Naargeestige lulligheid in tijden van corona
Peter Breedveld
Drie jaar geleden alweer zette ik het boek Milky Way van de Italiaanse Miguel Vila op mijn stripeindlijstje. Het is volgens anderen een komisch werk, maar ik vond het een vreugdeloze strip over vreugdeloze, nare mensen. Maar zó goed gedaan, zó goed getekend.
Comfortless is Vila’s nieuwste en biedt inderdaad nul troost. Er valt weer niks te lachen. Het verhaal speelt zich af tijdens de coronacrisis en daarna en gaat over een groep mensen in de Noordoostelijke regio Veneto, wier levens elkaar kruisen of elkaar al hebben gekruist, met alle verschrikkelijke gevolgen van dien.
Er is een kerel die verschillende vrouwen om de tuin leidt met mooie praatjes en er één zwanger maakt. In het begin van Comfortless bekent hij aan een andere man dat hij iets verschrikkelijks heeft gedaan, pas veel later ontdekken we wat dat is. Daarna zien we een eenzame vrouw die langzaam gek wordt in lockdown en haar buurman terroriseert omdat hij als sporter wel naar buiten mag. We zien een extreem egocentrische, zelfdestructieve jongeman die niet anders kan dan zijn relaties met iedereen verzuren. Er is ook iemand die, als de coronamaatregelen versoepeld worden, liegt over de uitslag van zijn zelftest en daardoor mogelijk de dood van iemands vader veroorzaakt. En dat is maar een kleine greep uit de personages die allemaal zichzelf en anderen in de ellende storten door hun obsessieve jacht naar kortstondog pseudogeluk.
Scène uit Comfortless. Het boek is vertaald naar het Engels door Fantagraphics.
Lullige dingetjes
Comfortless gaat weer over obsessies en zelfvernietigingsdrang van voornamelijk egoïstische, nare mensen. Goed gedrag wordt er niet in beloond. Een jonge vrouw die zich op straat ontfermt over een verwarde oude man kan bijvoorbeeld niet rekenen op enige hulp, want iedereen is bang om besmet te worden en bezig met z’n eigen dingetjes.
Lullige dingetjes, nooit iets belangrijks. In Comfortless geen buurtbewoners die elkaar een hart onder de riem steken door op het balkon te gaan zingen, maar kleinzielige mensen die het niks kan schelen dat ze anderen besmetten als ze zich niet aan de maatregelen houden en andere kleinzielige mensen die bereid zijn daar hele oorlogen voor te ontketenen. Kleinzielige mensen die het niet kunnen laten anderen en zichzelf het leven zuur te maken vanwege hun obsessies, hun jaloezie en hun afgunst, hun ziekelijke zelfmedelijden. Mensen die het niet over hun hart kunnen verkrijgen gewoon eens aardig te zijn omdat ze altijd boos en verongelijkt zijn.
Het einde van de lockdown brengt dan ook geen verlossing. Integendeel, de mensen komen er nóg beschadigdiger uit, nóg verongelijkter, nóg obsessiever, nóg zelfdestructiever.
Scène uit Comfortless. Het boek is vertaald naar het Engels door Fantagraphics.
Zakken bloed
Ik moet zeggen dat ik er het er meteen in het begin al moeilijk mee had, die zwaar opgelegde negativiteit. Ik ben zelf niet de meest optimistische persoon, maar ik ben wel altijd op zoek naar schoonheid. Naar aardige mensen, naar warmte en zachtheid in een vaak lelijke en vijandige wereld. Vila wil overal alleen maar lelijkheid zien. Alleen al hoe hij mensen tekent: vettig haar, pukkelige huid, rooie neuzen, vermoeide koppen, lichamen als zakken bloed, stront en pis. De seksscènes zijn nooit erotisch, altijd vies en lelijk.
Het is een keuze om niet de zingende mensen op de balkons te laten zien en de dokters en verplegers die zich het schompes hebben gewerkt om de mensheid te redden, maar de buren die elkaar terroriseren en willens en wetens besmetten omdat ze vinden dat ze recht hebben op een feestje. Het is een keuze om lichamen zo afstotelijk af te beelden zoals Vila doet.
Maar hij liegt niet, en het boek zit goed in elkaar.
Microscopische plaatjes
Twee kanttekeningen:
1) Bij eerste lezing haalde ik personages door elkaar omdat ze teveel op elkaar leken. Ik begreep sommige verhaallijnen pas bij tweede lezing.
2) Vila hanteert voor een bepaalde, overduidelijk door Chris Ware geïnspireerde pagina-indeling met grote en kleine plaatjes, bijna microscopisch klein, waarin acties en situaties worden opgesplitst in details. Vanwege mijn gestaag verslechterende zicht, verergerd nog door mijn kleurenblindheid, kon ik complete sequenties niet volgen, vooral niet als Vila met verschillende tinten van paars en groen werkt, waardoor voor mij alles één vlek wordt. Dat maakt Comfortless door de vorm alleen al ontoegankelijk voor iemand als ik.
Ga ik het volgende boek van Vila ook weer lezen? Ik weet niet. Bij de films van Michael Haneke zei ik op zeker moment ook: “Dit is de laatste, nu weet ik het wel met die inktzwarte uitzichtsloze wreedheid”. Toch zit ik altijd weer klaar voor Hanekes nieuwe. Ik denk dat Vila voor mij zo’n auteur wordt.
Is het Vrije Woord u écht lief? Steun me dan met een financiële bijdrage. Doneer aan de enige dwarsdenkende, onafhankelijke (maar echt) site van Nederland. Rekeningnummer NL24 ASNB 8832 6749 39 (N.P. Breedveld, ASBN Rijswijk), BIC ASNB NL21.
boeken, Peter Breedveld, Strips, 20.01.2026 @ 10:38
RSS