Frontaal
Naakt
12 april 2012

Klok

Rene Koeman

Als een klok slingert de geschiedenis door. Zo ook in de generaties die elkaar opvolgen, eerst jong en onderzoekend, rebellerend tegen ouderen en dan, als men ouder wordt, houvast zoekend in het bestaande, het verworvene. Tot een nieuwe generatie opstaat om te rebelleren. Dan begint het weer opnieuw.

Zo ook in de staat, wat eerst klein was werd groot, en daarna weer klein. Meer staatjes werden één, één staat werd velen. Zo is het altijd gegaan, zo zal het altijd gaan. Wat begon als het Heilig Roomse Rijk der Duitse Natie, verviel in tientallen prins- en bisdommen, waarna koninkrijkjes ontstonden, uiteindelijk door geweld onder Pruisen bijeengebracht onder één Keizerrijk en dan in bloed en ijzer ondergegaan in stukken.

Zo ook de maatschappelijke instanties. Wat begon als slavendom en lijfeigenschap, groeide uit tot gilden waar vrije ambachtslieden bescherming en zelfs pensioen genoten, dan weer verval in de Industriële Revolutie. Weer slaven, ditmaal niet van feodalen, maar van industriëlen, waarop de vakbonden ontstonden, die nu weer in ontbinding raken. De klok die heen en weer slingert door de geschiedenis, schijnbaar alleen heen en weer slingert, actie op reactie op actie, eeuwigdurend maar onderwijl de tijd duidend.

Zo ook de ideeën. Zoals de protestanten zich afzetten tegen de verstarde moederkerk en daarna zich verloren in een zelfde starheid. Zoals de liberalen zich afzetten tegen de adel, waarna zij zelf een elite vormden die de macht wilde houden. Zoals de socialisten zich inzetten voor de verheffing van het proletariaat, waarna zij weigerden opzij te stappen voor het geëmancipeerde volk. Actie, reactie, actie.

Deze periode in onze geschiedenis is niet nieuw en zeker niet exclusief. Het gebeurde overal en altijd en zal overal en altijd gebeuren. De populisten van nu waren de revolutionairen van Frankrijk, de Ondaatjes van Nederland, die uiteindelijk vastliepen in diezelfde slinger van de klok en de elite werden. Na revolutie komt restauratie. Na hoop komt chaos en daarna berusting, waarop de hele cirkel weer opnieuw begint.

Begeleid door de eeuwig slingerende klok van de geschiedenis.

Rene Koeman is één van de vaste reageerders op Frontaal Naakt


Reacties gesloten. Mail de redactie.

« home