Lief dagboek,

Peter Breedveld

Namio Harukawa

Van een beetje cartoonist, vooral als-ie zo geëngageerd is als bijvoorbeeld Jean-Marc van Tol, zou je toch verwachten dat-ie de noodklok luidt over het feit dat de Nederlandse overheid cartoonisten oppakt, net als de overheid in Marokko, Saoedi-Arabië, Jordanië en die soort landen. Dat er hier een fucking Interdepartementale Werkgroep voor Cartoonproblematiek bestaat. Maar op de Haarlemse Stripdagen is er geen woord vuilgemaakt aan de arrestatie en intimidatie van Gregorius Nekschot. Het was vooral een niks-aan-de-hand-feestje voor de bebaarde vrijgezel en zijn onafscheidelijke linnen schoudertas, op zoek naar dat ene Dick Bos-boekje dat nog ontbreekt in zijn verzameling en een tekeningetje van Franka in zijn schetsalbum, want Franka is, naast zijn moeder, de enige vrouw die hij ooit van dichtbij zag.

Ben ik verbaasd over het gebrek aan engagement op de Haarlemse stripdagen? Uiteraard niet. Ik ken de Nederlandse stripwereld langer dan vandaag. Ik wist al dat Nederlandse cartoonisten hun collega’s liever aangeven dan dat ze het opnemen voor hun eigen vrijheid. Behalve Martin Lodewijk heeft helemaal niemand in de stripwereld zich druk gemaakt om de zaak Nekschot. In plaats daarvan werd de grootste NSB’er uit eigen kring gelauwerd vanwege een volstrekt fantasieloze, gemakzuchtige, leutige bewerking van La Divina Commedia.

Toch heb ik een genoeglijke zaterdag in Haarlem beleefd. Ik heb er Rutu Modan geïnterviewd, door wier boek Vermist ik zeer aangenaam ben getroffen. Aloys Oosterwijk heeft mijn exemplaar van zijn nieuwe boek Op de huid, waarvoor ik de inleidende tekst heb geschreven, voorzien van een mooie tekening, een portret van Hassnae. Ik heb kennisgemaakt met Fred de Heij, wiens ’n net Meisje één van de meest hilarische stripboeken is die ik ooit las. Hier en daar kreeg ik van uitgevers gratis albums toegestopt (bedankt, Hansje en Ger!) en ik heb de dag afgesloten in een bijzonder goed restaurant, Fris, samen met onder andere Hassnae, Wampie, Loor, en Gregorius Nekschot.

Daarna ben ik met Hassnae naar Oostende afgereisd, waar zij uit eigen werk voorlas in het kader van het project Radioboeken van het Vlaams-Nederlandse huis deBuren. Hassnae schreef speciaal voor de gelegenheid een verhaal over de stalkende zielepoot Bifi, in wiens bijzondere belangstelling zij zich als bakvis jarenlang heeft mogen verheugen.

Hassnae stond samen met de Vlaamse schrijfster Diane de Keyzer op het programma en hoewel ik nooit moe word iedereen te vertellen hoe goed Has is, werd zelfs ik overdonderd door het daverende applaus dat ze na afloop van haar voordracht ontving. Ze werd meteen bestormd door mensen die haar even van dichtbij wilden zien, kwamen zeggen hoe mooi ze het vonden en dat ze zelf ook wel eens wat schreven. De luitjes van deBuren waren evenzeer aangenaam verrast, hoewel ze Hassnae zelf hadden gevraagd. Ik denk dat ze zich pas nu goed realiseerden dat Hassnae ontzettend veel meer is dan het goedgebekte zusje van Hafid, dat zulke leuke stukjes kan schrijven (soms denk ik dat ze dat zelf pas sinds kort aan het ontdekken is). “Wij kunnen straks, als ze beroemd is, zeggen dat we haar hier in Oostende hebben zien voordragen”, riep directeur Dorian van der Brempt van deBuren luid enthousiast.

Oostende, dat door Belgen wordt bejubeld als de ‘koningin aller badplaatsen’ is een afzichtelijke, verloederde bende waar de Oostblok-architectuur overheerst. Wat een deprimerende hel is dat. Je kunt er wel lekker eten. Dorian is een warme levensgenieter die anderen graag laat meedelen in zijn genot, en wie ben ik om hem dat genoegen te misgunnen? Ik heb me een heerlijke bouillabaisse laten smaken en heel veel witte wijn.

Het publiek op de voorleesavond (ik schat zo’n vijftig man) werd trouwens ook gul vergast op lekker eten en drinken. Dat kom je in Nederland toch zelden tegen. Daar krijg je bij presentaties soms één gratis drankje en stroomt de zaal subiet leeg zodra duidelijk wordt dat de rest voor eigen rekening is. Hier was alles de hele avond gratis en toch gingen de mensen uit eigen beweging weer naar huis. Belgen zijn zoveel eleganter dan Nederlanders. Waarom is dat toch?

De volgende dag zijn we, op weg naar Nederland, in Brugge gestopt. Daar ga ik altijd even de Basiliek van het Heilige Bloed in, dat bestaat uit een gotisch en een romaans gedeelte. De eerste keer dat ik er kwam was in het kader van een schoolexcursie en vond ik het één van de mooiste dingen die ik ooit had gezien. Inmiddels heb ik zoveel romaanse kerken bezocht dat die basiliek er een beetje gewoontjes bij afsteekt, maar mooi blijft het. In het romaanse kerkje is een reliëf te zien van Jezus die gedoopt wordt in de Jordaan, terwijl de Heilige Geest op hem neerdaalt. Het geheel is zo onhandig en naïef weergegeven dat het vertedering wekt. Het contrast met de morbide afbeeldingen van Jezus’ kruisdood, die vanaf de gotiek de christenheid zijn gaan bepalen, is enorm groot. Ik heb nooit goed begrepen wat er eigenlijk is gebeurd in de Middeleeuwen, waardoor het accent is verlegd van de doop naar de gruwelijke dood van Jezus.

Tijdens de tocht in een rondvaartboot heb ik me enorm misdragen en zagen we een paar aantrekkelijke terrassen waarvan we er één zijn gaan uitproberen, dat van het hotel Relais Ravestein. Godnakendekut, wat hebben we daar lekker geluncht! Scampies, babykreeft en als hoofdgerecht king krab in de blakende zon, perfecte bediening, heerlijke huiswijn. Hassnae koos als desert dame blanche, maar dat bleek een ongelukkige keuze. Je hoopt toch dat ze in een dergelijk restaurant wat bijzonders van zo’n banaal nagerecht maken, en niet gewoon saai vanille-ijs met chocoladesaus opdienen. Ik trof het beter, met een sortering Belgische kazen, heerlijk zacht van smaak, met een lekkere port erbij.

Voordat we naar huis vertrokken, heeft Hassnae nog voor duizend euro aan Neuhaus-chocola ingekocht. Tijdens de reis heeft ze vooral over eten gepraat. Niemand kan zo aanstekelijk genieten van eten als zij. Met niemand kan ik zo lachen als met haar.

Peter Breedveld hoopt vurig dat Nederland in de volgende EK-match wordt verpulverd, want de sfeer van nationalistische borstklopperij is hem nu al te gortig.