De sterkste debater (2)
Michaël Steehouder
Een beetje laat, maar toch een reactie op uw stuk van 11 januari. Als voormalig (nu gepensioneerd) docent Retorica en Argumentatie.
Volgens Aristoteles kenmerkt een goede spreker zich door ethos (deugdzaamheid en deskundigheid), pathos (emoties) en logos (logisch en rationeel argumenteren). Wie Wilders de beste debater noemt, kijkt alleen naar pathos en is dus kortzichtig.
Dat Wilders’ volgelingen hem een hoge ethos toekennen is nog wel te verklaren: Hij durft het allemaal te zeggen en hij wordt bedreigd – en dat zijn tot op zekere hoogte eigenschappen die tot een hoge ethos bijdragen. Daarover staan echter ook zijn scheldpartijen, leugen, matennaaierij en dubieuze vriendschappen, die weer schade doen aan zijn deugdzaamheid. En áls je hem al een positieve ethos toekent, dan toch niet op grond van zijn kennis van zaken, lijkt me.
Wat Wilders ten enenmale ontbreekt is gevoel voor logos. En hoe belangrijk ethos en pathos ook zijn, we mogen hopen dat ons land primair bestuurd wordt op basis van logos.
Daar had ik indertijd goede discussies over met mijn studenten. Hopelijk hebben ze er wat van geleerd. Nu nog de journalisten van Trouw.
Enfin, het blijft tobben.
Met vriendelijke groet,
Michaël Steehouder
RSS