Home » Archief » Kleine plaatjes, grote verhalen


[20.01.2013]

Kleine plaatjes, grote verhalen

Peter Breedveld


Illustratie: Alexandre Bystrov

“De laatste jaren lees ik geen strips meer, maar vooral échte boeken”, zei striptekenaar/illustrator Peter van Dongen tijdens een gezellig gesprek dat ik zaterdagavond op het Winternachtenfestival had met hem en zijn collega’s Barbara Stok en Thé Tjong-Khing.

Gelach in de Grote Zaal van het Theater aan het Spui, waar ik het publiek aan de hand van het werk van deze drie tekenaars ervan probeerde te overtuigen dat strip een mooi medium is waarmee je grote thema’s kunt aansnijden, net zoals dat kan met een roman, een film of een kunstwerk. En daar trok Van Dongen op het laatst in één keer het fundament onder mijn zorgvuldig opgebouwde stellage vandaan.

Blatante schijnheiligheid

Als stripauteurs zelf al zo’n duidelijk onderscheid maken tussen strips en échte boeken, wie zal mij dan nog geloven? Van Dongen baarde eind jaren negentig veel opzien met het eerste deel van zijn tweeluik Rampokan, dat zich afspeelt aan de vooravond van de Politionele Acties in Nederlands-Indië.

Het album oogt op het eerste gezicht als een avontuur in de stijl van Kuifje, maar bevat een gecompliceerd verhaal over de waanzin van oorlog, racisme, loyaliteit en identiteit. Van Dongen, die zich uitgebreid documenteert, laat een aspect van de Nederlandse koloniale geschiedenis zien dat Nederlanders nog steeds graag onder het mottige tapijt van hun blatante schijnheiligheid vegen.

Als Nederlanders al willen erkennen dat er in Nederlands-Indië oorlogsmisdaden zijn gepleegd, betoogde Van Dongen, dan schrijven ze die op het conto van de Molukse militairen in het Nederlands-Indische leger. “Want onze eigen, blanke jongens zouden zulke verschrikkelijke dingen nooit doen”, zei hij sarcastisch.

Smaak van het publiek

Lijden voor de kunst is het thema van Barbara Stoks nieuwe boek Vincent over Vincent van Gogh. Stok heeft de periode in Van Goghs leven genomen waarin hij leed aan psychoses, culminerend in het afsnijden van een stuk van zijn eigen oor. Zeer intens in beeld gebracht, in een minimalistische tekenstijl en felle, primaire kleuren, waardoor een direct beroep wordt gedaan op de emoties van de lezer.

Vincent gaat niet alleen over Van Gogh, beaamde Stok desgevraagd, maar ook over haarzelf. Van Gogh weigerde zich aan te passen aan de smaak van het publiek in zijn tijd, en groeide daardoor uit tot één van de belangrijkste kunstenaars uit de geschiedenis. Dat kon hij dankzij de financiële steun van zijn broer Theo. “Hoeveel Van Goghs zouden er nu rondlopen, die zich niet kunnen ontplooien door de kaalslag in de kunstsubsidiëring?” vroeg Stok zich geagiteerd af.

Adriaan van Dis

Van Dongen vindt het onzin om van een kunstenaar te eisen dat hij de commercie weerstaat. “Ik maak regelmatig commercieel werk”, zei hij. “Daardoor kan ik me toeleggen op het tekenen van strips, dat nauwelijks iets opbrengt”. – “Maar waar schep je de meeste bevrediging in?” vroeg Stok. “In die strips”, gaf Van Dongen toe. Maar hij legt zich erbij neer dat hij daar maar mondjesmaat aan toekomt. Alweer jaren geleden is hij begonnen aan het verstrippen van een novelle van Adriaan van Dis, ‘Familieziek’. Daarvoor heeft hij twintig pagina’s in potlood getekend, en het zal nog zeker een jaar of drie duren voordat dat werk is voltooid, vertelde hij.

Van Thé Tjong-Khing kent iedereen, die in Nederland is opgegroeid, wel zijn tekeningen in de kinderboeken van schrijvers als Guus Kuijer en Miep Diekmann. Strips maakt hij al tientallen jaren niet meer omdat de constante herhaling, die strip eigen is, hem ging vervelen. Toch vertelde hij enthousiast aan de hand van op twee grote schermen geprojecteerde scènes uit Arman & Ilva hoe hij lichaamstaal, mise-en-scène en belichting gebruikte om bepaalde emotionele effecten te bereiken.

