Tayfun Balçik

Illustratie: Jess Fink

In onze laatste bijeenkomst – begin januari – hebben we besloten om als Turken en Koerden openbare brieven naar elkaar te schrijven. Van Hasan naar Ayse en van Dewran naar Kamil. De namen zijn gefingeerd. Hoewel veel aanwezige Koerden enthousiast waren, is de Koerd die deze brief wil beantwoorden ongewis. Niks zo zuur als een vraag zonder antwoord, stilte bij een grap of gefronste wenkbrauwen tijdens een socialiseringspoging.

Maar het gaarste gevoel van allemaal is eenzijdige liefde. Praat je over liefde, dan praat je over gevoelige shit. Velen praten er daarom nooit over. En zie daar de verbinding tussen liefde en de Turks-Koerdische kwestie. De laatste is evenzeer moeilijk. Veel Turken en Koerden branden er hun vingers niet aan. Waarom uit de etnische doos denken? Het is toch heerlijk om te praten met mensen die exact hetzelfde vinden als jij?

Nationalistische Koerden

Maar deze Turk doet het toch. Een brief naar Koerd X. Laat ik kort ingaan op de situatie in het zuid-oosten van Turkije. HO HO HO! Nationalistische Koerden ben ik nu al kwijt. Want: “HIJ ZEGT ZUID-OOST TURKIJE, IN PLAATS VAN NOORD-KOERDISTAN”. Oké, geen probleem: KOERDISTAN. KOERDISTAN. KOERDISTAN. Zelfs drie keer z’n moeder. Tevreden? “Hay senin Kürdistan diyen agzini …” hoor ik nu Turkse nationalisten tegen me blaffen. Oké, ook geen probleem. Als historicus zeg ik: HISTORIC ARMENIA. Nou goed?

Kijk, broeder Koerd. Volgens mij zit de vork zo in zijn steel. We hebben als Turken en Koerden de Armeniërs afgeslacht en zitten sindsdien met elkaar overhoop. Dit gezegd hebbende is het voor broeder Turken wel een goede oefening om Koerdistan te zeggen. Gewoon elke dag een beetje oefenen. Eerst “koerd” of “armeen” met een kleine letter, zoals in Turkse boeken uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Daarna experimenteren met “Turks-Koerdistan”. En als je je etnische zelf ‘helemaal’ bent ontgroeid gewoon uitschreeuwen die handel: KOERDISTAAAAAAAAAN!!!

Het zal je goed doen. Eerlijk waar. Hoe eerder hoe beter.

Turks leger

Maar goed. Ik had het over de situatie op dit moment. Talloze gebieden in Zuid-Oost Turkije zijn door het Turkse leger afgesloten van de buitenwereld. Daar woedt een stadsoorlog tussen Turkse strijdkrachten en de PKK of, beter gezegd, de gewapende jongerentak van de PKK: de YPG (Volks Verdedigingseenheden). Zij hebben zich in de smalle steegjes verschanst achter barricades. Veel doden zijn te betreuren, waaronder burgerslachtoffers. Het is moeilijk om met cijfers te komen. Vanuit verschillende hoeken worden diverse aantallen genoemd. Maar naar alle waarschijnlijkheid zijn er minimaal 500 doden gevallen sinds vorig jaar zomer het geweld weer is losgebarsten. Vooral aan Koerdische kant. De strijd is ongelijk. Het is Israel tegen de Palestijnen.

Qua taal kunnen we evenzeer spreken van de slechtste en gevaarlijkste periode van de AKP. Oude nationalistische reflexen worden door de politiek in een ‘Turks-islamitisch’ of ‘Koerdisch-seculier’ jasje gestoken en aan het volk gepresenteerd. Alles wat de eigen kant zegt, is de volle waarheid en alles wat uit de ‘kop’ van de ander komt is een leugen.

George Bush

Om maar met mijn ‘eigen kant’ te beginnen. Elke dag blèrt Erdogan op TV tegen de ‘organisatie’. Twee dagen terug in het presidentieel paleis: “Onderhandelingen met de PKK of hun propagandisten in het parlement zijn op dit moment uitgesloten. We gaan door tot al onze steden zijn schoongemaakt van alle terroristen.” Helemaal vastgebeten in zijn eigen gelijk zet hij gewone Turken en Koerden voor het blok: “je bent met de staat of met de terroristen”. Wat is het verschil nog met George “you are with us or against us” Bush?

Maar goed, genoeg gezeken over Erdogan. Laten we meer over elkaar praten. Ik ben dus een Toerkoe uit Amsterdam-West. Ik lees de Volkskrant elke dag en raak gestresst. Af en toe ben ik zo gefrustreerd dat ik hout wil hakken in een bos. Gewoon keihard slaan met een bijl. Zo hard dat met elke slag de demonen oprotten naar dat vervloekte plek in me. Ja, ik heb het over de plek waar je slechtse ik vandaan komt. Ik haat die plek. Maar hij is er. En die hebben we allemaal.

Gevaarlijke shit

Maar dus een Turk uit Amsterdam. Ik kon net zo goed een Koerd uit Den Haag zijn. De niet-Turk of niet-Koerd zal met moeite het verschil zien of horen. Alleen wij kunnen dat in twee seconden achterhalen. En dat is ook de reden dat wij alleen elkaar echt goed kunnen begrijpen. Want alleen wij weten precies welke stront we over elkaar schijten. Gevaarlijke shit. En daarom, broeder Koerd, moet er meer Turks-Koerdische liefde komen. Wat vind jij?

Tayfun Balçik is historicus, gespecialiseerd in de moderne geschiedenis van Turkije en die van Amsterdam-West. Hij heeft een Facebook-pagina.