Halal demonstreren

Hassnae Bouazza

Illustratie: Egon Schiele

Terwijl Gaddafi’s troepen de opstandelingen bevochten, het Jemenitische leger demonstranten neermaaide en Saoedische tanks de straten van Bahrein vulden, is er dinsdag 15 maart, geheel onverwacht in Syrië gedemonstreerd.

Er is weinig informatie, maar via Twitter en verschillende blogs werden een paar filmpjes gedeeld van een groep demonstranten in Damascus. Er zijn ook geruchten dat er elders in het land demonstraties waren en dat die zijn opgebroken, maar dit alles blijft onbevestigd.

Vandaag zou er weer gedemonstreerd worden.

Diezelfde dinsdag was er een uit de hand gelopen demonstratie in Khouribga, Marokko. In Marokko staan weer grote betogingen voor zondag 20 maart gepland. Daarover later meer.

In Saoedie-Arabië zou afgelopen vrijdag, 11 maart, gedemonstreerd worden. De aanloop naar die dag was roerig. Aan het begin van de maand werd de Internationale Boekenbeurs van Riyadh verstoord door bebaarde extremisten die zich tegen de verderfelijke, zondige invloed van de boeken keerden en die de aanwezige vrouwen schoffeerden.

De Saoedische Minister van Informatie veroordeelde op zijn Twitter-pagina de actie van de jongemannen en kreeg hierop een smsje waarin hem werd meegedeeld dat hij in de hel zou branden als kafir. Het nummer van de afzender was uiteraard gewoon zichtbaar.

Tegelijkertijd speelde in de media de discussie hoe islamitisch verantwoord het nou eigenlijk is om te demonstreren. Geestelijken hielden zich even niet bezig met de gebruikelijke vragen als ‘moet ik ablutie verrichten voordat ik seks heb met mijn vrouw’ of ‘mijn man pakt mijn geld af ‘, en staken donderpreken af over de ‘duivelse demonstraties’. Ze riepen de vromen op zich daar niet toe te laten verleiden. Het zou het pad zijn naar chaos en verdeeldheid. Demonstreren was, kortom, haram. Bovendien, zo stelden ze, zijn er in het Koninkrijk andere manieren om je wensen kenbaar te maken en is er alle vrijheid om openlijk te discussiëren.

Vrijheid. In Saoedi-Arabië.

Rond diezelfde periode viel ook Internationale Vrouwendag. Saoedische vrouwen eisten meer vrijheid, het recht om auto te rijden en zonder begeleiding de deur uit te kunnen. Ze willen ook gewoon naar voetbalwedstrijden kunnen. Hoezo zijn die alleen toegankelijk voor mannen, vroeg een jongedame zich af.

Dit zijn eisen van een groep die in steeds grotere mate bijdraagt aan de economie. De tijd dat mannen werkten en vrouwen thuis bleven, is ook in Saoedi-Arabië lang voorbij: de inkomens van vrouwen zijn hard nodig. Dit leidt er weer toe dat sommige mannen de inkomens van de vrouwen annexeren, wat weer uitmondt in relatieproblemen.

Het feit dat mannen niet en vrouwen wel therapie willen voor de problemen, leidt tot nog meer opgekropte frustratie. Volgens een onderzoek van huwelijkstherapeuten lijdt een groot aantal Saoedische vrouwen in stilte: 95 procent van de vrouwen die naar psychiaters en psychologen gaat, is depressief. Ze missen medeleven en compassie van hun man en hij helpt ook niet mee in het huishouden.

Prince Alwaleed bin Talal ziet de opheffing van het rijverbod wel zitten: gezinnen kunnen zo besparen op de kosten voor een chauffeur. Dat zou betekenen dat liefst 750.000 buitenlandse werknemers naar huis zouden kunnen.

Vrijdag de 11e stond een enorm politieapparaat klaar om eventuele demonstranten ‘op te vangen’. Maar er gebeurde niets. Twee dagen eerder was een demonstratie al hard neergeslagen, dus de spanning was hoog. In een van de krantenartikelen was te zien hoe een Saoediër zijn auto tooide met een grote foto van Koning Abdullah, om zijn vaderlandsliefde te tonen. Mensen die wilden demonstreren zouden hun land haten en in het verderf willen gooien.

Maar het bleef stil. Tot opluchting van de Shoura Raad die de Saoedische leiders feliciteerde met het vertrouwen en respect van het volk. Ook Prins Miteb, Minister van Staat en hoofd van de Nationale Garde was blij met de wederzijdse liefde tussen het volk en haar leiders. Dat de Saoediërs zich stil hielden had natuurlijk alles te maken met liefde en respect en niks met de dreigementen en het harde neerslaan van eerdere demonstraties. Minister van Buitenlandse Zaken, Prins Saud al-Faisal, waarschuwde de betogers van te voren en zei dat buitenlandse bemoeials hard zouden worden aangepakt.

Wat een ironie dat het juist Saoedische tanks zijn die nu de straten van Bahrein vullen.

Hassnae Bouazza (حسناء بوعزة) schrijft voor Vrij Nederland, De Volkskrant, NRC Handelsblad, Elle en de Arabische site van de Wereldomroep. In 2009 was ze te bewonderen in Vrouw & Paard, tegenwoordig is ze regelmatig te horen in Vrijdagmiddag Live. Afgelopen kerst won ze bijna De Nationale Wetenschapsquiz. Dat ze nog tijd heeft om in het geheim voorbereidingen te treffen voor de vestiging van het kalifaat in Nederland, mag een wonder heten. Volg haar op Twitter.