Achteloze wreedheid

Thé’s interessantste strips zijn echter de korte verhalen die hij maakte voor andere het tijdschrift De Vrije Balloen. Met sardonisch plezier fileert hij daarin de Nederlandse samenleving, de waan van de dag, de bombastische zelfdeceptie van de mondige burger. In een briljante slotscène van één van die verhalen slaat een man zijn vrouw in elkaar, en Thé laat het eruit zien als een elegant ballet. Het tafereel is onweerstaanbaar grappig in zijn achteloze wreedheid. Niet gehinderd door enige politieke correctheid verklaarde de tachtigjarige Thé dat die vrouw het eigenlijk wel lekker vond. “Waarom tekent u zoiets?” vroeg ik. “Gewoon”, lachte hij, “dat vind ik leuk.”

Thé maakt zich geen zorgen om de nachtmerries die kinderen krijgen na het zien van zijn kinderboektekeningen waarin mensen verscheurd, uiteengereten en aan stukken gesneden worden. Reusachtige draken dreigen kleine mensjes te verslinden, een vrouw wordt het water ingesleurd, naar een wisse verdrinkingsdood. “Ach wat”, wuifde Thé mijn bezwaren weg. “In die tekeningen gebeurt tenminste wat.”

Zie hier een ander verslag van hetzelfde gesprek door cultuurjournalist Daniël Bertina.

Peter Breedveld, strips, 20.01.2013 @ 17:47

[Home]
 

8 Reacties

op 20 01 2013 at 21:41 schreef leo schmit:

Ziet er naar uit dat het opnieuw niet gelukt is om literair Nederland en de rest van het land te overtuigen van de literaire waarde van strip Nederland.

Je tekenaars zijn nuchter, van Dongen leest alleen nog maar boeken; Thé vindt dat er wat moet gebeuren in een stripverhaal; Stok schijnt te pleiten voor kunstsubsidieering aan de hand van het geval van Gogh, die door zijn broer gesubsidieerd werd.

Maar literatuur?

op 20 01 2013 at 21:53 schreef leo schmit:

In de link naar Bertina speelt Stok de bal terug. Ze grijnst: “Ik denk eerder dat die ‘echte boeken’ niet veel meer dan abstracte tekeningen zijn.”

op 21 01 2013 at 00:33 schreef Olav:

Mise-en-scène.

Trusten ;-)

op 21 01 2013 at 10:14 schreef Peter:

Dank je, Olav. Eindredacteur worden van Frontaal Naakt? Je krijgt er niks voor, behalve een hoop gelul.

Je hebt het mis, Leo, mijn missie was geslaagd. We zaten voor een volle zaal met voornamelijk mensen die niets van strips wisten, die zich hoorbaar vermaakten en ons na het gesprek aanschoten om te vertellen hoe leuk en interessant ze het hadden gevonden.

Dat Van Dongen en Thé zo bescheiden zijn en het belang van hun eigen werk relativeren, pleit alleen maar voor hen en zegt niets over dat werk.

Dat Stok wél trots is op wat ze doet, pleit voor haar en haar engagement, en de hartstocht waarmee ze zich aan dat werk wijdt.

op 21 01 2013 at 23:46 schreef MNb:

Natuurlijk zijn strips geen literatuur. Strips zijn strips. Fotografie is toch ook geen schilderkunst?

op 21 01 2013 at 23:48 schreef Peter:

Strip is een medium. Een medium waarmee je rotzooi kunt maken, maar ook – jazeker – literatuur.

op 23 01 2013 at 02:15 schreef Marco Knol:

Leuk stuk. Heeft van Dongen (en/of zijn uitgever) wel eens nagedacht over crowd-funding? Iets als Sellaband bijvoorbeeld. Ik kan me voorstellen dat zo’n boek een stuk sneller en makkelijker uitgegeven kan worden als mensen intekenen en vooraf betalen. Al zal het probleem ‘m waarschijnlijk ook wel zitten in de oplages. Zou het überhaupt haalbaar zijn in de stripwereld?

op 02 02 2013 at 01:33 schreef You On A Gin:

Zo. Ontzettend. Gaaf. Bedankt FN.

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in juni

O Kappen met je hypocriete gejank, landgenoten, je racisme schijnt door

O Zwarte Piet op zijn smoel stampen

O Johan Derksen en de racistische kopschopper

O De gorgelende doodsreutel van een systeem dat niet meer vanzelfsprekend is

O Pieter Omtzigt en de sharia

O Rutte is nog precies even racistisch als-ie altijd al was

O Onze George Floyds liggen op de bodem van de Middellandse Zee

O Met het omtrekken van beelden maak je de geschiedenis weer vrij

O Delightful nude performance of Rameau’s Les Indes Galantes

O YouPorn

 

Meest gelezen in het afgelopen decennium

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS