Home » Archief » Waar gaat het over als het over Joden gaat?


[23.09.2022]

Waar gaat het over als het over Joden gaat?

Jan Tervoort

In het Nederlandse publieke debat nemen Joden of Joodse onderwerpen een bijzondere positie in. De Holocaust, antisemitisme of Israël, ze liggen gevoelig en leveren daarom vaak ophef op. Uit persoonlijke interesse – een irritatie die omsloeg in fascinatie – schreef cultuurhistoricus David Wertheim een boek, ‘Waar gaat het over als het over Joden gaat?’, waarin hij uitzoekt waar het nu eigenlijk over gaat wanneer niet-Joden het over Joden hebben in het publieke debat.

Persoonlijk had Wertheim, zelf Jood, namelijk vaak het gevoel dat de discussies waarbij Joodse thema’s gebruikt werden niet zozeer over Joden maar over iets anders gingen. Het Ajax-publiek dat tijdens een wedstrijd keihard JOOODEN! JOOODEN! scandeert, terwijl Wertheims broer hem op de tribune geestig toefluistert ‘volgens mij hebben ze ons gezien!’, zet wat dat betreft de toon.

Want hoewel Wertheim hier een serieus en gevoelig onderwerp aansnijdt, is ‘Waar gaat het over als het over Joden gaat?’ een verrassend luchtig boek. Dit komt vooral door Wertheims oprecht geïnteresseerde open houding naar de personen die hij interviewt of onderzoekt zonder zijn eigen Joodse identiteit en wellicht daardoor een moreel oordeel mee te laten spelen.

Nagebouwde klaagmuur

Dat is knap, want hij gaat het hele spectrum van mensen af die zich om een of andere reden met Joden bezig houden en/of voor ophef hebben gezorgd. De ‘corona-wappie’ bij monde van Willem Engel, de waaier aan protestantschristelijke sektes met een obsessie voor Joden, de zwarte antiracismebeweging, Marokkaanse rappers, extreemrechts met PVV-er Wim Kortenhoeven en neo-nazi Constant Kusters, Dries van Agt en Ajax-hooligans.

Met deze niet mis te verstane cast houdt Wertheim op zijn wonderlijke reis de moraal ook weg met een aanstekelijke, ingetogen humor. Als hij in het museum van Christenen voor Israël een nagebouwde Klaagmuur tegenkomt, inclusief Israëlische soldaatpop met bloknoot voor papiertjes om in de muur te steken, bereikt dit een hoogtepunt.

Wertheims vermoedens worden tijdens zijn onderzoek bevestigd. Vaak gaat het niet zozeer om Joden wanneer die in het publieke debat gebruikt worden door niet-Joden, maar om de eigen identiteit of strijd. Bij Marokkaanse rappers, pro-Palestijnse moslims of de zwarte antiracismebeweging en de slavernijdiscussie gaat het zeker ook vooral om de emancipatie van de eigen groep. Voor Christenen gaat het om een nieuwe christelijke identiteit in het seculariserende naoorlogse Nederland. Bij hooligans om de strijd tegen de andere clubs. Zowel bij links, rechts en christelijk Nederland speelt het eigen schuldgevoel over de Holocaust een rol.

In alle hoofstukken weet Wertheim ‘het gebruik van Joden’ voor niet-Joodse doeleinden goed voor het voetlicht te krijgen, behalve bij extreemrechts. Daar krijgt het gebruik van Joden als stok om moslims, immigranten en de zwarte antiracismebeweging mee te slaan, en zo tegelijkertijd het eigen racisme moreel te verpakken, te weinig aandacht.

Moreel geweten

De kracht van het boek zit in de reis, de interviews en de luchtige observaties. Aan het eind komt de klad er een beetje in. Op een gegeven moment moet Wertheim namelijk ook verklaren waarom niet-Joden Joden zo vaak als onderwerp gebruiken voor hun eigen identiteit of strijd. De cliché-verklaring van de historische identificatie van de calvinistische Republiek met het volk Israël – ook al is die mooi ingeleid met een schilderij van Maerten de Vos – die nog doorwerkt in de naoorlogse zoektocht naar identiteit, schiet wat dat betreft tekort. Hier wreekt zich de specifieke opzet van Wertheims boek om Joden zelf zoveel mogelijk buiten beschouwing te laten, hoewel die een eigen subcultuur vormen tussen de subculturen die hij onderzocht.

