Cartoonrel

Peter Breedveld

nat21

Toen NRC Handelsblad een tijd geleden veel verontwaardiging wekte met het woord ‘nigger‘ in een kop, reageerde cartoonist Ruben Oppenheimer daarop met een stuitend racistische cartoon, die hij via Twitter nog eens extra onder de aandacht bracht, kennelijk bang dat iemand zijn provocatie zou missen. Niet zelden gebruikt hij hatelijke stereotyperingen in zijn cartoons, waarin bevolkingsgroepen worden gereduceerd tot de vooroordelen die anderen over ze hebben: lui, gewelddadig, primitief, slinks, onbetrouwbaar.

De cartoon waar Abdelkader Benali zo kwaad om werd, met Abou Jahjah als Grote Boze Wolf die zich vermomt met het bloedende kadaver van één van zijn slachtoffers, een biggetje, doet onwillekeurig denken aan het antisemitische Bloedsprookje en aan de antisemitische cartoons van voor de Tweede Wereldoorlog. Niet alleen Oppenheimer, maar veel cartoonisten hebben er een handje van Arabieren af te beelden zoals Joden in de jaren dertig.

Dikke huid

Not afraid to make collateral insults‘ staat er in zijn Twitter-bio. Maar het incasseren gaat Oppenheimer een stuk moeilijker af dan het uitdelen. Benali tweette dat Oppenheimer zich in de Nazi-tijd flink zou hebben uitgeleefd en daardoor is de tekenaar gekwetst. ‘Dat Benali Nazi-sympathieën vermoedt bij een tekenaar van wie bijna de gehele familie tijdens de Nazi-tijd is vermoord, is heel pijnlijk en raakt mij. Ondanks mijn dikke huid’, zei Oppenheimer in een interview.

Een beetje vies is het wel, om je familie, die is omgekomen in de Holocaust, in te zetten wanneer je kritiek krijgt op je werk. Als je er prat op gaat ‘collateral insults‘ te maken, dus zeg maar als een westerse drone hele bevolkingsgroepen naar de hel te bombarderen om die ene terrorist te pakken die je op het oog had, en als je grossiert in cartoons waarin die bevolkingsgroepen worden gestigmatiseerd en ontmenselijkt. Als je zelf nooit enige terughoudendheid aan de dag legt als het gaat om het kwetsen van anderen.

Wat ik me werkelijk afvraag, is hoe iemand die familie heeft verloren door een fascistisch, racistisch regime dat de haat tegen joden door middel van propaganda tot zulke koortsachtige hoogten wist op te stoken dat zowat het hele Europese volk bereid was mee te werken aan de vernietiging ervan, zelf zo enthousiast meedoet aan het ontmenselijken van zwarten, Arabieren, moslims, Turken en iedere groep die zeg maar op dat moment even de zondebok is van media en politiek.

Tweede Wereldoorlog

Nazi-analogieën maakt iedereen nogal snel. Dat komt doordat de Tweede Wereldoorlog stevig in ons collectieve geheugen zit ingebakken. Op school krijgen we constant ingepeperd waar racisme toe kan leiden, waar stigmatisering van bevolkingsgroepen toe kan leiden. We zijn feitelijk getraind om bepaalde verschijnselen onmiddellijk te identificeren als de opmaat voor een fascistisch regime zoals zich dat in de jaren dertig in Duitsland ontpopte. Je kunt het Benali niet kwalijk nemen dat-ie de cartoons van Oppenheimer ziet en denkt: “Maar hé, zo ging dat in Nazi-Duitsland ook.”

Hoe had Benali moeten weten dat Oppenheimer Joods is en familie heeft verloren door de Nazi’s? Niet iedereen heeft dat speciale zintuig dat zoveel vertegenwoordigers van Domrechts lijken te hebben, die onmiddellijk weten of iemand Joods is of niet. Benali beoordeelt Oppenheimer aan de hand van zijn werk, en je kunt moeilijk volhouden dat Oppenheimer zijn talenten benut voor het bevorderen van de harmonie en het wederzijdse begrip.

Ik denk dat Oppenheimer dat ook wel weet. NRC had de cartoon, waar Benali zich zo aan ergerde, al van zijn site verwijderd. Oppenheimer, die al langer kritiek kreeg op het racistische gehalte van zijn werk, was in het defensief gedrongen. Dankzij Benali kon hij mooi de slachtofferrol op zich nemen en Benali tot zondebok maken. Zo ontliep hij, door middel van grove emotionele chantage, een discussie over zijn eigen twijfelachtige statements.

Objectief en neutraal

Benali is vanwege de affaire uit de jury van de Inktspotprijs gezet omdat hij ‘niet meer geloofwaardig kan optreden als objectief en neutraal jurylid.’ Een belachelijk argument, want welk lid van welke jury kan dat wel, en moet je het willen, een jury die objectief en neutraal is? Moet ik echt geloven dat de Inktspotprijs wordt toegekend aan de maker van de cartoon met het effectiefste gebruik van beeld en woord om een bepaalde boodschap over te brengen?

In dit geval is het nog belachelijker want de voorzitter van de jury is Theodor Holman, de man die zich publiekelijk verwant verklaarde met islamcriticus Anders Breivik. Hoeveel objectiviteit en neutraliteit mogen we van hém verwachten?

Social media een mijnenveld

Tenslotte nog een woord tot Benali, en al die anderen die, na het lijdend voorwerp te zijn geweest van een Twittershitstorm, opeens ontdekken dat ‘social media een mijnenveld is geworden‘ en dergelijke onzin meer. Dit ligt niet aan Twitter, maar aan Domrechts. Dit is de manier waarop voorstanders van de multiculturele samenleving de mond worden gesnoerd: door beschuldigingen van antisemitisme en vele andere staaltjes van karaktermoord. Het is er niet opeens nu jij het ondervindt; ik heb er al jaren last van, maar dat lachten jullie altijd weg: ‘ach, het is maar een Twitter-fittie.’

Nee, het is geen Twitter-fittie; het is een propaganda-oorlog en je weet nu hoe verstrekkend de gevolgen kunnen zijn. Misschien een mooi moment je solidair te verklaren met degenen die je al voorgingen.

Maar ik reken nergens op.

Frontaal Naakt kost me geld! Véél geld zelfs. Is het Vrije Woord u écht lief? Help me dan de financiële schade te beperken. Steun Frontaal Naakt. Doneer aan de enige dwarsdenkende, onafhankelijke site van Nederland. Stort wat u missen kunt op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’. Lees hier waarom dat niet met PayPal kan. Nog liever heb ik dat u op Frontaal Naakt adverteert of mij inhuurt. Mail mij.

15 augustus 2016 — Peter Breedveld

Reacties gesloten. Reageren? Mail de redactie.

« home