Home » Archief » Maus


[11.02.2013]

Maus

Jona Lendering

mauscover

In 1991 schreef striptekenaar Art Spiegelman een korte brief naar The New York Times, met het verzoek of de krant, die Spiegelmans stripverhaal Maus had opgenomen in een bestsellerlijst, het niet langer wilde classificeren als fictie. Het was namelijk non-fictie. Zo geschiedde, want Maus mag dan een bizarre vorm hebben, het is van de eerste tot de laatste bladzijde waar gebeurd.

In de twee delen, My Father Bleeds Historyen And Here My Troubles Began, vertelt Spiegelman drie verhalen tegelijk. In het eerste daarvan, dat zich afspeelt rond 1980, beschrijft hij hoe hij zijn vader Vladek interviewt: hoe heeft deze, als Poolse jood, de Holocaust overleefd? Vladeks verslag van de Tweede Wereldoorlog vormt, zoals u al vermoedde, het tweede verhaal. In het tweede deel komt daar als verhaallijn nog bij hoe Spiegelman, eind jaren tachtig, worstelt met de materie en het succes van het eerste deel. Zo toont hij zichzelf, zittend achter de tekentafel, boven een enorme stapel lijken.

maus

Bevreemdende vorm

Spiegelmans worsteling met de materie resulteerde in een volkomen bevreemdende vorm, die op het eerste gezicht getuigt van heel weinig respect voor de overlevenden: de joden zijn afgebeeld als muizen. De Duitsers zijn katten, de Polen varkens, de Fransen kikkers en de Amerikanen honden. Ik ben zeker niet de enige geweest die er aanstoot van heeft genomen en met afgrijzen keek hoe Het Parool de Nederlandse vertaling (gemaakt door Jessica Durlacher en beter dan het origineel geletterd door Peter Pontiac) als feuilleton begon af te drukken.

Al vrij snel moest ik me echter gewonnen geven. Aanvankelijk doordat het gewoon een goede strip is. Het verhaal is – bij gebrek aan geschikter woord – boeiend, het is getekend in een stijl die bij het verhaal past en de afwisseling tussen de verhaallijnen draagt hij aan de spanning.

Deportatie naar Auschwitz

Een spanning die ondraaglijk wordt omdat het verhaal werkelijk is gebeurd: we zien hoe Vladek in september 1939 deelneemt aan de strijd tegen de Duitsers, hoe hij krijgsgevangen raakt en hoe hij weet terug te keren naar zijn familie. Daarna wordt het verhaal per pagina grimmiger: het toenemende isolement van de joden, een poging naar Hongarije te vluchten, de deportatie naar Auschwitz, het verblijf aldaar, de doodsmarsen. Tegelijkertijd is er het portret van Vladek Spiegelman, compleet met het verhaal van zijn verloving met Anja, de onverwerkte trauma’s na de oorlog, haar zelfmoord, Vladeks hertrouwen en het voor zijn zoon moeilijk te aanvaarden gegeven dat de Holocaustoverlevende geen aangenaam mens is. Het waren, zoals Primo Levi opmerkt, niet de besten die overleefden.

Maus is een meesterwerk, dat door zijn combinatie van het “grote verhaal” met het persoonlijke element alleen goed vergelijkbaar is met het oeuvre van Jacques Presser. En net als om Ondergang heb ik overMaus een nachtmerrie gehad, zó aangrijpend vond ik beide boeken. De Nobelprijs voor de Letteren, die wel eens aan historici is gegeven, zou zeker op zijn plaats zijn.

maus2

Holocaust in het dierenrijk

Het duurde enige tijd tot ik begreep waarom de bizarre vorm – de Holocaust in het dierenrijk – zo verschrikkelijk belangrijk was. Het verhaal is al vaker verteld en u kent de hoofdlijnen wel. Ook de bekendste beelden zijn vertrouwd: de jodensterren, het bord ‘Arbeit Macht Frei‘, het prikkeldraad en de stapels lijken. De zwart-witfoto’s zijn zo vaak gereproduceerd dat ze niet meer schokken. Door de geschiedenis echter te tekenen als dierenverhaal, verdwijnt deze herkenbaarheid en herwinnen de gebeurtenissen hun onthutsende karakter. De paradox van Maus is dat Spiegelman de slachtoffers en daders hun menselijkheid hergeeft door ze af te beelden als dieren.

Eerder gepubliceerd op Lenderings blog Mainzer Beobachter. Lendering won in 2010 de Oikos Publieksprijs. Lees zijn boeken. Meld u aan voor een cursus op Lenderings onderwijsinstituut Livius. Uw leven wordt erdoor verrijkt.

Jona Lendering, strips, 11.02.2013 @ 19:41

[Home]
 

4 Reacties

op 11 02 2013 at 19:46 schreef Ingmar:

MetaMaus, de “autobiografie” over het ontstaan van Maus, is zeker ook een Must-read: http://www.youtube.com/watch?v=ql4oZtLruFE

op 11 02 2013 at 20:12 schreef Bertje:

Zowel Maus (first print en reprint) en MetaMaus heb ik in mijn bezit.
Heer Lendering dank voor dit stuk en dat vele mensen maar het schitterende “Maus” mogen lezen

op 11 02 2013 at 21:56 schreef Olav:

Toch bijzonder om in 2013 nog een bespreking van Maus te lezen. Niet dat het erg is, want het werk verdient het. Ik heb hier ook Maus II in huis. Sterker nog, ik heb het nú naast mijn laptop liggen.

Ik heb het nooit in één ruk uit kunnen lezen, altijd in etappes. Misschien binnenkort weer aan beginnen.

op 13 02 2013 at 00:58 schreef dewanand:

namaste Fnaakters,
dit verhaal doet mij denken aan het boek van Alain Finkelkraut, ‘De verloren beschaving’, zie dit citaat eruit:

“De mensheid eindigt bij de grenzen van de stam, van de taalgroep, zelfs van het dorp. Het gaat zelfs zo ver dat vele zogenaamde primitieve volkeren zichzelf aanduiden met de term die ‘de mensen’ betekent (of soms – met meer bescheidenheid, als we dat zo mogen zeggen – zij die ‘goed’, ‘uitmuntend’, ‘volledig’ zijn), wat impliceert dat de andere stammen, taalgroepen of dorpen niet in het bezit zijn van de menselijke deugden en zelfs niet menselijk van aard zijn, maar hoogstens bestaan uit wezens die ‘slecht’, ‘boosaardig’ zijn uit ‘mensapen’ of ‘neten’.”
Citaat uit pagina 13 van boek:
Finkielkraut Alain, ‘De verloren beschaving’ (‘The lost civilization’), vert. uit Frans, Uitgeverij Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2de druk 1998.

Nu na analyse begrijp ik beter hoe de psychologie werkt van dehumanisering en ontmenselijking bij mensapen en het maakt mij toch bang en angstig voor de toekomst in blank Europa mbt de ruim 50 miljoen niet blanken hier met bijna 20 miljoen jonge niet blanke kinderen. Ja worst case scenario is gewoon een nieuwe Holocaust v 2040.

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in juni

O Kappen met je hypocriete gejank, landgenoten, je racisme schijnt door

O Zwarte Piet op zijn smoel stampen

O Johan Derksen en de racistische kopschopper

O De gorgelende doodsreutel van een systeem dat niet meer vanzelfsprekend is

O Pieter Omtzigt en de sharia

O Rutte is nog precies even racistisch als-ie altijd al was

O Onze George Floyds liggen op de bodem van de Middellandse Zee

O Met het omtrekken van beelden maak je de geschiedenis weer vrij

O Delightful nude performance of Rameau’s Les Indes Galantes

O YouPorn

 

Meest gelezen in het afgelopen decennium

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS