Saneer de woningmarkt met een ‘Bad Bank’
Thomas Colignatus
Foto: Squirm
Al jaren is onder economen bekend dat er grote problemen op de woningmarkt zijn. Daarover produceerde de vereniging van economen KVS (Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde) in 2008 een inzichtelijk boekje. Politici deden er dus weinig mee. Inmiddels blijkt de woningmarkt het economisch herstel te belemmeren. Minister van Wonen Stef Blok ontpopt zich tot de brekebeen van het kabinet die zijn zaakjes niet op orde heeft, die de economie en de begroting in het rood houdt en voorkomt dat we even konden meeliften met het tijdelijke bedrieglijke “herstel” in Europa.
Het VVD-PvdA kabinet geeft alleen hypotheekrenteaftrek in nieuwe gevallen wanneer volledig en annuitair wordt afgelost. Starters worden dus geconfronteerd met hoge maandlasten en kunnen dan alleen kopen tegen lagere prijzen, waardoor verkopers met een restschuld zouden blijven zitten. Dit beleid zet de markt dus op slot. Het blijft verbazen dat een VVD-minister niet begrijpt hoe een markt werkt. Een betere aanpak was geweest de hypotheek gewoon aflossingsvrij te laten, maar de renteaftrek te gaan beperken tot maximaal 400.000 euro met een fictief schema met annuitaire aflossing, en hier natuurlijk mee te wachten tot er voldoende herstel van de crisis was.
Banken buiten schot
Nu Stef Blok het probleem groter en groter heeft gemaakt, zoekt men wild om zich heen om daar weer nieuwe oplossingen voor te verzinnen. Sommigen spreken over het inzetten van pensioengelden voor de woningmarkt. Kees van Dijkhuizen suggereerde dat hypotheken die toch onder de nationale hypotheekgarantie vallen, gebruikt konden worden als pensioenbeleggingen. Maar de pensioenfondsen kunnen dan rendement inleveren.
Mathijs Bouman deed de suggestie dat mensen met een onderwaarde hun schuld aflossen met pensioenpremies. Maar zij krijgen dan ook een lager pensioen. Merk op dat deze voorstellen de banken buiten schot houden.
Red huiseigenaren en banken tegelijk
Mijn suggestie is een Bad Bank op te richten. Bijvoorbeeld met de naam “Red huiseigenaren en banken tegelijk” (RHBT). Het is wel grappig dat dit een “Bad Bank” wordt genoemd en niet een “good bank“, terwijl het toch goede werken zal verrichten. In deze aanpak worden de banken weliswaar gered maar ze mogen ook een veer laten, bijvoorbeeld wanneer blijkt dat ze onverantwoord hypotheken hebben verstrekt.
Het RHBT-plan werkt doordat oude hypotheken gebaseerd zijn op een rente van vijf procent terwijl de overheid momenteel kan lenen tegen twee procent. Voor de veiligheid hanteer ik drie procent.
Acute situaties bestaan bij wie werkloos wordt en moet verkopen, of bij wie voor zijn werk moet verhuizen naar een andere stad. Minder acuut maar nog wel belangrijk zijn huiseigenaren die (over enkele jaren) hun hypotheek moeten hernieuwen maar niet meer dezelfde waarde voor het onderpand kunnen rekenen.
Reclamebrochure
Momenteel wordt de bankensector fors gesubsidieerd via een lage rente bij de Europese Centrale Bank, om maar niet te spreken over de overnames door de overheid. Het is beter om die subsidie te gebruiken om de klanten te helpen zodat de banken alleen indirect geholpen zijn. De banken hebben geflateerde balansen omdat niet alle hypotheekschulden inbaar zouden zijn. Via een Bad Bank wordt ook dit opgelost.
De bankenlobby is heel sterk. De overheid stelde de Commissie Structuur Nederlandse Banken (CSNB) in onder leiding van oud-bankier Herman Wijffels. In plaats van een objectief rapport schreef deze commissie een reclamebrochure, zie mijn bespreking Herman Wijffels: banken gered, economie gevloerd. In mijn bespreking staat ook iets meer over het voorstel tot het oprichten van zo’n Bad Bank. Lezenswaardig is ook de tekst van Dik Degenkamp over het rapport Wijffels (MeJudice 10 juli).
Thomas Colignatus is econometrist en leraar wiskunde te Scheveningen, en verbaast zich over de wereld en Nederland in het bijzonder. Zie hier zijn “Cursus economie“.
RSS