‘Reverse racism‘ bestaat wel degelijk

Peter Breedveld

Illustratie: Serge Baeken.

Gisteren zag ik haar weer langskomen op Twitter, de bewering dat ‘reverse racism‘ niet bestaat. Reverse racism, ‘omgekeerd racisme’, racisme van zwarten jegens witten, bestaat volgens ‘Black Twitter‘ niet omdat een onderdrukte groep per definitie niet racistisch kan zijn omdat ze geen machtspositie heeft.

Het is baarlijke nonsens, maar voor antiracisten is het een dogma. Na mijn inhoudelijke reactie erop werd ik subiet geblockt.

Witte mannen breken

Ten eerste: racisme is het diskwalificeren van mensen op basis van hun huidskleur. Bijna iedereen zal bij racisme denken aan discriminatie van zwarten of bruinen of gelen door witten, maar het omgekeerde is natuurlijk zeer goed mogelijk, in elk geval in theorie. Het is ongetwijfeld nog nooit in de hele geschiedenis van de mensheid voorgekomen, maar stel dat een zwarte ondernemer een witte sollicitant afwijst omdat hij wit is, dan is dat racisme.

In discussies over discriminatie en racisme op Twitter en Facebook worden witten nogal eens afgeserveerd door zwarten omdat ze wit zijn, en om geen enkele andere reden. De kwaliteit van hun argumenten doet er niet toe, ze zijn wit en dús hebben ze geen recht van spreken, moeten ze zwijgen, zoals de in Nederland inmiddels beruchte Arzu Aslan, die bekendheid verwierf met haar opmerking dat je ‘witte mannen moet breken‘, altijd declameert.

Twijfel je aan de zuiverheid van de motieven achter de aangifte tegen Ebru Umar, die een paar dagen geleden Adolf Hitler ging tegen Marokkanen? Dan wordt onmiddellijk je huidskleur tegen je in stelling gebracht (alsmede je geslacht, seksuele geaardheid en lichamelijke en mentale conditie). Dat is racisme.

Zwarte Piet

Ten tweede: dat mensen met een donkere huidskleur als groep in een ondergeschikte positie verkeren en daar ook met alle macht worden gehouden door een door witten gedomineerde cultuur, staat buiten kijf. Maar dat betekent niet dat in elke individuele situatie een zwarte altijd machteloos is tegenover een witte. Denk aan mijn hypothetische voorbeeld van de zwarte ondernemer die een witte sollicitant afwijst. Nooit, never ever gebeurd natuurlijk, maar in theorie is het volkomen mogelijk. In dat voorbeeld staat de zwarte ondernemer in een machtspositie ten opzichte van de witte sollicitant.

Ook in de discussie over racisme is een zwarte niet per definitie machteloos. Kijk naar Quinsy Gario. Die heeft in een paar jaar tijd een stevig verankerde traditie, die van Zwarte Piet, aan het wankelen gebracht. Hij staat tegenover een gigantische overmacht, krijgt dagelijks te maken met een lawine van racistische agressie, maar machteloos is hij niet. Integendeel. Juist door het mikpunt te zijn van expliciet racisme, verwerft hij een zekere macht ten opzichte van zijn belagers. Dat is precies waarom witte racisten in een kramp schieten van wat zij zien als ‘de slachtofferrol’. Wie overtuigend aantoont het slachtoffer te zijn van racisme, dwingt de racisten in de verdediging en maakt hen dus machteloos.

Schuld is een sterke troef in de handen van antiracisten.

Machteloos ben je evenmin als je zelf de moral high-ground inneemt in het debat en daarbij zoveel mensen en media mobiliseert als je kunt om je tegenstander aan de schandpaal te nagelen. Dat zagen we eergisteren gebeuren met de witte zanger/acteur Justin Timberlake, die tweette onder de indruk te zijn van een speech van de zwarte acteur Jesse Williams bij een prijsuitreiking. Die speech ging over racisme en ‘cultural appropriation‘, de neiging van witte artiesten en kunstenaars om met zwarte cultuur aan de haal te gaan.

Smadelijke afgang

Timberlake werd onmiddellijk aangevallen door zwarte twitteraars, waarvan iemand zei dat Williams “zich letterlijk alleen tot zwarte mensen richtte” en juist artiesten als Timberlake bekritiseerde. Met andere woorden: Timberlake mocht Williams niet prijzen omdat hij wit is. Timberlake gaf weinig blijk van enige neiging tot introspectie of van zelfs maar van enig begrip voor de mensen die hem aanvielen en op een gegeven moment had hij zich behoorlijk in de nesten gewerkt met een serie op z’n zachtst gezegd onhandige tweets, en dat leverde hem hoon en pek en veren op in de media. Een smadelijke afgang voor het oog van de hele wereld.

Iets dergelijks zagen we ook al eens gebeuren met de witte acteur Matt Damon, die zich schuldig had gemaakt aan ‘whitesplaining’ en vervolgens door Black Twitter werd geschandpaald en in Nederland overkwam het Femke Halsema, die de toorn van een groep ‘mensen van kleur’ onder leiding van Zihni Özdil over zich had afgeroepen.

Racistisch geweld

Witte mensen met macht en invloed, die door zwarte mensen worden terechtgewezen en vernederd, al dan niet verdiend, lijken me toch een voorbeeld van het omdraaien van de rollen, al is het maar tijdelijk. Zwarte mensen en ‘mensen van kleur’ kunnen zich wel degelijk in een machtspositie bevinden ten opzichte van witte mensen, wilde ik maar zeggen. Het is niet onmogelijk. Je ziet het zelfs in de nasleep van het racistische geweld door de politie in binnen- en buitenland. Er is sprake van de gewelddadige onderdrukking van zwarte mensen, maar in het debat naar aanleiding daarvan verkeren zwarten lang niet altijd in een ondergeschikte positie.

Samenvattend: in een samenleving van institutioneel racisme door een dominante witte groep verkeren zwarte mensen niet voortdurend in een underdog-positie. Daarbij komt het voor dat zwarte mensen witte mensen diskwalificeren op basis van hun huidskleur. Dat is racisme.

De gevolgen ervan zijn minder verstrekkend dan discriminatie van zwarten, witten kunnen zich er makkelijk aan onttrekken en voor zwarten is dat onmogelijk, én de oorsprong en geschiedenis van dit ‘reverse racism‘ is ten principale verschillend, maar het is toch racisme.

Interview met Peter Breedveld in De Nachtzoen. Ergens in augustus komt er een tweede deel. Is het Vrije Woord u écht lief? Steun dan Frontaal Naakt. Doneer aan de enige dwarsdenkende, onafhankelijke site van Nederland. Stort wat u missen kunt op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’. Lees hier waarom dat niet met PayPal kan. Nog liever heb ik dat u op Frontaal Naakt adverteert of mij inhuurt. Mail mij.