Palestijn of Israëliër?

Hassnae Bouazza

Ik heb op je gewacht, maar je kwam niet. Hopelijk is alles goed met je. Ik wilde je bedanken voor gisteravond, het was fantastisch. Bel je me morgen?

Dit briefje wordt door een advocaat, één van de hoofdpersonen van Sayed Kashua’s nieuwe roman Tweede Persoon Enkelvoud, gevonden in een tweedehands boek. Hij herkent er het handschrift van zijn vrouw in en voor hij het goed en wel heeft doordacht, heeft hij al besloten dat de moeder van zijn kinderen een overspelige hoer is die eigenlijk dood moet. Terwijl hij Tolstojs Kreutzersonate leest, fantaseert hij over de confrontatie met haar en met de hond met wie ze vreemdgaat.

Hiermee komt Kashua’s roman goed op dreef en raken de hoofdpersonen met elkaar verwikkeld in een ingewikkeld spel van achterdocht, jaloezie en identiteit.

De roman vertelt het verhaal van de succesvolle Palestijns-Israëlische advocaat die een eigen praktijk heeft, een mooi huis, een dure auto en een vrouw en twee kinderen. Samen met andere bevriende echtparen vormen ze een leesclub: ze komen eens per maand bij elkaar om te eten en te discussiëren over wat ze gelezen hebben. Ze leiden het goede leven, en het lijkt hen aan niets te ontbreken, hoewel de advocaat en zijn vrouw in aparte kamers slapen en alleen het bed delen als ze vrijen -iets wat de advocaat prima bevalt.

Dit verhaal wordt afgewisseld met dat van de Palestijnse student Amier die zijn Palestijnse dorp en moeder verlaat om in Jeruzalem te studeren. Amiers verhaal is in de ik-vorm geschreven en beschrijft het studentenleven, zijn werk als verzorger van de Israëlische Jonathan, zijn ambities en zoektocht naar een identiteit. Hoe kun je beter door het leven gaan in Israël: als Palestijn, en zo voorgetrokken worden bij de Kunstacademie door linkse policors, of als Israëliër en op de juiste merites beoordeeld worden?

De roman geeft een fascinerende en verfrissende kijk op het leven van Palestijnen in Israël. Er komt geen nederzetting in voor en ook de vele VN-resoluties blijven achterwege. Dit is een andere realiteit van vele Palestijnen die in Israël wonen en die door de Israëlische regering Arabieren worden genoemd.

Kashua is een beroemdheid in Israël: zijn boeken zijn populair en de comedyserie waarvoor hij het script schrijft, is een kijkcijferhit ondanks dat het leeuwendeel van de dialogen in het Arabisch is. Kashua schrijft zijn romans in het Hebreeuws, wat hem lang verdacht maakte onder andere Palestijnen, die hem als verrader zagen. De miskenning van zijn landgenoten heeft Kashua lang gefrustreerd, maar toen ik hem onlangs mocht interviewen in Den Haag, vertelde hij dat het inmiddels beter gaat en dat hij nu ook waardering krijgt voor zijn werk van zijn landgenoten -ook al woont hij in het Israëlische deel van Jeruzalem en weigert hij zich te committeren aan welk politieke kamp dan ook.

Tweede Persoon Enkelvoud is zijn derde roman en leest bijna als een thriller. Kashua bouwt de spanning knap op en net als je denkt dat je opgelucht kunt ademhalen, haalt de schrijver een laatste streek met zijn lezers uit.

Een aanrader.

Hassnae Bouazza (حسناء بوعزة) schrijft voor onder meer Vrij Nederland, De Volkskrant, NRC Handelsblad, Elle, de Arabische site van de Wereldomroep en OneWorld. Met Femke Halsema werkt ze aan een documentaire over vrouwen en de islam. In 2009 was ze te bewonderen in Vrouw & Paard, ze is regelmatig te horen bij BNR Nieuwsradio en te zien in het programma Z.O.Z.. Dat ze nog tijd heeft om in het geheim voorbereidingen te treffen voor de vestiging van het kalifaat in Nederland, mag een wonder heten. Volg haar op Twitter.

Hassnae Bouazza, 29.05.2012 @ 07:41

[Home]

21 Reacties

op 29 05 2012 at 09:41 schreef babs:

Op mijn lijstje. Bedankt!

op 29 05 2012 at 13:28 schreef MNb:

Wie de Kreutzersonate kent huivert bij voorbaat.

op 29 05 2012 at 14:47 schreef leo schmit:

Ik zou op twee manieren kunnen reageren op deze boekrecentie, negatief en positief:

1. Negatief: Met alle begrip voor de persoonlijke motieven van Kashua en zijn ongetwijfeld schone stijl (ik heb nog niks van hem gelezen), doemt bij mij een beeld op van een gedoogarabier. Ik twijfel er ook aan of zijn verdreven landgenoten hem zo weten te waarderen.

2. Positief: De toemnemende waardering voor Kashua’s werk zowel van Palestijnse landgenoten en Israelische burgers bewijst dat een een-staat oplossing nog niet zo’n slecht idee is.

op 29 05 2012 at 20:42 schreef Jon:

Ik kwam als best wel jongeman in Jeruzalem (in een tijd dat het wat beter leek te gaan) en noemde een Palestijn Israëliër. Dat viel niet goed. Maar nu ik terugkijk en met wat ik later heb geleerd, viel zijn reactie mee. Hij liet zien dat hij geïrriteerd was, maar stapte er ook snel overheen.

Dat moment heeft met terugwerkende kracht veel indruk op me gemaakt. Misschien nog wel meer dan de gewaarwording dat er in het best kleine centrum van Jeruzalem allerhande orthodoxe stromingen van drie wereldreligies door elkaar heenlopen, samen met wat wij normale mensen noemen (westers of iets meer Arabisch gekleed).

op 29 05 2012 at 21:29 schreef Saira:

Mijn broer (Hindoestaan met wat verdwaalde niet-Hindoestaanse voorouders) heeft in Egypte en Israel gewerkt.

In Israel dachten sommige Israeli’s dat hij een Israeli was, en sommige Palestijnen dat hij een Palestijn was. Dat vond hij wel grappig. Argwanend aangekeken worden omdat hij een typsche moslimnaam heeft, kon hij weer niet waarderen.

Op vakantie in het buitenland vroegen mensen of mijn Nederlandse man een Duitser was. Viel ook niet goed, even vergetend dat hij zijn achternaam te danken heeft aan een Duitse immigrantenvoorouder.

op 29 05 2012 at 22:08 schreef Edo Blaauw:

Leve de Gedoog Arabier en de Gedoog Israëliër!
Fuck de zichzelf opblazende Arabier, en de in het wild schietende Israëliër.
Thee drinken is lekker.

op 29 05 2012 at 22:20 schreef Edo Blaauw:

Ach ja ik roep ook maar wat, ik krijg altijd spreekwoordelijke koppijn van dit conflict.
Er verschijnen dagelijks paperassen over, en altijd kiezen ze partij, en ik weet bij m’n God niet meer wie wat doet.
Is er literatuur te vinden met een beetje een redelijke uiteenzetting van de zaken waardoor ik eindelijk ‘s een heldere opinie hier over kan vormen?

op 30 05 2012 at 01:29 schreef MNb:

De Bron van James Michener kiest geen partij, wellicht omdat het een roman uit 1965 is. Alleen denk ik dat je na lezen nog steeds geen opinie zult hebben. Die non-opinie zal wel een stukje helderder zijn.

op 31 05 2012 at 09:16 schreef Yvonne:

Edo Blaauw

Het zal me wat. De Duitsers bezetten jouw land, pikken het in, maar we kiezen geen partij, laat staan dat er verzet gepleegd wordt. Het is zo simpel als wat, al wil de propaganda, media etc. het wat ingewikkelder doen voorkomen. Dus als je vanuit de context gaat dat je bezet wordt, beroofd van jouw bestaansmogelijkheden met alle meegaande misdaden, dan kan je de rest ook begrijpen. Dat Kashua weigert zich te committeren aan welk politiek kamp dan ook maakt hem een excuus Truus plus een belangenbehartiger van de schurkenstaat.

op 31 05 2012 at 09:42 schreef hassnae:

Ho, ho, Kashua is geen excuustruus. Hij heeft een duidelijke mening aangaande de politieke situatie. Hij weigert zich alleen te committeren aan een politieke organisatie en dat is zijn goed recht.

op 31 05 2012 at 10:41 schreef Yvonne:

Hassnae

Tuurlijk is dat zijn goed recht maar dan vraag ik me af waarom niet?

op 31 05 2012 at 15:17 schreef Edo Blaauw:

Wat ik er tot nog toe uit kan opmaken is dat Israel zich momenteel behoorlijk schurftig gedraagt, dat het vermoedelijk niet verstandig was om ze een staat te geven vanwege de schijnbaar onvermijdelijkheid van dit conflict, dat ik alle begrip heb voor Joden die na de Holocaust naar Israel zijn gegaan. Dat verzet plegen legitiem kan zijn, maar dat bussen opblazen met onschuldige burgers nooit gerechtvaardigd is. Het lijkt me ook niet legitiem om Israel te steunen met wapens, etc.
Dat voor de rest Islamitische regimes volgens mij stuk voor stuk ver achterlopen met de mensenrechten, en dat welvaart over het algemeen mensen helpt om mensenrechten beter te waarborgen.

Voor de rest weet ik niet zeker of dit juist is, omdat ik niet weet wat ik allemaal weet en niet weet, en ben ik het gemakshalve maar eens met Mei-Li vos, omdat ik dat een leuk lief mens vind.
Alleen ik weet niet wat zij hier van vindt.

op 31 05 2012 at 21:27 schreef Edo Blaauw:

Ik vind eigenlijk denk ik dat onze voornaamste zorg in dit conflict momenteel is om te zorgen dat de Palestijnen een goed werkende economie krijgen, dat ze een naar verhouding van inwonertal land terugkrijgen, dat financiële steun naar Israel uiteindelijk moet worden afgebouwd naar 0 aangezien hun economie en leger prima draaien. Wel moet er bij de steun van Palestina vooral geïnvesteerd worden in onderwijs en handel (en moet ten alle tijden geprobeerd worden het geld niet naar machthebbers te gaan).
Volgens mij lijkt me dit het beste aangezien slechte economien vaak dictators creëren (en andersom) en geweld vaker voor komt onder mensen die gebukt gaan onder armoede.
Hoe dit allemaal in de praktijk moet geregeld worden weet ik ook niet.
Is dit allemaal erg links? Of ben ik wel een beetje in lijn met m’n geliefde D66?

op 01 06 2012 at 00:48 schreef MNb:

Of het allemaal erg links is weet ik niet, Edo. Het klinkt wel erg verstandig en dus – het is nu eenmaal het MO – behoorlijk onrealistisch.
Ga je dat boek nog lezen?

op 01 06 2012 at 12:06 schreef Yvonne:

@Edo Blaauw

De Palestijnen zijn aan het overleven, hun bestaansmogelijkheden zijn gestolen of vernietigt door de buren, dat heeft niets met dictators te maken dan wel met de misdaden van Israël. Er gaat aardig wat financiële steun naar toe, alleen is het de schurkenstaat die er van profiteert. Ga eens lezen wat er met de infrastructuur is gebeurt, het vliegveld, wat zij niet of wel mogen eten, kortom waarom de schurkenstaat er alles aangelegen is om te voorkomen dat er een bloeiende economie zou kunnen ontstaan.

op 01 06 2012 at 14:00 schreef Yvonne:

@Edo Blaauw

Door: redactie
14-5-12 – 02:12 bron: ANP

Kijk, dat gebeurt er met onze steun, weggegooid geld.

Tientallen Palestijnse huizen, watertanks en boerderijen die met Europees geld waren gebouwd, zijn vernietigd door Israël. Dat heeft de VN-organisatie voor Humanitaire Zaken (OCHA) zondag gemeld.

In totaal zijn in 2011 62 gebouwen en objecten op de Westelijke Jordaanoever gesloopt. Nog eens 110 andere projecten lopen datzelfde risico. Het Israëlische leger zegt dat de gebouwen zonder vergunning waren neergezet en daarom gesloopt moesten worden.

De projecten zijn gefinancierd door Nederland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Polen, Ierland en de Europese Commissie.

op 02 06 2012 at 14:17 schreef Edo Blaauw:

@Yvonne,
wat moet er volgens jou gebeuren?

op 03 06 2012 at 14:43 schreef Edo Blaauw:

@Mndb Ik weet nog niet of ik dat boek ga lezen, maar bedankt voor de tip! Ik heb nog wat andere boeken die ik eerst wil lezen. Maar ik bedoelde eigenlijk non-fictie, weet jij, of iemand anders, daar een goed boek voor?

op 05 06 2012 at 10:42 schreef Yvonne:

Edo

Ik denk dat je echt wel weet hoe het een en ander in elkaar steekt.

Wat moet er gebeuren?

Dat joodse Israëliërs stoppen met hun kopieergedrag en erkennen dat het Groot Israëlische Rijk er nooit van zal komen omdat het misdadige handelen, nu geprojecteerd op de Palestijnen, uiteindelijk naar binnen toe zal slaan. Dan wordt het: “wil de echte jood opstaan”.

op 30 07 2012 at 13:59 schreef Edo Blaauw:

Dat laatste lijkt me echt pure speculatie, en eigenlijk ook puur gelul.
Dat ze momenteel een nodeloos agressief beleid door voeren naar omringende landen is toch al genoeg om kritiek te leveren, waarom moet je er nou weer een vrij merkwaardige glazenbol voorspelling bij halen?
Eigenlijk ben ik trouwens voor een 1 staten oplossing, maar dat is wel echt ver van de dagelijkse realiteit.
Ik sta wel in ieder geval momenteel veel dichter bij de opvattingen van een Ander Joods Geluid, dan bij Leon de Winter.
Leon de Winter is naar mijn mening een verschrikkelijk enge man, die zich zelf ‘s even goed in de spiegel moet gaan kijken met z’n non-argumenten.

op 29 01 2013 at 13:06 schreef Met dank aan Hassnae: ‘Tweede Persoon Enkelvoud’ « Defrysk's Blog:

[...] Hassnae’s recensie dekt wat mij betreft de lading wel. Daar valt niets aan toe te voegen. [...]