In het voorlaatste hoofdstuk constateert Wertheim dat ‘de Joden nog steeds de rol van moreel geweten van de natie vervullen’. De vraag waarom dat zo is verzuimt hij echter te stellen aan de drie Joden die hij aan het woord laat. Opperrabbijn Jacobs gebruikt de religiositeit van de Christenen voor Israël voor zijn eigen strijd tegen antisemitisme en voor Israël, maar toont geen enkele interesse in het geloof van zijn ‘vrienden’. De tot het Jodendom bekeerde hoofdredacteur van het Nieuw Israëlietisch Weekblad, Esther Voet, is blij dat ze geen kinderen heeft omdat ze overal antisemitisme ziet. En Jaap Hamburger leent zijn morele kapitaal als Jood voor de door Israël onderdrukte Palestijnen en niet-Joden in die strijd leent. Het morele gezag dat aan de Joodse stem wordt toegekend is politiek verdeeld geraakt, concludeert Wertheim op het eind. Maar waarom?

Droge humor

‘Waar gaat het over als het over Joden gaat?’ laat de lezer met veel vragen achter. Maar gek genoeg is dat ook een pluspunt van Wertheims boek. Het stemt tot nadenken over een gevoelig en actueel thema. In combinatie met de prettige schrijfstijl en Wertheims oprechte interesse, afgewisseld met zijn droge humor, maakt dit het boek een aanrader voor iedereen die zich met deze onderwerpen bezighoudt.

Jan Tervoort is een tamelijk bekende stadsgids voor toeristen in Amsterdam, gelauwerd vanwege zijn historische kennis. Hij is ook een zeer actief criticus van het Israëlische Palestijnenbeleid. Eerder dit jaar was hij zelf mikpunt van een mediahetze door de Israëllobby, waarna hij zijn vaste column op de site The Rights Forum kwijtraakte.

Jan Tervoort, 23.09.2022 @ 10:33

[Home]
 

1 Reactie

op 22 09 2022 at 07:33 schreef Peter:

Reageren? Leesfrontaalnaakt@gmail.com.

 


Home

Archief

 

STEUN FRONTAAL NAAKT MET EEN TIKKIE!

 

 

OF VIA PATREON!

 

 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

MEEST GELEZEN IN JANUARI

O Richard K., martelaar van de Afgehaakten

O Kankerhomo

O Hoe Albert Heijn constant probeert ons te bestelen

O De meest gelezen stukken van 2023

O Neem PVV-stemmers serieus!

O Aylin Bilic kan beter zwijgen over Theo van Gogh

O Tegen racisme zijn is het nieuwe haatzaaien

O De beste boeken die ik in 2023 las

O Eigen vrije doorvaart eerst

O De verpletterende charme van de supertolerante Gidi Markuszower

 

MEEST GELEZEN EVER

O Caroline van der Plas, dwangmatige leugenmachine

O Caroline van der Plas is de Nederlandse Donald Trump

O YouPorn

O Iedereen haat Sander Schimmelpenninck omdat hij écht onafhankelijk is

O Wierd Duk de pro-Russische complotdenker

O Domme Lul

O Frans Timmermans kan het einde van de domrechtse ijstijd zijn

O Wierd Duk en Jan Dijkgraaf, hoeders van het fatsoen

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Haatoma

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Tegenover de enorme hoeveelheid onnozelaars in de Nederlandse journalistiek, die zelfs overduidelijke schertsfiguren als Sywert, Baudet en Duk pas ver in blessuretijd op waarde wisten te schatten, staat een klein groepje van ondergewaardeerde woestijnroepers. Met Peter op 1.” (Sander Schimmelpenninck)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

“Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.” (Hafid Bouazza).

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Peter is soms een beetje intens en zo maar hij kan wél echt goed schrijven.” (Özcan Akyol)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“Literaire Spartacus” (André Holterman)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.” (Lousewies van der Laan)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS