Jona Lendering heeft geen gevoel voor humor
Jona Lendering
Illustratie: Heinrich Zille
Ik geloof dat Nederlanders liever beschuldigd zouden worden van diefstal of brandstichting dan van het feit, dat ze geen humor zouden hebben. Niet dat Nederlanders opvallend grappig zijn. Zeker, we hebben een eigen traditie van cabaret en de televisie biedt voor iedereen wat, maar of het meer is dan in andere landen, of dat onze traditie voor ons belangrijker is dan voor anderen, ik heb geen idee.
Evenmin zou ik kunnen aangeven of er een specifiek soort Nederlandse humor bestaat. Ik herinner me een speelfilm waarin een achttiende-eeuwse Fransman vertelt dat hij Londen heeft bezocht, en dat de mensen daar hele korte verhaaltjes vertellen die niet waar zijn en dat ze daar dan vreselijk om kunnen lachen. Na enige discussie komt men er dan achter dat die Engelse moppen zoiets zijn als esprit. Ik zou niet op die manier een specifieke karaktertrek kunnen noemen van de Nederlandse humor.
Sterker nog, veel van waarom we lachen, is vrij internationaal. De moppen over blondines die we ooit vertelden, waren identiek aan de grappen over Belgen die we daarvóór vertelden, en die zijn weer identiek aan de Duitse opmerkingen over Oostfriezen, Spaanse grappen over Portugezen en Syrische moppen over de mensen uit Homs.
O wacht. Moppen over mensen uit Homs. Die zijn eigenlijk niet zo grappig. Er worden daar namelijk mensen doodgemaakt. En ik heb de indruk – al is het maar een vage – dat humoristen op dat punt meestal een grens leggen. Om mensen die gewelddadig om het leven worden gebracht, valt niet te lachen.
De uitzondering schijnt de executiescène uit Monty Python’s Life of Brian te zijn. De zingende gekruisigden gelden als een hoogtepunt van humor, en de enige verklaring die ik kan bedenken is dat mensen niet begrijpen hoe hels en langdurig deze vorm van marteling is. Ik heb die film in 1984 gezien, en zelfs na ruim een kwart eeuw ben ik niet over de schok om zoveel smakeloosheid heen.
So there you have it: Jona Lendering heeft geen gevoel voor humor. In Nederland is dat erger dan diefstal of brandstichting.
Historicus Jona Lendering won in 2010 de Oikos Publieksprijs. Lees zijn boeken. Meld u aan voor een cursus op Lenderings onderwijsinstituut Livius. Uw leven wordt erdoor verrijkt.
RSS