon die hij heeft gemaakt over en vlak na de zelfmoord van zijn moeder.

Doordat de schrijver regelmatig de vierde wand’ doorbreekt en kritiek levert op hoe hijzelf en anderen op het verhaal van Vladek reageren, wordt je gedwongen je een mening te vormen. Kan je, na al zijn ontberingen aan de ene en afkeurenswaardige gedragingen aan de andere kant nog een zwart-wit visie volhouden? Onwaarschijnlijk, maar misschien schuilt daar juist de kracht van het boek.

Benech leest veel over de Tweede Wereldoorlog, hoewel het zijn studie niet is. Maus is toch wel een van de juweeltjes in zijn boekenkast.

Algemeen, strips, 04.05.2010 @ 16:49

[Home]
 

13 Reacties

op 04 05 2010 at 18:47 schreef Rob:

‘Ein schvarzer!’ Spiegelman is meedogenloos eerlijk over zijn vader. De scene met de zwarte die een lift krijgt van Art en zijn vrouw, waarna vader ontsteekt in een lelijke, diep racistische tirade en vindt dat ze hun boodschappen moeten natellen, is bijna te pijnlijk om te lezen. En dat wil wat zeggen in zo’n boek.
Inderdaad, ook een juweel in mijn boekenkast.

op 04 05 2010 at 19:13 schreef Benech:

Rob: ook laatst de documentaire over Art Spiegelman gezien? Best indrukwekkend.

op 04 05 2010 at 19:14 schreef MNb:

Laat Marianne Thieme dit maar niet onder ogen krijgen.

op 04 05 2010 at 19:14 schreef Tjerk:

Ik heb in de winkel meermaals met Maus in mijn handen gestaan. Joden als muizen, nazi’s als katten: het idee is geweldig. Maar ik vind de plaatjes te druk. Erg vermoeiend voor de ogen allemaal.

op 04 05 2010 at 19:38 schreef Peter:

O, daar heb ik me ook overheen moeten zetten. Maar heb je dat eenmaal gedaan, dan word je gepakt door het verhaal, Tjerk, gegarandeerd.

op 04 05 2010 at 23:48 schreef Benech:

Tjerk: ik vind het een nogal slap excuus als je het verhaal niet kent. Doet me een beetje denken aan die dialoog in Amadeus tussen Wolfgang en een lakei van de keizer: “No, he doesn’t like your composition” Why? “Well, the emperor is able to understand only a limited number of notes per minute.”
Overigens: het idee van muizen en katten is voor de hand liggend. Hoe hij hierop doorborduurt, bijvoorbeeld als Art zijn niet-Joodse vrouw wil introduceren als personage, is aanzienlijk minder voor de hand liggend en daardoor des te mooier doorgevoerd als idee.

Stillistisch zal het vast niet vreselijk gelikt zijn, maar ik meen, Peter, correct me if I’m wrong, dat dat een kenmerk is van underground-strips.

op 05 05 2010 at 08:43 schreef Peter:

Underground kan net zo ‘gelikt’ zijn als main-stream (zie bijvoorbeeld Jaime Hernandez of Jim Woodring), maar er wordt nou eenmaal meer geëxperimenteerd met vorm en inhoud, dus je krijgt nog wel eens te maken met een zekere mate van ontoegankelijkheid.

op 05 05 2010 at 13:12 schreef Anne:

Kijk alsjeblieft het stuk nog even na op taalfouten. Het doet pijn aan de ogen.

op 05 05 2010 at 15:19 schreef Benech:

Ik zie er ook wel een paar, helaas zal je dat met Peter moeten opnemen want ik kan achteraf niet meer corrigeren.

op 05 05 2010 at 15:26 schreef Peter:

Ik zie er ook een paar, maar omdat Annes reactie zo sympathiek is, laat ik ze lekker staan.

op 05 05 2010 at 15:57 schreef Benech:

fuck Peter, nu help je mijn reputatie *kuch* als taalpurist om zeep.

op 06 05 2010 at 03:39 schreef EJ:

Ik moet de documentaire over Art Spiegelman nog bekijken. Hij heeft ook mooie (waarvan een aantal spraakmakende) omslagen gemaakt voor The New Yorker

Het wordt weer eens tijd om Maus te herlezen. Het blijft een “all time favourite” samen met “Adolf” van Osamu Tezuka en “Barefoot Gen” van Keiji Nakazawa

op 06 05 2010 at 17:12 schreef wabbit was here:

Turner diaries… een juweel in mijn boekenkast..

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

STEUN FRONTAAL NAAKT MET EEN TIKKIE!

 

 

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

MEEST GELEZEN IN SEPTEMBER

O Woke bestaat niet

O Wierd Duk de geniepige klootzak

O Waarom keert niemand Geert Wilders de rug toe?

O Hoe NRC zichzelf uit angst voor de wokies compleet voor schut zet

O Ik menstrueer; WAT IS DAAR MIS MEE?!

O Wappies hebben ook rechten

O Vrouwen, koester de heks in jezelf!

O Sigrid Kaag de Messias

O Wappies en nazi’s

O Ik was zelf een complotdenker

 

MEEST GELEZEN EVER

O YouPorn

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Hoi, Onderwijsraad, zit de mensen eens niet zo in hun nek te hijgen!

O Kappen met je hypocriete gejank, landgenoten, je racisme schijnt door

O Lekker hitsen tegen migranten met Wierd Duk en Lucas Hartong

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

“Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.” (Hafid Bouazza).

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Peter is soms een beetje intens en zo maar hij kan wél echt goed schrijven.” (Özcan Akyol)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“Literaire Spartacus” (André Holterman)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.” (Lousewies van der Laan)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS