Palestijn of Israëliër?
Hassnae Bouazza
Illustratie: Carl Larsson
Ik heb op je gewacht, maar je kwam niet. Hopelijk is alles goed met je. Ik wilde je bedanken voor gisteravond, het was fantastisch. Bel je me morgen?
Dit briefje wordt door een advocaat, één van de hoofdpersonen van Sayed Kashua’s nieuwe roman Tweede Persoon Enkelvoud, gevonden in een tweedehands boek. Hij herkent er het handschrift van zijn vrouw in en voor hij het goed en wel heeft doordacht, heeft hij al besloten dat de moeder van zijn kinderen een overspelige hoer is die eigenlijk dood moet. Terwijl hij Tolstojs Kreutzersonate leest, fantaseert hij over de confrontatie met haar en met de hond met wie ze vreemdgaat.
Hiermee komt Kashua’s roman goed op dreef en raken de hoofdpersonen met elkaar verwikkeld in een ingewikkeld spel van achterdocht, jaloezie en identiteit.
De roman vertelt het verhaal van de succesvolle Palestijns-Israëlische advocaat die een eigen praktijk heeft, een mooi huis, een dure auto en een vrouw en twee kinderen. Samen met andere bevriende echtparen vormen ze een leesclub: ze komen eens per maand bij elkaar om te eten en te discussiëren over wat ze gelezen hebben. Ze leiden het goede leven, en het lijkt hen aan niets te ontbreken, hoewel de advocaat en zijn vrouw in aparte kamers slapen en alleen het bed delen als ze vrijen -iets wat de advocaat prima bevalt.
Dit verhaal wordt afgewisseld met dat van de Palestijnse student Amier die zijn Palestijnse dorp en moeder verlaat om in Jeruzalem te studeren. Amiers verhaal is in de ik-vorm geschreven en beschrijft het studentenleven, zijn werk als verzorger van de Israëlische Jonathan, zijn ambities en zoektocht naar een identiteit. Hoe kun je beter door het leven gaan in Israël: als Palestijn, en zo voorgetrokken worden bij de Kunstacademie door linkse policors, of als Israëliër en op de juiste merites beoordeeld worden?
De roman geeft een fascinerende en verfrissende kijk op het leven van Palestijnen in Israël. Er komt geen nederzetting in voor en ook de vele VN-resoluties blijven achterwege. Dit is een andere realiteit van vele Palestijnen die in Israël wonen en die door de Israëlische regering Arabieren worden genoemd.
Kashua is een beroemdheid in Israël: zijn boeken zijn populair en de comedyserie waarvoor hij het script schrijft, is een kijkcijferhit ondanks dat het leeuwendeel van de dialogen in het Arabisch is. Kashua schrijft zijn romans in het Hebreeuws, wat hem lang verdacht maakte onder andere Palestijnen, die hem als verrader zagen. De miskenning van zijn landgenoten heeft Kashua lang gefrustreerd, maar toen ik hem onlangs mocht interviewen in Den Haag, vertelde hij dat het inmiddels beter gaat en dat hij nu ook waardering krijgt voor zijn werk van zijn landgenoten -ook al woont hij in het Israëlische deel van Jeruzalem en weigert hij zich te committeren aan welk politieke kamp dan ook.
Tweede Persoon Enkelvoud is zijn derde roman en leest bijna als een thriller. Kashua bouwt de spanning knap op en net als je denkt dat je opgelucht kunt ademhalen, haalt de schrijver een laatste streek met zijn lezers uit.
Een aanrader.
Hassnae Bouazza (حسناء بوعزة) schrijft voor onder meer Vrij Nederland, De Volkskrant, NRC Handelsblad, Elle, de Arabische site van de Wereldomroep en OneWorld. Met Femke Halsema werkt ze aan een documentaire over vrouwen en de islam. In 2009 was ze te bewonderen in Vrouw & Paard, ze is regelmatig te horen bij BNR Nieuwsradio en te zien in het programma Z.O.Z.. Dat ze nog tijd heeft om in het geheim voorbereidingen te treffen voor de vestiging van het kalifaat in Nederland, mag een wonder heten. Volg haar op Twitter.
RSS