Peter Breedveld

Schrijver/actrice Nazmiye Oral presenteert aanstaande zaterdag De Grote Schaamhaar Show op het LetsBeOpen-festival.

Ha Nazmiye, hoe draag jij je schaamhaar?

“Zeg, waar is dit voor, eigenlijk?”

Voor de Frontaal Naakt Schaamhaar Special. Dat had ik je toch al gezegd?

“O ja, omdat ik De Grote Schaamhaar Show presenteer. Daar wordt toch wel heftig op gereageerd. Ik kondigde het aan op Facebook, en mensen vonden het onsmakelijk. Een beetje preuts vind ik dat. En toch van mensen van wie ik dat helemaal niet verwachtte. Vind ik gek. Maar goed, ik merkte dat vroeger al, toen ik op de Kunstacademie ging studeren. Je denkt daar op een plek te komen waar vrijheid heerst maar in plaats daarvan tref je ontzettende burgerlijkheid.”

Waar gaat die schaamhaarshow over?

“Het is een onderdeel van een groot vrouwenfestival, ‘women only’, dus voor mannen is het verboden. Dat vind ik wel goed, want dan praten vrouwen misschien makkelijker over hun intimiteit, hun seksualiteit. Met mannen erbij krijg je al gauw het gevoel van onderlinge concurrentie, dan gaan vrouwen tegen elkaar op zitten bieden hoe vaak ze achter elkaar klaar kunnen komen of zo.”

Maar het gaat niet over schaamhaar bij die show?

“Ook wel, denk ik. Schaamhaar zegt toch net zo veel over je als je kapsel. De show gaat over vrouwelijke seksualiteit in het algemeen. Er zijn gasten, bijvoorbeeld een jonge schrijfster, Rosa Timmer, die over seks schrijft, en singer/songwriter Karin Giphart. Ik praat alles aan elkaar en zal zelf ook een bijdrage leveren met mijn boek Zehra dat gaat over een meisje van dertien die toevallig verliefd wordt op een ander meisje. Dit soort dingen wil ik vaker doen, om een nieuw publiek te bereiken. Ik wil zichtbaarder zijn, niet meer zo streng binnen blijven zitten om te werken.”

Deed je dat dan?

“Nou ja, ik deed wel optredens natuurlijk, maar daarnaast was er een enorme schroom om op te draven bij bijvoorbeeld Netwerk. Wilde ik alleen dingen doen die een maatschappelijk nut hadden. Maar nu denk ik: Fuck it, het is ook belangrijk om lol te hebben. En ik wil ook eindelijk meer vragen voor voordrachten. Voorheen dacht ik altijd: ‘Ach, het is voor vrouwen, het is voor een goed doel.’ Nu denk ik: ‘Only if you can afford me.’ Was altijd een beetje taboe.”

Een persóónlijk taboe?

“Ja, ach je weet toch… Het is een vrouwelijke kwaal: jezelf niet op waarde schatten en nog slechter verkopen. En weet je, om het toch maar over mijn schaamhaar te hebben: vanuit mijn islamitische opvoeding werd me jarenlang voorgehouden dat je geen schaamhaar mocht hebben, of dat het in elk geval niet langer mocht zijn dan de lengte van een tarwekorrel. En zo was alles, wat te maken had met seksualiteit, gebonden aan vaste richtlijnen. Het is de kern van mijn bestaan, en ik had er zelf niks over te zeggen. Er was een deel van mijn lichaam dat niet aan mij toebehoorde, maar aan mijn familie en de regels van de gemeenschap.”

Schrijft de islam echt voor hoe lang je schaamhaar moet zijn?

“Ja, ik weet niet of het in de koran staat, want die moest ik in het oud-Arabisch uit mijn hoofd leren en ik kan niet eens Arabisch, maar mijn moeder zei me op een gegeven moment dat die schaamhaarvoorschriften er zijn en eens in de zoveel tijd checkte ze ook: ‘En? Is het weg?’ Ik weet nog dat ik een keer op het toilet zat, de enige plek waar ik rust had, en me zorgen maakte dat ik niet zou bloeden tijdens de huwelijksnacht. Bizar want ik had nog nooit iets met een jongen gedaan. En toen knapte er iets in me. Ik was een heel braaf meisje, althans wat mijn seksualiteit betrof, maar toen dacht ik: ‘Fuck you, ik ga mijn maagdelijkheid niet bewaren voor een man. Ik ga het mijzelf geven.’ Jaren later is dat ook zo gebeurd. Ik had een vriendje, maar ik heb mijn eerste keer beleefd met een andere goede vriend. We waren op een avond samen en ik vond het nu wel eens tijd worden, dus zei ik: ‘Zeg, zullen we het doen?’”

En zo claimde je je eigen seksualiteit weer terug.

“Precies. Maar het gaat niet alleen moslimvrouwen aan. Je hebt die discussie over hoofddoeken, waarbij gehoofddoekte vrouwen zeggen dat de hoofddoek hun eigen keuze is, en dan zeggen andere, westerse mensen weer: ‘Maar is dat wel zo? Of zijn ze eigenlijk gebrainwashed en dénken ze dat ze zelf kiezen?’ Dat geldt dan toch zeker ook voor die mode om de schaamstreek kaal te scheren. Daarvan zeggen vrouwen ook dat het hun eigen keuze is. Ik vraag me af of dat wel zo is. Vind je het echt lekker om helemaal naakt te zijn van onder, of doe je het omdat het zo hoort? Want dan vind ik de Turkse en Marokkaanse vrouwen in de hamam meer kloppen dan de bikini-babes met hun geschoren schaamstreek in de sauna. Ik vraag me dan af wie er meer geknecht is. Ik laat me niet vertellen wat ik met mijn schaamhaar moet doen door de islam, maar zeker ook niet door de fucking mode-industrie.”

Het LetsBeOpen-festival is op zaterdag 3 september van van 12.00 tot 23.00 uur op het Java eiland in Amsterdam. De Grote Schaamhaarshow is van 15.00 tot 16.45 uur in de theatershowtent.