Keizer van de Wansmaak
Jos Joosten
Praat me even bij, ik heb kennelijk één tel niet opgelet: moeten we nou ineens allemaal, in navolging van pers en publiciteit, net gaan doen alsof Pierre Kartner alias Vader Abraham een getalenteerd artiest was? Dat er met zijn verscheiden een onherstelbare diepe kras op de laaglandse cultuur is aangebracht? De eminente ‘NRC’ gewaagt, zo zie ik, zowaar van Kartner als schepper van ‘poëzie voor de massa’.
Leuk dat ook ik op deze onverwachte wijze nou eens wat verneem van die massa waarover je zo vaak hoort. Die beschouwen dus regels in het genre ‘Janus douw een vinger in me anus’ of verstitels als ‘Als je inlegkruisje maar goed zit’ als poëzie. Wij zeggen thuis dan:
‘in deze tijd heeft wat men altijd noemde
schoonheid schoonheid haar gezicht verbrand
zij troost niet meer de mensen
zij troost de larven de reptielen de ratten’
Niet alleen was Kartner Keizer der Wansmaak (die een wereldhit kreeg met een verknipt kinderliedje, gezongen door een koortje blauwe castraten), hij was ook een opportunistische populist die een anti-Den Uyl-plaatje opnam met Hendrik Koekoek, voorman van de cryptofascistische Boerenpartij. Pal erna wrochtte onze poëet voor de massa het nationalistische topstukje ‘Wat doen we met die Arabieren hier?’, met als allicht meest interessante passus ‘Want ze zijn niet te vertrouwen/Bij onze mooie vrouwen’. Een kleine dertig jaar later sprong Kartner fluks op de Fortuyn-trein: ‘Wimmetje gaat, Pimmetje komt’.
Zijn oeuvre (‘oeuvre’) overziend, openbaart zich een langjarige rijksweg geplaveid met wansmaak, goedkoop sentiment, platte commercie, als ook een flinke vleug populisme op z’n tijd – kortom, zo’n poëet is in ons land uiteraard goed voor de Ridderorde van de Nederlandse Leeuw, allerlei Life Time Achievement Awards en Oeuvreprijzen. En als je er even over nadenkt is-ie natuurlijk bepaald illustratief voor de stand der Nederlandse Cultuur.
We zullen dus maar zeggen: rust nu maar zacht. Of, wat mij betreft, liever nog in totale stilte.
Jos Joosten schrijft vanuit Nijmegen over Nederlandse literatuur en verre omstreken op Facebook, in (digitale) tijdschriften en publiceert soms een boek.
RSS