Rena Breed

Illustratie: Miguelanxo Prado

Foute mannen – ik heb er zelf een gehad en ik ken ook genoeg vrouwen die er een gehad hebben. De foute man heeft een voorkeur voor een vrouw met een lagere status. Als zo’n man dan verliefd wordt op een vrouw die populair is, succesvoller is of meer talent blijkt te hebben, zijn de rapen gaar. Iets in hem zet hem er toe om die vrouw via verbale of lichamelijke agressie of ontrouw te onderdrukken.

Ik ben zelf als jonge vrouw in zo’n situatie terechtgekomen. Aanvankelijk leek hij heel enthousiast over de creatieve talenten die we met elkaar gemeen hadden. Hij hemelde mij op. Maar behalve trots was hij vreselijk jaloers als anderen mij positieve aandacht gaven.

We leefden in Amsterdam tijdens mijn studieperiode en onze levens raakten steeds meer met elkaar vervlochten. Hij was charmant, handig en zeker niet dom en altijd in voor leuke dingen. We maakten met anderen muziek, deden samen een yogaopleiding en gingen naar kunstlezingen. Gingen samen liften, hadden samen vrienden. Ik had niet door dat ik verstrikt raakte in de clichématige vicieuze cirkel, ik begon werkelijk te geloven dat wij het beste bij elkaar pasten. Ook mensen om ons heen gaven die indruk.

Ik had wel door dat hij snel gekrenkt leek, vooral nadat ik wel was aangenomen op de kunstopleiding en hij niet. Hij kon niet blij voor mij zijn. Hij was toch zeker de meest getalenteerde van ons beiden? Hij stelde zich echt op als miskend talent. Maar dat viel in de grote stad natuurlijk niet op. Daar zijn wel meer mensen met bovenmatige behoefte aan bewondering. Hij gooide zijn artistieke ambities opzij en stortte zich op de oosterse filosofie. Zo kon hij weer de eerste viool spelen.

In de loop der jaren begon hij mij steeds vaker te kleineren, te vernederen en zelfs fysiek lastig te vallen. In een jaloerse bui verscheurde hij een stapel tekeningen die ik in Artis had gemaakt. Op het andere moment stond hij keurige lijstjes te maken voor een paar schilderijtjes van mij.

Ik werd steeds onzekerder en mijn hele zelfbeeld ging naar de knoppen. Alle smoesjes van keukendeurtjes of stoeipartijtjes die misgingen heb ik kunnen gebruiken als verklaring voor blauwe plekken. Ik moest steeds meer mijn best doen om te voldoen aan zijn eisen. Waarvan een aantal door mij niet in te willigen waren.

Ik vermeed het om samen met vrienden leuke dingen te ondernemen, want altijd was hij jaloers en bang dat andere mannen mij ‘van hem af zouden pakken’. Ik had daar blijkbaar zelf niks over te zeggen.

Altijd beoordeelde hij mijn vriendinnen op hun neukbaarheid. Was het niks dan vond hij ze ook niks en hij liet dat ook goed merken. Hij wilde zelf wel de vrijheid nemen om andere vrouwen te versieren, maar was als de dood dat ik dan ook vreemd zou kunnen gaan.

Als hij mij voor de zoveelste keer ontrouw was geweest, werd ik steevast vergeleken met die andere vrouw en werd mij fijntjes ingewreven waarom hij wel had moeten uitwijken naar die andere, tijdelijk betere vrouw. Hij was op zo’n moment de o zo eerlijke man die de ontrouw opbiechtte en ik de jammerende domme koe. Wat dan weer extra bevestigde waarom hij wel voor die andere vrouw was gevallen.

Toch had hij altijd spijt en hij wilde absoluut niet bij mij weggaan. Ik was zijn ideale vrouw. Ik raakte niet van hem af.

Na een paar jaar kreeg ik steeds meer begrip voor vrouwen die in een opwelling hun man ombrengen, maar ik overwoog ook meermaals zelfdoding.

In gezelschap durfde ik niet meer mezelf te zijn, niet te vrolijk te doen, want dat kon op een later moment tegen mij gebruikt worden. Daar kwam ook nog eens bij dat hij ook was gaan drinken, wat de situatie sterk deed verslechteren. Hij kon niet stoppen met drinken en dronk zichzelf echt laveloos.

Het gekke was dat ik er vaak genoeg over gelezen had in Lieve Lita-achtige rubrieken, maar ik kon eigenlijk niet geloven dat juist ik in zo’n situatie terecht gekomen was. Ik las verdorie elke maand de OpZij!

Toen hij in een conflictsituatie raakte en hij zijn dagelijkse werkzaamheden veranderd zag, viel er zoveel weg wat ons ogenschijnlijk samenbond. Hij ging nog meer drinken. Ik was bijna constant bang, vooral als ik thuiskwam van mijn werk, als ik de sleutel in de voordeur stak. Ik wist nooit hoe ik hem aan zou treffen, altijd was er angst om wat mij te wachten stond.

Ik woog nog maar 53 kilo. Ik was een schim van mezelf geworden en had het altijd koud. Maar volgens sommigen leek ik wel een fotomodel. Hoe treurig.

Een aantal keer heb ik er met andere mensen over gesproken, met vrouwen die het wel zagen en uit eigen ervaring spraken. Maar ik hoopte dat ik gered zou worden, door hen of door iemand anders.

Op een dag liep ik weg, en bracht na telefonische bedreigingen de nacht door op de kamer van een vriendin. Ik kon niet meer. Toen ik de volgende dag weer naar huis ging, deed hij de deur achter mij op slot, er volgde een tirade en ik vreesde werkelijk voor mijn leven. Ik wist op dat moment dat ik niet gered zou worden maar dat ik zelf er een punt achter moest zetten.

Op het moment dat hij even niet oplette, klom ik over het balkon naar het balkon van de buurvrouw, daar heb ik een uur of wat in een hoekje gezeten. Hij dacht, gelukkig, dat ik in de tuin van de benedenburen was gesprongen en zocht niet verder.

Bij de buurvrouw belde ik mijn ouders. Na een maand onderduiken was hij uit mijn huis en uit mijn leven. Ik ben nog wel lang bang geweest dat hij mij zou gaan stalken.

Achteraf gezien was hij niet slechts een foute man, waar veel vrouwen voor vielen, hij had altijd ergens een nieuwe vriendin achter de hand, maar ik denk dat hij een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft. Als ik daar over lees, valt een en ander op zijn plaats.

Het is natuurlijk erg jammer dat het veel jaren van mijn leven heeft verpest. Jaren die ik eigenlijk aan mijn eigen ontwikkeling had kunnen besteden in plaats van aan zijn grillen.

Ik denk wel dat ik nu een radar heb voor foute mannen. Die slaat af en toe nog flink uit. Ik ken zelfs van vrij dichtbij een vrouw waarvan ik zeer sterk het gevoel heb dat zij door haar partner thuis gekleineerd wordt. En niet alleen omdat hij zich laatdunkend over haar werk en hobby’s uitlaat. Wat sowieso een van de kenmerken van foute mannen is. Misschien wacht zij ook tot zij gered wordt van haar foute man.

Helaas, ze zal zichzelf moeten redden.

Oei, wie had zo’n verhaal verwacht van Rena Breed (1967), die op My Favourite Shoes pleit voor meer levensvreugde door het dragen van mooie schoenen.