Japan steekt zijn middelvinger op

Peter Breedveld

Illustratie: Werner Klemke

Misschien herinnert u zich nog dat ik afgelopen zomer hoopvol sprak van een Japanse Lente vanwege de massale protesten tegen het voornemen om nieuwe kerncentrales te bouwen. Waarschijnlijk niet, want het ging niet over moslims en Marokkanen en Oost-Azië interesseert in Nederland bijna niemand iets.

Toch zijn er spannende dingen aan het gebeuren in die regio. China is bezig in een soort Verenigde Staten te veranderen en in Noord-Korea lijkt een detente aan de gang te zijn, maar analyses daarvan laat ik liever aan Remco Breuker. Ik concentreer me op Japan, waar de burger zijn ongenoegen over het falen van de overheid heeft geuit, niet door meer en transparanter democratie af te dwingen, maar door de meest rechtse regering te kiezen die het land sinds de jaren dertig heeft gekend, onder leiding van de ultraconservatief Shinzō Abe. Ik zat er dus faliekant naast met mijn Japanse Lente.

Vernietiging van Japan

En wie denkt dat ik overdrijf, leze dit interview (geen zorgen, is in ’t Engels) met de nieuwe minister van Onderwijs en Cultuur, Hakubun Shimomura. Die stelt dat de ’67 jaar sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog de geschiedenis van de vernietiging van Japan zijn geweest’.

Never mind dat Japan meteen na de Tweede Wereldoorlog onder auspiciën van de Amerikaanse bezetter uitgroeide tot één van de belangrijkste economische grootmachten, met een ongekende welvaart, een lange periode van vrede en een enorme culturele invloed op de rest van de wereld. Shimomura ziet alleen vernederingen. Sinds de capitulatie staat Japan te boek als oorlogsmisdadiger en vandaag de dag denkt China zomaar de Senkaku-eilanden af te kunnen pakken, terwijl Zuid-Korea het heeft voorzien op Takeshima. Tijd dat Japan zijn tanden weer eens laat zien. ‘Japan zal in verval raken of zelfs worden vernietigd als het zo doorgaat’, aldus Shimomura.

Gedwongen prostitutie

Radicale statements, en het is geeneens holle retoriek, ook nog. Eén van de eerste daden van de nieuwe Shinzō Abe-regering is het voornemen om de excuses, die Japan in 1993 maakte voor de gedwongen prostitutie van de zogenaamde troostmeisjes in de Tweede Wereldoorlog, weer in te trekken. Dat komt hard aan in Korea en China, waar vrouwen tientallen jaren hebben moeten knokken voor Japanse erkenning van het hun aangedane leed, maar ook in Nederland wonen veel slachtoffers bij wie Abes uitspraken grote ontsteltenis hebben veroorzaakt.

En daar zal het niet bij blijven. De Japanse conservatieven willen helemaal af van de schurkenrol die Japan toebedeeld heeft gekregen in de geschiedschrijving van de Tweede Wereldoorlog. ‘Tijd om ons te bevrijden van de historische invalshoek vanuit het Proces van Tokio’, aldus Shimomura. Wauw! Alsof Duitsland opeens verklaart er genoeg van te hebben steeds maar weer door het stof te moeten vanwege de Holocaust.

‘Weg met Ons’-denken

Weg dus met dat schuldgevoel en de excuses aan de slachtoffers van Japans agressieve expansiedrift in de jaren dertig en veertig. Die zijn volgens Abes Liberaal Democratische Partij maar voortgekomen uit ‘ideologische vooroordelen die zijn gebaseerd op zelfkastijdende visies op de geschiedenis’. ‘Weg met Ons’-denken, zou Wilders het noemen.

Dat gaat nog gezellig worden. Ik moet erbij zeggen dat de conservatieve nationalisten mijns inziens een punt hebben als ze zich verzetten tegen de eendimensionale rol als agressor die Japan altijd wordt toegedacht. Zelfs over Duitsland wordt doorgaans genuanceerder geschreven als het over de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog oorlog gaat. Ik schreef er hier al over.

Benen spreiden voor geld

Maar Abe gaat een paar stapjes verder. Dit is een Japanse middelvinger naar iedereen die geleden heeft onder de Japanse wreedheden. Hoe ongevoelig veel Japanners zijn voor dat leed, wordt geïllustreerd door deze tweet van een Japanse vrouw die sneert dat ze de voormalige troostmeisjes veracht, omdat ze ‘eerst voor geld hun benen spreiden en een halve eeuw later zeiken om nog meer geld te krijgen’.

Wie goed op de hoogte wil blijven van de ontwikkelingen in Japan, moet de uitstekende artikelen lezen van correspondent Wouter van Cleef in Trouw, en Van Cleef volgen op Twitter.

Steun Frontaal Naakt, het enige echte dissidente geluid in Nederland! Stort op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.