Verhaal Halen

Peter Breedveld

Hassnae las gisteren voor uit eigen werk in het kader van het Haagse literaire festival Verhaal Halen, waarbij schrijvers optraden in de huiskamers van aardige Hagenaars. Hassnae’s podium was het huis van de Haagse oud-burgemeester Ad Havermans en zijn vrouw. Verderop in de straat trad Christine Otten op, weer verderop was Joost Zwagerman, enzovoort.

Hassnae moest vier keer optreden. Maar in het festivalprogramma stond het adres van Havermans verkeerd (een ‘weg’ in plaats van een ‘plein’) en dat leek zich te wreken toen er de eerste keer maar drie dames kwamen opdraven. Die werden getrakteerd op het nogal seksuele ‘Voor mijn Verlater‘. Met verwondering zag ik Hassnae, echt een heel keurig islamitisch meisje met een beetje een bekakt accent, zonder blikken of blozen zinnen voorlezen als ‘je tong wil ik opdrinken. Ik wil je tong niet meer uit mijn mond, ik voel hoe je mijn benen spreidt’ en ‘ik sluit mijn benen nog harder om je en voel je in mij’. De dames luisterden aandachtig.

Bij de tweede sessie stroomde de huiskamer vol. De Havermansen haalden stoelen waar ze ze maar konden vinden. Allemaal mensen die speciaal voor Hassnae kwamen! Nu las ze het verhaal ‘Hamam Baraka‘ voor, een bewerking van het ook nogal zinnelijke ‘Siham‘, eerder op deze fijne website gepubliceerd. Hassnae heeft er het verhaal van een liefdesverdriet in verwerkt, gevolg van een ruzie om een bruidsschat. De gasten hingen aan haar lippen. Ze vroegen haar honderduit over de Marokkaanse cultuur.

De onbevangenheid van deze gegoede, roomblanke burgers van middelbare leeftijd viel op. “Is dat niet erg eh, ouderwets, zo’n bruidschat?”, vroeg een mevrouw. Hassnae vindt de traditie eigenlijk wel wat hebben, iets romantisch. Een andere dame begon omstandig te verklaren dat ze natuurlijk wist dat je niet mag generaliseren. “Maar zijn alle Marokkaanse mannen dan zo macho?” Hassnae, na wat geaarzel: “Ja!” Wat haar ouders ervan vonden dat ze een Nederlandse vriend heeft, wilden ze ook weten.

“Wat vindt u eigenlijk van de denkbeelden van Wilders?” vroeg een jonge vrouw. Er ontstond een geweldig rumoer en binnen een minuut was de huiskamer helemaal leeg.

De derde sessie was al net zo drukbezocht. Deze mensen mochten kiezen: het Marokkaanse badhuisverhaal of een verhaal over een jongedame, Sofie, met gewichtsproblemen? Het werd het badhuisverhaal. Daarna las Hassnae alsnog ‘Sofie‘ voor, en dat was autobiografisch getint, bekende ze. Ik hield mijn hart vast. Het verhaal begint met een uitgebreide opsomming van wat er allemaal aan snoep en snacks in Sofie’s huis bevindt. Daar werd onbedaarlijk om gelachen. Hassnae hield zichzelf ook niet in de plooi. “Dit is erg confronterend”, zei ze. “Een soort therapie.” Sofie verklaarde, met een mond vol vloeibare chocolade, dat ze niet begreep hoe haar gewicht zo kon toenemen. Ze was immers gestopt met snoepen! De gasten lachten zich slap.

Toen volgde een pittige seksscène, met hardwordende tepels, een opzwellend ‘lid’ en cunnilingus. “Dit stuk is niet autobiografisch”, zei Hassnae schijnheilig. Volgens mij werd dit niet geloofd. Ik besloot mijn blik op zo neutraal mogelijk te zetten. “Ik heb steeds op je gezicht gelet”, zei mevrouw Havermans met een brede grijns tegen me, “om te zien hoe je zou reageren!”

Bij de laatste sessie zat een hele rare mevrouw. “Wie bent u eigenlijk? Ik ken u helemaal niet”, zei ze op commanderende toon. En later: “Bent u eerste generatie?”

Het was een groot succes. Na afloop dronken we een glaasje met de familie Havermans en een bevriend paar. Mevrouw en meneer Havermans zijn bijzonder hartelijke en gastvrije mensen. “We zien elkaar toch weer?” vroeg hij toen we huiswaarts gingen.

Nog iets opmerkelijks: een festival als Verhaal Halen is helemaal afhankelijk van gastvrije Hagenaars, die uit liefde voor de literatuur hun huiskamer openstellen voor schrijvers en hun publiek. Iemand die haar huiskamer afgelopen zaterdag ter beschikking had gesteld van de schrijvende wetenschapsfilosoof Bas Haring, vertelde dat Haring gewoon niet was komen opdagen. Ook de hoofdredacteur van nrc.next, Rob Wijnberg, liet verstek gaan zonder enig bericht. Die hebben dus gewoon mensen, die speciaal voor hen waren gekomen, voor schut laten zitten, om maar niet te spreken van de gastheren en -vrouwen, die hun hele huis hadden ingericht als literair theater, met drankjes en hapjes en alles.

Ik zeg wauw tegen zo’n gebrek aan scrupules.

Update: Rob Wijnberg laat weten dat-ie inderdaad, door zijn ‘eigen domme fout’, een uur te laat was, ‘maar tot mijn vreugde kwam alle bezoekers van de eerste ronde gewoon gezellig weer aangeschoven in het extra ingelaste uurtje na de laatste sessie.’