Een Marokkaan op een dure fiets? Die moet wel gestolen zijn

Peter Breedveld

Illustratie: Milo Manara

Begin dit jaar werd me gevraagd zitting te nemen in de klankbordgroep van een project van de Stichting Doetank, die discriminatie door de politie aan de kaak wilde stellen. Ik heb Jaïr Schalkwijk van Doetank er nog over geïnterviewd. Er is een indrukwekkende website met onder andere gefilmde interviews met mensen die constant door de politie worden lastiggevallen vanwege hun huidskleur.

Amnesty International, ook betrokken bij het project, presenteerde onlangs een rapport waarin wordt aangetoond dat de politie discrimineert op basis van huidskleur, maar dat rapport werd door de nationale korpschef Gerard Bouman op z’n Hollands meteen naar de prullenbak verwezen.

Appeltje te schillen

“Triest en pijnlijk”, noemde gisteravond de Amsterdamse politiecommissaris Leo Wilde dat. Hij was met een aantal collega’s naar een thema-avond van Doetank over discriminatie in De Melkweg gekomen en dat was best dapper, want de tent zat nokvol boze mensen die een appeltje met de politie te schillen hadden. Wilde wond er geen doekjes om: dat korpschef Bouman niet wilde erkennen dat de politie discrimineert, vindt hij gênant omdat hij wéét dat het wel zo is. “Wij ontkomen niet aan deze geluiden en het is niet iets dat je zomaar even kunt oplossen.”

Wilde ging nog verder: binnen de politie is het vaak onmogelijk om racisme en discriminatie bespreekbaar te maken vanwege de machtsverhoudingen. Zo begrijpt hij Bouman wel, want die kon als rechterhand van de minister van binnenlandse zaken, die al eerder had ontkend dat er sprake zou zijn van discriminatie, moeilijk het tegendeel gaan beweren. En zelf zei hij ook nogal eens tegen een hiërarchische muur aan te lopen.

Zelfs Marcouch wordt gediscrimineerd door de politie

Wilde wekte de ergernis van een paar collega’s, waarvan er één vanuit een donkere hoek klaagde dat iedereen zich alleen maar bezighoudt met wat er verkeerd gaat. Het gaat volgens hem om uitzonderingen, de Nederlandse politie is de beste van de hele wereld en het overgrote deel van zijn collega’s is niet racistisch.

Dat veroorzaakte een storm van verontwaardiging in de zaal. “Als de politie niet racistisch is, waarom wordt een kleine groep dan constant lastiggevallen door de politie?” vroeg een jongen. In de zaal zat ook PvdA-Kamerlid en ex-politieman Ahmed Marcouch, die beaamde dat er sprake is van racisme. “Ik hoor de verhalen als ik de Haagse Schilderswijk inga, en als ik daar op het politiebureau kom, zie ik een team dat op geen enkele manier de etnische samenstelling van die wijk weerspiegelt. Dat kán niet anders dan hartstikke fout gaan.” Marcouch onthulde zelfs dat hij zelf als politieman, als hij zijn uniform niet aanhad, door collega’s werd aangehouden vanwege zijn uiterlijk.

Gebrek aan compenserende beelden

Mensen vertelden schrijnende verhalen. Een moeder over haar vijftienjarige zoon die door de politie werd aangehouden omdat hij op een dure fiets reed, die volgens de politie wel gestolen móest zijn omdat Marokkanen zich geen dure fiets klunnen veroorloven (de jongen is Algerijn). Een jongen wiens broer en zijn vriend twee weken geleden door twee politiebusjes vol agenten in elkaar werden geslagen omdat hij heel bijdehand naar het identiteitsbewijs vroeg van de agent die hém naar zijn identiteitsbewijs vroeg. Boze, getergde mensen, die niet echt in een beter humeur raakten toen een Almerense groepschef steeds benadrukte dat het ging om het gevoel gediscrimineerd te worden en de emoties, die volgens hem niet te ontkennen vielen.

“Ik heb niet het gevoel gediscrimineerd te worden”, zei een jonge vrouw, “ik word gediscrimineerd.”

Wilde verklaarde de discriminatie door politieagenten met een “gebrek aan compenserende beelden”. “Als je drie jaar bezig bent op straatrovers te jagen, waarvan negentig procent Marokkaan is, dan geloof je op een gegeven moment dat alle Marokkanen criminelen zijn.” Zelf weet Wilde wel beter, want zijn zoon komt thuis met een Marokkaanse vriend die geen straatrover is, en zijn dochter is lid van een koor waar ook Marokkaanse meiden zingen. Hij heeft contact met de Marokkaanse jongeren van Stichting Argan, híj weet wel dat het om vijfhonderd rotte Marokkaanse appels gaat, en dat de 89.500 andere Amsterdamse Marokkanen keurige burgers zijn.

Multiculturele vaardigheden

Dat hielp weer niet de stemming te verbeteren. Een jongen stond op en schreeuwde verontwaardigd, maar in lange eloquente zinnen en zonder zich één keer te verspreken, dat hij geen zin had om zich eerst te moeten bewijzen voordat hij aanspraak kon maken op zijn burgerrechten. “We zijn die bewijsdrang zat!”

De aanwezigen waren cynisch. Niet raar, want iedere keer als er iemand van de politie aan het woord kwam, werd er weer iets onthuld dat de hele zaal schokte. Een docente op een politieschool, bijvoorbeeld, die doodleuk meedeelde dat alle studenten op haar school discrimineren, ook de allochtonen. En dat er een cursus multiculturele vaardigheden was aangeboden die binnen afzienbare tijd weer was uitgekleed tot een cursus sociale vaardigheden waarvoor 23 uur over drie jaar was uitgesmeerd.

Alsof de politie in Iran zo fijn is

Marcouch werd gevraagd of de politiek nog wat met dat Amnesty-rapport ging doen, of dat ook snel onder het tapijt werd geveegd, net als het racismerapport van de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie. Het Kamerlid klaagde dat er niet voldoende aangifte van discriminatie door de politie werd gedaan. “Ik hoor wel verhalen, maar er staat niks in het bestand, dus daar kan ik niks mee.” Gehoon uit de zaal, want menigeen was door de dienders op het bureau heengestuurd als hij aangifte wilde doen.

De vijandigheid jegens de politie werd zo voelbaar dat nu ook Wilde in de verdediging ging. “Ga anders kijken in Iran of Afghanistan, als je denkt dat de Nederlandse politie zo erg is”, zei hij. Dat werd zelfs de welwillende gespreksleidster te gortig. De temperatuur in de zaal steeg proportioneel met de oplaaiende emoties.

Op heterdaad

De genadeklap werd aan het eind gegeven door het Amersfoortse gemeenteraadslid Youssef El Messaoudi, die een tweet voorlas die even eerder door de Amersfoortse politie was geplaatst: ‘Politie zoekt drie jongens en drie meisjes, MOGELIJK ALLOCHTOON’.

De Stichting Doetank wil ook in 2014 weer met jongeren de straat op om discriminatie te onderzoeken. Meld je aan via info@doetank.org. ControleAltDelete heeft een Facebookpagina.

Steun Frontaal Naakt, het enige echte dissidente geluid in Nederland! Stort op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.