Homoseksualiteit hoort ook bij de islam

Sahand Sahebdivani

Illustratie: Bernard Villemot

Een aantal jaar geleden was ik getuige van een fascinerend tafereel. Een Iraanse homoseksuele vriend van mij, een ex-moslim die zich had bekeerd tot het christendom, probeerde een andere vriend ervan te overtuigen dat het christendom vriendelijker was voor homoseksuelen dan de islam.

De vriend, ook homo, had dezelfde reis gemaakt, maar dan in omgekeerde richting. Hij was een Amerikaan die in een streng-christelijke familie was opgegroeid maar zich had laten bekeren tot de islam vanwege de milde houding die deze religie volgens hem had jegens zijn seksualiteit. Beide hadden goede redenen om de religie van hun geboorte aan te vallen en hun aangenomen religie te verdedigen.

Negatieve bijsmaak

Nu naar vandaag. Al meer dan 26 miljoen Facebook-gebruikers hebben regenboogkleuren aan hun profielfoto toegevoegd om te vieren dat het homohuwelijk in Amerika is gelegaliseerd. We zitten ook in het midden van de Ramadan en er verschijnen bijzondere discussies op de virtuele muren.

Eén zo’n discussie begon toen een islamitische vriend de argumenten plaatste van het Amerikaanse Hooggerechtshof om het homohuwelijk te legaliseren. Sommige commentatoren juichten om de beslissing. Anderen schreven dat, hoewel moslims blij moeten zijn in een samenleving te leven die de rechten van alle gemeenschappen garandeert (daar heb je als minderheid zelf ook profijt van), het te ver gaat om de legalisering van het homohuwelijk te vieren.

Oppervlakkig gezien lijkt dat laatste een zeer ontwikkelde mening die openstaat voor de ander. Toch zijn er een aantal punten waar we even de hoofden over moeten breken. In Nederland was onze befaamde tolerantie de gewaardeerde basis van de multiculturele samenleving. Tot kinderen van allochtone ouders er achter kwamen dat enkel getolereerd worden niet hetzelfde is als als volwaardig en gewaardeerd lid van de samenleving gezien worden. Het is dan ook niet gek dat het woord ’tolerantie’ in de spreektaal steeds vaker een negatieve bijsmaak heeft.

Jonge moslima

Belangrijker nog is het om stil te staan bij het feit dat de moslimgemeenschap (of willekeurig welke religieuze groep) niet losstaat van de LHBT-gemeenschap. Als tussen de vijf en de tien procent van de samenleving lesbisch, homosexueel, bi- of transsexueel is, dan zijn er geen religies die daar vrij van zijn.

De Iraanse man die ik noemde, was de zoon van een imam, maar ook de enige gelovige tussen seculiere broers. ’s Nachts bad hij tot god om hem te genezen van zijn “aandoening”, omdat hij wist dat het nooit geaccepteerd kon worden in zijn geloof. Uiteindelijk zag hij geen andere weg dan als laatste broer ook maar uit de religie te stappen. Een keuze die hij wellicht niet had gemaakt als hij was geaccepteerd als een belangrijk en gewaardeerd lid van zijn gemeenschap.

Het is niet zo absurd om te denken dat de Islamitische gemeenschappen homoseksualiteit volledig zouden kunnen accepteren. Vraag een moderne moslim wat de basis van zijn of haar religie is en het antwoord is negen van de tien keer vrede of liefde. Zo worden verzen die gaan over slavernij, het leven onder ongelovigen of de positie van de vrouw gepresenteerd als relevant voor het tijdperk van de openbaring. Of simpelweg verkeerd geinterpreteerd door achterlijke en patriarchale theologen. Ik moet nog steeds de jonge moslima ontmoeten die studeert in Amsterdam, Londen of Teheran en die daadwerkelijk denkt dat in een rechtbank haar getuigenis de helft waard is van die van een man. Afgezien van extremisten is er niemand die haar om die mening als een afvallige ziet.

Lesbische gelovigen

Nu wordt er al hard gewerkt aan die homo-acceptatie binnen islam. Een kleine maar groeiende groep tekstgeleerden beargumenteert dat het veroordelen van homoseksualiteit op een misverstand berust. De Abrahamistische religies delen alledrie het verhaal van de vernietiging van de stad Sodom. De inwoners zijn volgens de overlevering zo zondig dat ze zich zelfs willen vergrijpen aan de engelen die de laatste onschuldige zielen uit de stad willen halen. Volgens de tekstgeleerden heeft Sodomie niets te maken met wat wij vandaag de dag als homoseksualiteit zien, maar met groepsverkrachtingen, pedofilie en het mishandelen van vreemdelingen die hun heil zoeken in je stad.

Deze argumentatie heeft niet alleen maar de deuren van synagogen en kerken geopend voor homoseksuele en lesbische gelovigen, priesters en rabbijnen, ook zijn er steeds meer gelovige homoseksuele moslims en zelfs imams. Voorbeelden zijn de Zuid Afrikaanse Muhsin Hendricks en de Franse Ludovic Mohamed Zahed.

Liefde en vrede

En waarom niet? Als er feministische islamitische bewegingen kunnen bestaan, dan zeker ook islamitische homogroepen. De islamitische wereld is divers en vol met verrassingen, met bijvoorbeeld Iraanse Ayatollahs die wetten schrijven waarin de strengste straffen staan voor homoseksualiteit, maar die operaties voor transseksuelen toestaan en zelfs deels door de staat laten betalen.

Ik heb niet de illusie dat homo-acceptatie morgen al een feit is. Toch zou deze acceptatie de levens van ruim honderd miljoen LHBT-individuen significant verbeteren. Een nobel doel, niet waar, als we het hebben over liefde en vrede? Misschien iets om over na te denken tijdens deze maand van spirituele contemplatie.

Sahand Sahebdivani is een getogen Amsterdammer maar geboren in Teheran. Hij is de oprichter van verhalenvertelpodium Mezrab. In 2014 werd hij uitgeroepen tot verteller van het jaar.